Bảo tồn nét đẹp văn hóa trong nhịp sống hiện đại

2 giờ trướcBài gốc

Nét đẹp văn hóa của các dân tộc tỉnh Thái Nguyên được bảo tồn, gìn giữ.

Bảo tồn văn hóa từ cơ sở

Thái Nguyên từ lâu được biết đến là vùng đất giàu truyền thống lịch sử và văn hóa. Qua nhiều thời kỳ lịch sử, các giá trị văn hóa nơi đây không ngừng được bồi đắp, kế thừa và phát triển, tạo nên bản sắc riêng của vùng đất trung du miền núi phía Bắc.

Toàn tỉnh hiện có 3 di tích quốc gia đặc biệt, 67 di tích quốc gia và 323 di tích cấp tỉnh. Bên cạnh đó là 45 di sản văn hóa phi vật thể đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó di sản “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái” được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Trong những năm qua, hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cơ sở đã quan tâm triển khai đồng bộ công tác bảo tồn văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội.

Tại xã Nghĩa Tá, ngay sau khi chính quyền cấp xã được thành lập, địa phương đã tiến hành khảo sát, kiểm kê hiện trạng các di sản văn hóa phi vật thể, qua đó nhận diện rõ những giá trị văn hóa tiêu biểu trên địa bàn để xây dựng phương án phục dựng và bảo tồn phù hợp.

Bên cạnh đó, việc tổ chức các lễ hội xuân đầu năm kết hợp với liên hoan văn nghệ dân gian đã góp phần khuyến khích người dân tích cực tham gia gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của các dân tộc.

Đặc biệt, Câu lạc bộ Hát Páo dung thôn Bản Ca luôn duy trì sinh hoạt định kỳ, đẩy mạnh hoạt động truyền dạy, đồng thời tăng cường giao lưu, quảng bá văn hóa truyền thống của dân tộc Dao gắn với các hoạt động văn hóa tại địa phương.

Ông Ma Doãn Kháng, Bí thư Đảng ủy xã Nghĩa Tá, cho biết: Nghĩa Tá là xã thuộc vùng ATK, có bề dày lịch sử và truyền thống văn hóa đặc sắc. Chúng tôi luôn chú trọng công tác phục dựng, bảo tồn giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc Tày, Mông, Dao thông qua các lễ hội, nghi lễ, trang phục truyền thống, dân ca, nhạc cụ dân tộc… gắn với phát triển du lịch lịch sử, du lịch về nguồn trên địa bàn.

Từ thực tế cho thấy, không chỉ riêng Nghĩa Tá, nhiều địa phương khác trong tỉnh cũng chủ động rà soát, thống kê và xác định các giá trị văn hóa tiêu biểu cần được bảo tồn, phát huy.

Tiêu biểu, xã La Hiên đã tổ chức thành công Ngày hội văn hóa các dân tộc lần thứ I với nhiều hoạt động phong phú như trình diễn trang phục truyền thống của các dân tộc Tày, Nùng, Mông; khôi phục các trò chơi dân gian và tổ chức thi chọi bò. Những hoạt động này góp phần khích lệ người dân tích cực gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời tạo không khí đoàn kết, thúc đẩy sự phát triển trong cộng đồng.

Tại xã Hiệp Lực, dù điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, chính quyền địa phương vẫn quan tâm đến công tác bảo tồn văn hóa và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân. Trong các dịp hội xuân đầu năm, nhiều làn điệu dân ca, dân vũ truyền thống của các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao được khôi phục và biểu diễn, tạo sức lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng.

Hiện nay, Câu lạc bộ Múa Khèn Mông của xã đã thu hút đông đảo thanh thiếu niên tham gia, góp phần duy trì và phát huy điệu múa khèn truyền thống. Những nỗ lực này không chỉ giúp gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch, đồng thời nâng cao đời sống tinh thần của người dân.

Khi thế hệ trẻ trở thành người tiếp nối di sản

Việc đưa nội dung giáo dục văn hóa truyền thống vào nhà trường, kết hợp với các hoạt động trải nghiệm thực tế như tham gia lễ hội, học nghề thủ công, giao lưu với nghệ nhân đã giúp nhiều học sinh có cái nhìn gần gũi và sâu sắc hơn về giá trị văn hóa của quê hương.

Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lương Thượng, xã Văn Lang, vừa tổ chức buổi ngoại khóa cho học sinh tìm hiểu về hát then, đàn tính và trực tiếp giao lưu với các nghệ nhân địa phương. Những hoạt động thiết thực, gần gũi này đã góp phần đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Hiện nay, ngày càng xuất hiện nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo trong trường học giúp văn hóa truyền thống trở nên sinh động, phù hợp với đời sống hiện đại. Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Văn hóa tỉnh Thái Nguyên phối hợp với các trường học trên địa bàn tỉnh tổ chức nhiều lớp truyền dạy văn nghệ dân gian và thành lập các đội văn nghệ truyền thống trong nhà trường.

Thông qua đó, học sinh được hướng dẫn một số làn điệu dân ca, dân nhạc, các điệu múa dân gian của dân tộc mình, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa.

Chị Chu Thị Tâm, cán bộ Trung tâm Văn hóa tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Tại các trường học nơi Trung tâm triển khai xây dựng đội văn nghệ, học sinh đều tham gia với tinh thần hào hứng, đồng thời nghiêm túc tìm hiểu về văn hóa truyền thống. Trong năm 2026, Trung tâm dự kiến tiếp tục thành lập thêm 6 đội văn nghệ dân gian tại các trường học trên địa bàn tỉnh.

Em Nông Bảo Trâm, học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Nà Khoang, xã Nà Phặc, chia sẻ: Em thấy việc tìm hiểu và học cách thực hành những di sản văn hóa truyền thống của cha ông là việc mà chúng em thế hệ trẻ nên làm. Khi đã hiểu và làm được rồi, em sẽ cố gắng giữ gìn và tham gia các hoạt động văn hóa ở địa phương, đồng thời kể cho nhiều người khác nghe để những giá trị văn hóa được lan tỏa rộng khắp khi em có cơ hội học tập và làm việc ở những nơi mới.

Tạo động lực mới để văn hóa tiếp tục tỏa sáng

Xác định rõ quan điểm chỉ đạo của Đảng “Phát triển kinh tế - xã hội là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc”, tỉnh Thái Nguyên đã chú trọng phát triển văn hóa, con người toàn diện, coi đây là nền tảng, sức mạnh nội sinh để xây dựng địa phương thành trung tâm chính trị, văn hóa, kinh tế của vùng Trung du, miền núi phía Bắc.

Các môn thể thao truyền thống được duy trì trong các sự kiện văn hóa, thể thao của địa phương.

Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành Đề án số 18 về Phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026 - 2030. Để thực hiện, tỉnh đã đưa ra 7 nhiệm vụ, 7 giải pháp trọng tâm, trong đó nhiều giải pháp thực hiện đề án được người dân đồng tình, ủng hộ như xây dựng cơ chế xã hội hóa, khuyến khích các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tài trợ kinh phí cho hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản; coi trọng giải quyết các mối quan hệ giữa trách nhiệm và lợi ích của cộng đồng cư dân trong toàn bộ các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa; ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ các nghệ nhân dân gian đã được Nhà nước công nhận; tuyên dương, khen thưởng kịp thời các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa. Đây là động lực để mọi tầng lớp nhân dân tham gia vào công tác bảo tồn những giá trị văn hóa trong đời sống hiện đại.

Ông Lý Văn Sinh, Bí thư Chi bộ xóm Ba Nhất, xã Võ Nhai, vui mừng cho biết: Đề án có ý nghĩa quan trọng khi quy mô dân số và thành phần dân tộc của tỉnh ngày càng đa dạng. Đây không chỉ là định hướng phát triển mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy giao lưu, gắn kết giữa các dân tộc, góp phần bảo tồn và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc.

Đến với Thái Nguyên hôm nay, những làn điệu dân ca vẫn vang lên trong những bản làng. Những bộ trang phục truyền thống vẫn xuất hiện trong các dịp lễ hội. Những nghệ nhân vẫn kiên trì truyền dạy tri thức dân gian cho thế hệ trẻ.

Các lễ hội truyền thống, làn điệu dân ca, nghề thủ công và ẩm thực dân tộc được đưa vào phục vụ du khách, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân tại các điểm du lịch cộng đồng.

Văn hóa không chỉ là di sản của quá khứ, mà đã trở thành nguồn lực quý giá, góp phần tạo nên sức mạnh nội sinh cho sự phát triển bền vững của địa phương.

Vi Diễn

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/van-hoa/202605/bao-ton-net-dep-van-hoa-trong-nhip-song-hien-dai-a73031e/