Tài tử Alec Balwin cùng vợ - Hilaria và các con
Trong suốt lịch sử, gia đình đông con đã là nét đặc trưng phổ biến trong các tầng lớp hoàng gia và quý tộc. Việc truyền lại tước vị, đất đai và của cải thường dựa vào việc sinh thêm người thừa kế để đảm bảo dòng họ tiếp tục nối dõi. Ở nhiều nền văn hóa, quy mô gia đình được xem là chỉ số địa vị xã hội và sức mạnh của dòng tộc. Càng nhiều con cái, gia đình càng có địa vị trong xã hội.
Trong xã hội ngày nay, quan niệm về gia đình đông con như một biểu tượng địa vị đã có những biến chuyển. Dù không còn tồn tại những lý do thực dụng như lao động nông nghiệp hay liên minh chính trị, song biểu tượng của sự dư dả, thịnh vượng và địa vị xã hội vẫn tồn tại. Đối với một số người, việc có một gia đình đông con là cách họ thể hiện sự sung túc và thành công - một cách khẳng định năng lực cung cấp, chăm sóc cho nhiều người thân yêu.
Người nổi tiếng và những nhân vật có tầm ảnh hưởng thường góp phần tôn vinh ý tưởng gia đình đông con như một biểu tượng địa vị. Từ gia đình chị em ngôi sao truyền hình Mỹ Kardashian-Jenner đến gia đình Michelle và Jim Bob Duggar, việc gia đình đông con xuất hiện trước công chúng đã tiếp tục lan tỏa hình ảnh muốn tạo rằng "nhiều con" đồng nghĩa với giàu có và đặc quyền. Sự chú ý từ truyền thông và mạng xã hội càng củng cố ý nghĩ: gia đình đông con không đơn thuần là quyết định cá nhân, mà còn là tuyên ngôn về đẳng cấp.
Theo tạp chí Financial Times, có xu hướng mới được ghi nhận là: trong bối cảnh tỷ suất sinh thấp kỷ lục (Anh 1,44 con/phụ nữ; Mỹ là 1,6; Nhật Bản và Hàn Quốc còn thấp hơn), các gia đình nhiều con được coi là biểu tượng của sự giàu có và ổn định. Thậm chí các thương hiệu xa xỉ đang khai thác hình ảnh "gia đình hoàn hảo", với cả dịch vụ như bảo mẫu sống tại nhà có thu nhập tới 200 ngàn USD/năm. Tuy vậy, cũng có chuyên gia chỉ ra hệ quả: xu hướng này có thể tạo áp lực bất thực tế lên phụ nữ và củng cố định kiến giới.
Gia đình chị em nhà Kim Kardashian - Jenner
Chi phí nuôi dạy nhiều con thực sự là "gánh nặng lâu dài". Eliza Filby, tác giả cuốn sách "Inheritocracy: It's Time to Talk About the Bank of Mum and Dad" (tạm dịch: "Chế độ thừa kế: Đã đến lúc nói về Ngân hàng Cha Mẹ"), nhấn mạnh: nuôi một con đến tuổi trưởng thành có thể kéo dài đến gần 30 tuổi - gây áp lực lớn về kinh tế cho cha mẹ, đặc biệt là ở các thành phố lớn. Cảm hứng từ người nổi tiếng và phong trào "trad wife"(viết tắt của "traditional wives", những người vợ tự nguyện từ bỏ công việc bên ngoài để tập trung vào việc chăm sóc gia đình) cũng trở lại khi truyền thông tôn vinh gia đình đông con qua các nhân vật như Hannah Neeleman (8 đứa trẻ, phong cách "trad wife") hay gia đình diễn viên Alec Baldwin (7 con, xuất hiện trên truyền hình). Hình ảnh gia đình "khổng lồ" bị idol hóa như biểu tượng của sự an toàn, thịnh vượng, thậm chí là mục tiêu văn hóa.
Các thương hiệu xa xỉ nhanh chóng khai thác hình ảnh gia đình hiện đại đông đảo. Tiêu biểu như các nhãn hiệu cao cấp Artipoppe, Patek Philippe, Bottega Veneta hay Burberry đã lồng ghép hình ảnh gia đình thống trị - từ địu trẻ bằng nhung trị giá hàng trăm USD đến chiến dịch quảng bá khái niệm "parenthood là một phong cách" - nhằm thu hút khách hàng.
Thực ra, chìa khóa của "cuộc sống không mệt mỏi" là vấn đề tài chính. Sự nổi bật của gia đình đông con phần lớn nhờ vào hệ thống hỗ trợ chăm sóc cao cấp: ví dụ, ngôi sao truyền hình Kim Kardashian có 10 bảo mẫu thay phiên chăm sóc 4 đứa con; Diễn viên Alec Baldwin cũng thuê 2 người giúp việc. Mức lương cho vị trí này có thể lên đến hơn 200.000 USD/năm - một điều xa xỉ không thể có với đại đa số gia đình.
Mặc dù ý tưởng gia đình đông con có sức quyến rũ về mặt địa vị, song cần nhận diện rõ những thử thách lẫn phần thưởng đi kèm. Việc quản lý một gia đình lớn, cung cấp cho nhiều đứa trẻ, và giữ gìn sự hòa hợp gia đình đòi hỏi nguồn lực và nỗ lực không nhỏ.
Gia đình đông con cũng thường mang lại những rủi ro xã hội và giới. Eugene Healey, chuyên gia chiến lược thương hiệu, cảnh báo: việc xem gia đình đông con như biểu tượng có thể củng cố định kiến giới và đặt áp lực lớn lên phụ nữ. Những người vợ có thể bị giảm giá trị, thành "cỗ máy sinh sản" thay vì được đánh giá là đóng góp cho nền kinh tế - xã hội.
Nguồn: Financial Times, elle.com.au
Minh Tú (tổng hợp)