Loài sứa kỳ lạ không bơi lội, dành cả đời để nằm ngửa dưới đáy biển

2 giờ trướcBài gốc

Sứa lộn ngược (Cassiopeia andromeda) là một trong những loài sứa kỳ lạ nhất đại dương. Không bơi lơ lửng trong nước như hình dung thông thường về sứa, loài này lại dành phần lớn thời gian nằm ngửa trên đáy biển, phần xúc tu hướng lên phía mặt trời như một loài thực vật biển đang “tắm nắng”. Chính tư thế khác thường ấy khiến nó được gọi là “sứa lộn ngược”.

Ảnh: nhm.ac

Cassiopeia andromeda thường sống ở các vùng nước nông nhiệt đới như đầm phá, rừng ngập mặn và khu vực ven biển yên tĩnh. Cơ thể của chúng có màu xanh lam, nâu vàng hoặc ánh tím, với các tua xúc tu phân nhánh phức tạp trông như một bó san hô mềm phát sáng. Khi nhìn từ trên xuống, cả đàn sứa lộn ngược dưới đáy biển giống những khóm hoa ngoài hành tinh hơn là động vật.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điều đặc biệt khác ở loài sứa này nằm ở mối quan hệ cộng sinh với tảo đơn bào. Bên trong cơ thể Cassiopeia andromeda có các vi tảo quang hợp sống chung. Những “người bạn tí hon” này sử dụng ánh sáng mặt trời để tạo ra chất dinh dưỡng, rồi chia sẻ lại cho sứa. Chính vì phụ thuộc phần nào vào ánh sáng, sứa lộn ngược mới nằm ngửa với xúc tu hướng lên trên như những tấm “pin mặt trời sống”.

Dù chuyển động khá chậm, Cassiopeia andromeda vẫn là kẻ săn mồi hiệu quả. Chúng liên tục co bóp nhẹ phần chuông để tạo dòng nước đưa sinh vật phù du đến gần xúc tu có tế bào châm. Một điều thú vị là loài sứa này còn có thể giải phóng chất nhầy chứa tế bào châm cực nhỏ vào nước xung quanh. Vì thế, đôi khi người bơi gần chúng có thể cảm thấy ngứa dù không hề chạm trực tiếp.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Khác với nhiều loài sứa ngoài khơi, sứa lộn ngược thường tập trung thành từng cụm lớn ở đáy biển nông. Dưới ánh nắng xuyên qua mặt nước, hàng chục cá thể nằm cạnh nhau tạo nên cảnh tượng rất siêu thực. Nhiều thợ lặn mô tả cảm giác như đang nhìn một “vườn sinh vật ngoài hành tinh” đang chuyển động nhịp nhàng dưới nước.

Trong những năm gần đây, Cassiopeia andromeda còn được các nhà khoa học quan tâm vì hệ thần kinh đơn giản nhưng có khả năng phản ứng khá hiệu quả với môi trường. Chúng cũng trở thành đối tượng nghiên cứu về cộng sinh sinh học và tác động của biến đổi khí hậu lên hệ sinh thái biển nông.