Bí ẩn vụ 5 người tử nạn khi lặn nghiên cứu hang động ở Maldives

2 giờ trướcBài gốc

Muriel Oddenino, Federico Gualtieri, Monica Montefalcone, Gianluca Benedetti và Giorgia Sommacal. Ảnh: Facebook/Đại học Genoa/Albatros Top Boat/Instagram

Theo kênh CNN, ẩn sâu bên dưới làn nước màu ngọc lam trong vắt, những bãi cát trắng và các căn nhà bungalow lợp mái tranh trên mặt nước của Maldives là một hệ thống hang động sâu và hẹp, không có ánh sáng cũng như sinh vật biển đầy màu sắc vốn sinh sống ở vùng nước nông hơn.

Biển động mạnh và gió bắt đầu tăng vào cuối buổi sáng ngày 14/5 khi nhóm gồm 5 thợ lặn Italy giàu kinh nghiệm lao xuống các hang động tối đen như mực ngoài khơi đảo san hô Vaavu, cách thủ đô Malé khoảng một giờ đi ca nô cao tốc về phía Nam.

Nhóm này gồm huấn luyện viên Gianluca Benedetti; bà Monica Montefalcone, Phó giáo sư sinh thái học tại Đại học Genoa; con gái bà là Giorgia Sommacal; nhà sinh vật học biển Federico Gualtieri; và nhà nghiên cứu Muriel Oddenino.

Các thợ lặn đi sâu vào mạng lưới hang động, nơi có cửa hang ở độ sâu khoảng 47 m và xuống tới khoảng 70 m ở điểm sâu nhất. Họ không bao giờ quay trở lại.

Thi thể của 5 thợ lặn chỉ được tìm thấy sau chiến dịch tìm kiếm kéo dài nhiều ngày. Đây là quá trình đầy nguy hiểm và căng thẳng khiến thêm một người thiệt mạng là thợ lặn quân sự địa phương, Trung sĩ Mohamed Mahudhee.

Giới chức địa phương cho biết nhóm này được cấp phép lặn sâu hơn giới hạn 30 m áp dụng đối với hoạt động lặn giải trí tại Maldives.

Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu họ có lặn sâu hơn kế hoạch hay không, hoặc họ có mang theo thiết bị phù hợp cho chuyến thám hiểm rủi ro cao như vậy hay không.

Cuộc tìm kiếm khẩn cấp

Các thợ lặn lưu trú trên du thuyền sang trọng dài 36 m mang tên Duke of York, chuyên cung cấp các chuyến du ngoạn cho tối đa 25 khách.

Du thuyền này cho phép du khách khám phá các đảo san hô của Maldives ở cự ly gần trong khi thưởng thức các bữa tối hải sản và thư giãn trên giường tắm nắng ở boong trên.

Theo ông Mohamed Hussain Shareef, người phát ngôn chính của chính phủ Maldives, khoảng 13h30 ngày 14/5, một người trên tàu đã phát tín hiệu cấp cứu. Các thợ lặn đã ở dưới nước khoảng hai giờ và không nổi lên.

Một tàu du lịch lưu trú trên biển đã phản ứng đầu tiên. Khoảng nửa giờ sau, các thợ lặn trên tàu này phát hiện thi thể ông Benedetti ở cửa hang.

Tàu của lực lượng bảo vệ bờ biển cùng các phương tiện khác tìm kiếm 4 thợ lặn Italy mất tích gần đảo Alimathaa, đảo san hô Vaavu, Maldives, ngày 15/5/2026. Ảnh: Bộ phận truyền thông của Tổng thống Maldives

Lực lượng Bảo vệ bờ biển Maldives bắt đầu tìm kiếm trên mặt nước và dưới nước để tìm 4 người còn lại, nhưng sau khi phát hiện thi thể ông Benedetti, giới chức cho rằng 4 người còn lại đang ở bên trong hang động.

Bà Montefalcone là nhà bảo vệ môi trường đã thực hiện nghiên cứu biển tại Maldives trong nhiều năm. Chồng bà là ông Carlo Sommacal nói vợ mình là một trong những người lặn giỏi nhất thế giới. Ông Sommacal nói với báo Italy La Repubblica: “Bà ấy hẳn đã hoàn thành 5.000 lần lặn”.

Trước chuyến lặn trên, Trung tâm Nghiên cứu Biển Maldives đã phê duyệt đề xuất nghiên cứu của bà Montefalcone, ông Gualtieri và bà Oddenino nhằm nghiên cứu san hô mềm gần đảo san hô Vaavu. Giorgia Sommacal và ông Benedetti không có tên trong đơn đăng ký.

Các nhà nghiên cứu Italy cũng được cấp phép thực hiện các chuyến lặn kỹ thuật, nghĩa là họ có thể khám phá ở độ sâu hơn 30 m.

Tuy nhiên, giới chức Maldives không biết nhóm này sẽ lặn hang động, nếu biết trước họ sẽ cho lực lượng bảo vệ bờ biển hoặc các chuyên gia khác hỗ trợ trong chuyến lặn phức tạp này. Ông Shareef nói: “Chúng tôi chắc chắn có thể đưa ra hướng dẫn và khuyến cáo rõ ràng hơn nhiều nếu họ nói đây là nhiệm vụ khó khăn ở độ sâu lớn bên trong hang động”.

Đại học Genoa cho biết bà Montefalcone và bà Oddenino đến Maldives để nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu đối với đa dạng sinh học, nhưng chuyến lặn này không nằm trong các hoạt động dự kiến của nhiệm vụ và được thực hiện trên cơ sở cá nhân.

Yếu tố làm tăng thêm mức độ nguy hiểm là thời tiết xấu. Cơ quan Khí tượng Maldives đã ban hành cảnh báo trắng vào giữa buổi sáng ngày 14/5, cảnh báo gió mạnh và biển động. Hiện chưa rõ các thợ lặn có biết cảnh báo này hay không.

Đến giữa buổi chiều, mức cảnh báo được nâng lên màu vàng, với gió mạnh lên tới 48 km/h và gió giật tới 80 km/h, biển động dữ dội.

Hệ sinh thái dưới nước khó tiếp cận

Rất ít thợ lặn từng khám phá hệ sinh thái dưới nước hiếm gặp này. Ông Vladimir Tochilov là một trong số đó. Năm 2014, chuyên gia lặn người Nga này từng khám phá chính hệ thống hang động ở Maldives, nơi các thợ lặn Italy thiệt mạng.

Ông Tochilov nói: “Hang động này chỉ dành cho các thợ lặn hang động kỹ thuật có quá trình chuẩn bị phù hợp, kinh nghiệm phù hợp và kế hoạch lặn đúng cách”.

Hang động nơi các thợ lặn Italy được phát hiện dài khoảng 200 m và gồm nhiều khoang.

Một video do công ty lặn Neva Divers của ông Tochilov đăng trên YouTube cho thấy hệ sinh thái tối tăm, cằn cỗi và giống như ở thế giới khác.

Có những đoạn các thợ lặn phải dùng đèn pin soi đường để bơi qua các hành lang hẹp. Khung cảnh tạo cảm giác đáng sợ và ngột ngạt.

Ông Tochilov cho biết lặn hang động không chỉ đòi hỏi huấn luyện kỹ thuật chuyên sâu mà còn cần chuẩn bị tâm lý để đối phó cảm giác sợ hãi và mất phương hướng.

Ông nói khi càng lặn sâu vào hang động ở Maldives, sẽ tới điểm không còn nhìn thấy ánh sáng từ cửa ra và phải định hướng trong bóng tối hoàn toàn.

“Bất kỳ ai, nếu bị xoay vòng trong bóng tối rồi được yêu cầu tìm lối thoát trong căn phòng tối, đều sẽ gặp khó khăn”, ông Tochilov nói.

Không giống nhiều điểm lặn nổi tiếng khác, Maldives không nổi tiếng về lặn hang động. Ông Tochilov cho biết hang động mà nhóm thợ lặn khám phá có thể là hang duy nhất kiểu này trong khu vực. Ông nói: “Đó có lẽ là lý do thu hút sự chú ý của các thợ lặn, bao gồm các nhà khoa học, nhà sinh vật học và nhà nghiên cứu. Hang động có hệ động thực vật riêng mà ta sẽ không thấy bên ngoài”.

Nhiệm vụ trục vớt nguy hiểm

Sau khi phát hiện thi thể huấn luyện viên lặn ngày 14/5, phải tới ngày 18/5, giới chức Maldives mới tìm thấy 4 thợ lặn còn lại trong khoang thứ ba của hang động.

Chiến dịch tìm kiếm đa quốc gia có sự tham gia của các chuyên gia địa phương, 3 thợ lặn Phần Lan thuộc tổ chức an toàn lặn toàn cầu Mạng lưới Cảnh báo Thợ lặn và thiết bị chuyên dụng do Anh và Australia cung cấp.

Dòng chảy mạnh khó lường, các lối đi hẹp trong hang và bóng tối hoàn toàn khiến chiến dịch cực kỳ khó khăn. Ông Shareef nói: “Phải là chuyên gia mới có thể thực hiện cấp độ lặn này”.

Chiến dịch tìm kiếm bị đình chỉ một ngày sau khi ông Mahudhee, thợ lặn quân sự cấp cao, thiệt mạng ngày 17/5.

Giới chức cho rằng ông tử vong do bệnh giảm áp, xảy ra khi thợ lặn nổi lên quá nhanh khiến áp suất xung quanh giảm đột ngột.

Ông Mahudhee được an táng với đầy đủ nghi thức quân đội tại lễ tang ở Malé, nơi hàng nghìn người tới viếng, bao gồm Tổng thống Mohamed Muizzu, các quan chức du lịch, quân đội và đại sứ nước ngoài.

Giới chức điều tra tàu lặn

Hiện chưa rõ điều gì đã xảy ra với các thợ lặn Italy.

Ông John Volanthen, quan chức lặn thuộc Hội đồng Giải cứu Hang động Anh, cho biết lặn hang biển sâu tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Một trong những nguy hiểm của lặn biển sâu là hiện tượng mê khí, tác động giống gây mê xảy ra với thợ lặn do hít khí nén ở độ sâu lớn. Các thợ lặn thường sử dụng hỗn hợp khí chuyên dụng như nitơ và oxy để ngăn tình trạng này.

Ông Volanthen cho rằng các thợ lặn Italy có thể đã bị mất phương hướng khi ở sâu bên trong hang động. Ông Volanthen nói: “Khi bạn bắt đầu lặn sâu hơn, tác động mê khí có thể gây hoảng loạn, nhưng cũng có thể khiến họ khó tìm được đường ra”.

Ông Shareef cho biết giới chức đang tập trung điều tra du thuyền và đã đình chỉ giấy phép của tàu trong khi tiếp tục điều tra. “Chúng tôi biết chắc con tàu không có đầy đủ giấy tờ hợp lệ”, ông Shareef nói thêm, cho biết tàu thiếu giấy phép trường dạy lặn. Ông nói: “Nếu bạn điều hành hoạt động trường dạy lặn, quảng bá và hỗ trợ khách trong các chuyến lặn, dù là giải trí hay kỹ thuật, bạn cần có giấy phép trường dạy lặn”.

Ông Abdul Muhsin Moosa, đại diện đơn vị vận hành tàu Duke of York, nói rằng tàu được cấp phép cho các chuyến lặn tới độ sâu tối đa 30 m và các thợ lặn đã được phổ biến quy định này khi lên tàu.

Bà Orietta Stella, luật sư của công ty du lịch Italy Albatros Top Boat, đơn vị bán các chuyến đi trên du thuyền, cho biết nhà điều hành tàu không biết nhóm này dự định lặn sâu hơn giới hạn lặn giải trí và sẽ không bao giờ cho phép điều đó.

Bà cũng làm rõ rằng Albatros chỉ tiếp thị chuyến du ngoạn và không sở hữu con tàu cũng như không thuê thủy thủ đoàn, vốn được tuyển dụng tại địa phương.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/ho-so/bi-an-vu-5-nguoi-tu-nan-khi-lan-nghien-cuu-hang-dong-o-maldives-20260520192756663.htm