Bộ KH&CN đề xuất Danh mục công nghệ chiến lược mới

một giờ trướcBài gốc

Công nghệ chiến lược là định hướng then chốt để Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số và bảo đảm quyền tự chủ quốc gia. Theo hồ sơ thuyết minh từ Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), danh mục mới được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Công nghệ cao 2025, thay thế cho các quy định cũ không còn phù hợp với thực tiễn.

Điểm nhấn của dự thảo là việc tinh gọn các nhóm công nghệ từ 11 xuống còn 10 nhóm, đồng thời tập trung vào những lĩnh vực có khả năng hội tụ và tạo tác động lan tỏa mạnh mẽ như trí tuệ nhân tạo, chip bán dẫn và năng lượng xanh.

Điều chỉnh nhóm công nghệ chiến lược từ ý kiến thực tế

Trong quá trình soạn thảo, Bộ KH&CN đã nhận được sự đóng góp tích cực từ các bộ chuyên ngành và các tập đoàn lớn. Đặc biệt, tiếp thu ý kiến các đơn vị chuyên trách về hạ tầng số và Tập đoàn Viettel, nhóm công nghệ số đã được tái cấu trúc để bao hàm cả Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data) và Chuỗi khối (Blockchain). Việc gộp các lĩnh vực này phản ánh đúng xu thế thế giới, giúp các doanh nghiệp dễ dàng xác định trọng tâm đầu tư và nhận các chính sách ưu đãi đồng bộ thay vì bị phân tán theo từng công nghệ riêng lẻ.

Danh mục 10 công nghệ chiến lược mới đang được Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ.

Bên cạnh đó, nhóm công nghệ an ninh mạng cũng được điều chỉnh để bao quát cả tính toán và truyền thông lượng tử. Bộ KH&CN giải trình rằng việc bảo mật trong kỷ nguyên lượng tử là yêu cầu cấp bách để bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Sự kiên định trong việc giữ các tiêu chí kỹ thuật cao đối với nhóm này giúp loại bỏ những công nghệ lỗi thời, đảm bảo nguồn lực Nhà nước chỉ tập trung vào các giải pháp thực sự tiên tiến và mang tính bảo mật cao nhất.

Ưu tiên sản phẩm tạo động lực tăng trưởng mới

Danh mục 30 sản phẩm kèm theo dự thảo được phân loại thành hai nhóm ưu tiên rõ rệt nhằm tối ưu hóa chính sách hỗ trợ. Nhóm 1 tập trung vào 22 sản phẩm đã có thị trường rõ ràng và Việt Nam có khả năng làm chủ như thiết bị mạng 5G/6G, vắc xin mRNA và hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS). Việc ưu tiên nhóm này nhằm mục tiêu tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp, giúp doanh nghiệp trong nước nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường nội địa và hướng tới xuất khẩu, đóng góp tích cực vào tăng trưởng GDP.

30 sản phẩm công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới.

Ở chiều ngược lại, Nhóm 2 gồm các sản phẩm mang tính nền tảng lâu dài như chip bán dẫn, máy tính lượng tử và công nghệ khai thác đất hiếm. Dù đòi hỏi thời gian nghiên cứu dài hơi và vốn đầu tư lớn, nhưng đây là những sản phẩm "sống còn" để Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bộ KH&CN nhấn mạnh rằng, việc phân lớp sản phẩm như vậy giúp Chính phủ có căn cứ để áp dụng các gói tín dụng và ưu đãi thuế khác nhau, phù hợp với đặc thù và rủi ro của từng loại hình công nghệ.

Tầm nhìn tự chủ hạ tầng đường sắt tốc độ cao

Một điểm đột phá trong dự thảo lần này là việc bổ sung công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị vào danh mục chiến lược. Đây là kết quả của việc tiếp thu ý kiến từ Bộ Xây dựng và các tỉnh thành lớn như Hà Nội, TP.HCM. Việc đưa lĩnh vực này vào danh mục chính thức sẽ mở ra cơ hội để các doanh nghiệp cơ khí và tự động hóa trong nước nghiên cứu thiết kế, chế tạo phương tiện và hệ thống tín hiệu điều khiển tích hợp.

Mục tiêu cốt lõi là không chỉ đầu tư hạ tầng mà phải làm chủ được công nghệ vận hành, giảm bớt sự phụ thuộc vào các nhà thầu nước ngoài trong dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Ngoài ra, công nghệ khai thác biển sâu và thăm dò địa chất cũng được nâng cấp ưu tiên để bảo đảm an ninh tài nguyên và năng lượng.

Những điều chỉnh này cho thấy tầm nhìn rộng mở, gắn kết chặt chẽ giữa phát triển khoa học công nghệ với các nhiệm vụ chính trị, kinh tế quan trọng của đất nước.

Sau khi hoàn tất giải trình ý kiến từ 38 cơ quan, tổ chức, Bộ KH&CN đã chuyển hồ sơ dự thảo tới Bộ Tư pháp để thẩm định pháp lý. Bộ KH&CN đề nghị Bộ Tư pháp ưu tiên thẩm định để đảm bảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ có thể ban hành và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Nam Phong

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/bo-kh-cn-de-xuat-danh-muc-cong-nghe-chien-luoc-moi-251014.html