Bị hại hay bên thứ ba ngay tình: Nút thắt trong vụ án Phúc Sơn tại Nha Trang

một giờ trướcBài gốc

Dự án Khu trung tâm Đô thị - Thương mại - Dịch vụ - Tài chính - Du lịch Nha Trang nằm trên đất sân bay Nha Trang cũ

Bị hại hay bên thứ ba ngay tình?

Vụ án hình sự "vi phạm các quy định về quản lý đất đai", "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại dự án của Phúc Sơn ở khu vực sân bay Nha Trang cũ, được Tòa án quân sự Quân khu 5 đã xét xử sơ thẩm và tuyên án 9 bị cáo vào ngày 10/01/2026. Hiện vụ án đang trong giai đoạn xem xét để xét xử phúc thẩm.

Theo bản án sơ thẩm, hội đồng xét xử đã tuyên phạt hình sự đối với bị cáo, đồng thời xác định các nhà đầu tư là bị hại và buộc những người gây ra thiệt hại phải hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt.

Tuy nhiên, diễn biến sau đó cho thấy một kiến nghị hoàn toàn khác từ phía người mua.

Trong đơn kiến nghị gửi Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các cơ quan chức năng ngày 16/4/2026, đại diện các nhà đầu tư cho biết họ tham gia dự án trong bối cảnh dự án có đầy đủ dấu hiệu pháp lý và triển khai thực tế: có quy hoạch 1/500, có quyết định giao đất, có thi công hạ tầng, thậm chí một số hạng mục đã đi vào hoạt động.

Nhóm nhà đầu tư khẳng định dòng tiền họ đóng vào dự án không bị chiếm đoạt mà đã được sử dụng để triển khai dự án và các công trình BT, với tổng số tiền khoảng 3.786 tỷ đồng cho các hạng mục như giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng, nộp tiền sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính.

Từ đó, họ cho rằng bản chất giao dịch không phải là hành vi lừa đảo, mà là quan hệ dân sự có thật, có hợp đồng, có dòng tiền và có tài sản hình thành. Vì vậy, các nhà đầu tư không đồng ý với việc bị xác định là "bị hại", mà đề nghị được xác định là "người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan".

Tại buổi đối thoại với lãnh đạo UBND tỉnh vào ngày 16/4 vừa qua, các khách hàng kiến nghị được xác định là bên thứ ba ngay tình

Vì vậy, thay vì nhận lại tiền, nhiều nhà đầu tư đề nghị được xác định là "bên thứ ba ngay tình", tiếp tục thực hiện hợp đồng để được nhận đất nếu dự án tiếp tục tồn tại.

Chia sẻ với PV PNVN, nhà đầu tư Phạm Thị Tú Oanh (CL1-7) cho biết, họ mong muốn được xác định là bên thứ ba ngay tình để tiếp tục thực hiện hợp đồng và nhận đất nếu dự án được tiếp tục, thay vì chấm dứt bằng hoàn tiền.

Song song với đó, các động thái từ phía chính quyền địa phương cho thấy dự án chưa bị "đóng lại". UBND tỉnh Khánh Hòa đã có báo cáo và phương án kiến nghị cho phép dự án tiếp tục triển khai sau khi xử lý các vấn đề pháp lý, đồng thời phối hợp với Bộ Quốc phòng để hoàn thiện thủ tục liên quan đến quỹ đất sân bay Nha Trang cũ.

Nếu kiến nghị của chính quyền địa phương được chấp thuận, dự án sẽ tiếp tục được triển khai. Tuy nhiên, xét theo nội dung bản án sơ thẩm đã tuyên thì những "bị hại của vụ án" trong trường hợp này lại mất quyền tiếp cận tài sản do mình đã bỏ tiền ra đầu tư. Trong khi đó, việc các bị cáo hoàn trả lại tiền (cho dù được tính theo lãi suất ngân hàng) cũng rất thiệt thòi. Điều đó dẫn đến quyền lợi của họ chưa được đảm bảo.

Ai thực sự được bảo vệ?

Phân tích sâu hơn từ góc độ pháp lý và kinh tế cho thấy một nghịch lý đáng chú ý. Bị cáo chính trong vụ án này đã bị tuyên nhiều bản án khác với tổng hình phạt không vượt quá 30 năm tù theo quy định. Vì vậy, tác động thực tế của bản án trong vụ việc này gần như không làm tăng thêm trách nhiệm hình sự.

Trong khi đó, hơn 7.000 tỷ đồng của các nhà đầu tư đã được sử dụng trong suốt hơn một thập kỷ, nhưng phương án xử lý lại dừng ở việc hoàn trả tiền gốc. Điều này dẫn đến một hệ quả rõ ràng: người bỏ tiền chịu rủi ro trượt giá, chi phí cơ hội và chi phí vốn, trong khi giá trị đất đai đã tăng lên nhiều lần theo thị trường.

Đáng chú ý hơn, nếu dự án được tiếp tục triển khai như kiến nghị, quyền kiểm soát quỹ đất vẫn thuộc về doanh nghiệp. Khi đó, có thể dẫn đến khả năng quyền kiểm soát các lô đất tiếp tục thuộc về chủ đầu tư nếu không có cơ chế xử lý phù hợp, tạo ra khả năng hưởng lợi lớn từ chênh lệch giá theo thời gian.

Dự án Khu trung tâm Đô thị - Thương mại - Dịch vụ - Tài chính - Du lịch Nha Trang liên quan đến tập đoàn Phúc Sơn

Ở chiều ngược lại, các nhà đầu tư đối mặt với "thiệt hại kép". Họ vừa mất cơ hội sở hữu tài sản, vừa mất giá trị thực của dòng tiền sau hơn 10 năm.

Chính vì vậy, kiến nghị của các nhà đầu tư không chỉ là mong muốn cá nhân, mà phản ánh một yêu cầu lớn hơn: cần được nhìn nhận đúng tư cách pháp lý là bên ngay tình và được khôi phục quyền lợi thực tế, thay vì chỉ xử lý theo hướng hoàn tiền.

Vụ án Phúc Sơn vì thế không còn là một vụ án riêng lẻ, mà trở thành cách xử lý đối với những vấn đề, vụ việc tương tự. Câu hỏi đặt ra ở đây không chỉ là xử lý sai phạm thế nào, mà còn là quyền lợi của nhà đầu tư sẽ được bảo vệ ra sao nếu trong vụ án họ thực sự ngay tình?

Nghị quyết 29/2026/QH16: hướng mở cho dự án vướng pháp lý?

Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội cho phép áp dụng cơ chế đặc thù để xử lý các dự án vướng sai phạm đất đai trước đây, theo hướng không "đóng băng" mà tạo điều kiện khắc phục để tiếp tục triển khai.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận mới: phân loại sai phạm, cho phép khắc phục hậu quả và xem xét bảo vệ quyền lợi của bên thứ ba ngay tình, thay vì chỉ dừng ở xử lý và hoàn tiền.

Trong bối cảnh đó, những trường hợp như dự án Phúc Sơn có thể được đặt lại theo hướng sai phạm vẫn xử lý, nhưng tài sản đã hình thành không bị triệt tiêu và quyền lợi nhà đầu tư có cơ hội được xem xét khôi phục. Đây có thể là cơ sở để các trường hợp như dự án Phúc Sơn được xem xét theo hướng hài hòa giữa xử lý sai phạm và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư

Hà Khê

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/bi-hai-hay-ben-thu-ba-ngay-tinh-nut-that-trong-vu-an-phuc-son-tai-nha-trang-238260507081606634.htm