Nguyệt thực toàn phần xảy ra khi Mặt trăng đi hoàn toàn vào vùng bóng tối của Trái đất, ánh sáng Mặt trời bị khúc xạ qua khí quyển khiến bề mặt Mặt trăng chuyển sang sắc đỏ sẫm, thường được gọi là “trăng máu”.
Theo lịch thiên văn, toàn bộ quá trình kéo dài khoảng năm tiếng rưỡi, từ 15h44 đến 20h17 ngày 3/3 (giờ Việt Nam).
Tuy nhiên, không phải mọi khu vực trên thế giới đều quan sát trọn vẹn. Ở nhiều nơi, ánh sáng ban ngày, mây dày hoặc vị trí Mặt trăng thấp gần đường chân trời có thể gây cản trở.
Người dân Việt Nam có thể chứng kiến hiện tượng "trăng máu" vào tối 3/3. (Ảnh: Getty Images)
Thời điểm quan sát trăng máu tại Việt Nam
Tại Việt Nam, nguyệt thực bắt đầu ở pha nửa tối lúc 15h44, khó nhận biết bằng mắt thường. Đến 16h50, nguyệt thực một phần sẽ diễn ra, Mặt trăng bắt đầu bị khuyết.
Khoảng 17h57 - 17h58, Mặt trăng mọc tại Hà Nội và TP.HCM. Từ 18h04 đến 19h02 là pha toàn phần, thời điểm Mặt trăng chuyển sang màu đỏ đồng rõ nét. Pha cực đại rơi vào khoảng 18h33. Đến 20h17, nguyệt thực một phần kết thúc.
Như vậy, tại Việt Nam, người dân có thể quan sát hiện tượng trong khung 18h - 19h, khi Mặt trăng đã lên khỏi đường chân trời và bước vào pha toàn phần.
Do nguyệt thực lần này diễn ra ngay sau khi Mặt trăng mọc nên yếu tố quan trọng là tầm nhìn phía Đông phải thoáng, tránh bị che khuất bởi nhà cao tầng, núi đồi hoặc cây cối.
Cách ngắm “trăng máu” thuận lợi
Nguyệt thực toàn phần tối 3/3 là hiện tượng hiếm, phải tới tháng 6/2029 mới xuất hiện trở lại.
Khác với nhật thực, nguyệt thực không gây hại cho mắt, người quan sát có thể nhìn trực tiếp "trăng máu" mà không cần kính lọc chuyên dụng. Tuy vậy, để có hình ảnh rõ hơn, có thể sử dụng ống nhòm hoặc máy ảnh có chân máy cố định.
Trong điều kiện thời tiết thuận lợi, người dân Việt Nam có cơ hội chứng kiến pha "trăng máu" rõ nét trong khung giờ đầu buổi tối.
Các tỉnh ven biển miền Trung và Nam Trung Bộ như Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Phan Thiết có lợi thế nhờ đường chân trời phía Đông rộng mở. Khu vực Tây Nguyên với địa hình cao, không khí trong lành cũng tạo điều kiện quan sát tốt.
Tại Hà Nội và TP.HCM, người dân nên chọn khu vực ngoại thành, công viên, hồ nước lớn hoặc sân thượng cao tầng có tầm nhìn không bị che chắn. Các địa điểm ven biển phía Đông Nam Bộ như Vũng Tàu, Côn Đảo cũng được đánh giá thuận lợi.
Ở khu vực đô thị đông đúc, ánh sáng nhân tạo có thể làm giảm độ tương phản.
Nếu bầu trời nhiều mây hoặc tầm nhìn bị hạn chế, người dân có thể theo dõi qua các kênh phát trực tiếp quốc tế.
Trang Timeanddate.com, đơn vị thường xuyên phát sóng các sự kiện thiên văn lớn, sẽ truyền hình trực tiếp nguyệt thực với nhiều góc quay từ các châu lục khác nhau. Chương trình có phần bình luận tiếng Anh, giải thích từng giai đoạn diễn biến.
Ngoài ra, hình ảnh còn được ghi lại từ Hawaii, Đài quan sát Perth tại Australia và khu vực Los Angeles, Mỹ, giúp người xem có góc nhìn đa dạng trong suốt quá trình.
Đài quan sát Griffith ở Los Angeles cũng lên kế hoạch phát trực tiếp từ khoảng 15h47 đến 21h25 (giờ Việt Nam), nếu điều kiện thời tiết thuận lợi. Vị trí này cho phép quan sát gần trọn vẹn các pha nguyệt thực, hình ảnh được đánh giá ổn định và rõ nét.
Người xem trong nước có thể truy cập website hoặc kênh YouTube chính thức của các đơn vị trên bằng điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính cá nhân. Thời điểm phát sóng trùng với mốc nguyệt thực theo giờ Việt Nam, bắt đầu từ khoảng 15h30.
Theo dõi trực tuyến giúp khắc phục hạn chế do mây che hoặc ô nhiễm ánh sáng, đồng thời cho phép chuyển đổi giữa các góc quay trên thế giới.
Trần Vy (Nguồn: Live Science)