Mỗi năm, Trại chăn nuôi ngựa Suối Dầu (xã Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa) thuộc Viện Vắc xin và Sinh phẩm y tế – IVAC cung cấp từ 10.000 – 12.000 lít huyết thanh thô để sản xuất các loại huyết thanh điều trị uốn ván, dại, bạch hầu và rắn độc cắn, góp phần cứu sống hàng chục nghìn bệnh nhân trên cả nước.
Ông Nguyễn Văn Minh, Trưởng trại chăn nuôi Suối Dầu cho biết, trại hiện đang nuôi dưỡng, chăm sóc gần 400 con ngựa, tất cả đều được quản lý theo mã số và hồ sơ theo dõi riêng, phục vụ cho quá trình khai thác huyết thanh.
Theo ông Minh, để được đưa vào đàn ngựa khai thác huyết thanh, mỗi con ngựa phải trải qua quá trình tuyển chọn nghiêm ngặt từ nhiều địa phương trên cả nước như Đà Lạt, Phan Rang, Lạng Sơn. Chỉ những con khỏe mạnh, không dị tật, không ký sinh trùng, đạt chuẩn sinh học về hồng cầu, bạch cầu mới được đưa về trại.
Sau khi nhập trại, ngựa từ 4 – 6 tuổi tiếp tục được cách ly theo dõi sức khỏe khoảng 6 tháng. Chỉ khi bảo đảm hoàn toàn không có bệnh, ngựa mới được đưa vào quy trình tiêm kháng nguyên và khai thác huyết thanh.
Mỗi con ngựa tại trại đều được cấp mã số riêng, hồ sơ theo dõi chặt chẽ từ chế độ ăn uống, sinh hoạt đến từng chu kỳ lấy máu.
Khi lượng kháng thể trong máu đạt yêu cầu, việc lấy máu được tiến hành theo tỷ lệ tối đa 1,5% trọng lượng cơ thể, bảo đảm an toàn, nhân đạo và không ảnh hưởng đến sức khỏe ngựa.
“Mỗi con ngựa chỉ được khai thác huyết thanh trong khoảng 3 – 5 năm, trung bình mỗi năm lấy máu khoảng 9 lần. Sau thời gian này, ngựa sẽ được cho nghỉ, không tiếp tục khai thác”, ông Minh thông tin.
Sau khi lấy máu, huyết tương được tách chiết theo quy trình kiểm soát nghiêm ngặt nhằm thu nhận phần kháng thể đặc hiệu. Với đàn ngựa hiện có, mỗi năm Trại Suối Dầu cung cấp trên 12.000 lít huyết thanh thô cho IVAC để tinh chế, sản xuất các loại huyết thanh phục vụ điều trị.
Đàn ngựa tại trại được chăm sóc theo chế độ riêng. Mỗi ngày, một con ngựa ăn từ 20 – 25 kg cỏ para tươi, cùng 2,5 – 3 kg thức ăn tinh. Trại dành hàng chục hecta để trồng cỏ và mía sạch, bảo đảm nguồn thức ăn an toàn, ổn định.
Theo thống kê, từ Trại Suối Dầu, mỗi năm ngành y tế được cung cấp khoảng 10.000 – 12.000 lít huyết thanh thô, trong đó có hơn 11.000 lít huyết thanh kháng uốn ván, 4.500 lít huyết thanh kháng dại, khoảng 1.000 lít huyết thanh kháng nọc rắn hổ, cùng hàng trăm lít huyết thanh kháng nọc rắn lục, chàm quạp và cạp nia Bắc.
Các loại huyết thanh này đã và đang đóng vai trò quan trọng trong công tác cấp cứu, điều trị các bệnh nguy hiểm, đặc biệt là các ca uốn ván, dại và rắn độc cắn tại nhiều địa phương trên cả nước.
Trại chăn nuôi Suối Dầu được nhà Bác học người Pháp A.Yersin thành lập năm 1896 với diện tích ban đầu là 500 ha. Hiện nay, trại thuộc Viện Vắc xin và Sinh phẩm y tế (IVAC) thuộc Bộ Y tế quản lý sử dụng khoảng 115 ha tại xã Suối Dầu, tỉnh Khánh Hòa. Trại là cơ sở hậu cần quan trọng của Viện, cung cấp nguyên liệu đầu và động vật thí nghiệm cho việc sản xuất, nghiên cứu và kiểm định vắc xin và các sinh phẩm y tế. Năm 1999, IVAC thành công sản xuất huyết thanh kháng nọc rắn hổ mang đất và rắn lục tre đầu tiên ở Việt Nam. Đến nay, các sản phẩm huyết thanh của IVAC đã đáp ứng nhu cầu trong nước và mở rộng đến thị trường khu vực, góp phần cứu sống hàng chục ngàn người bị rắn độc cắn.
MINH MINH