Cận cảnh Khâm Thiên Giám: Bóc lớp vôi cũ, lộ bức họa lạ

3 giờ trướcBài gốc

Khâm Thiên Giám - cơ quan đầu não về thiên văn, khí tượng, lịch pháp của triều Nguyễn từng là một công trình uy nghiêm, được vua Gia Long cho lập từ năm 1803. Tuy nhiên, qua thời gian, biến động lịch sử đã biến nơi đây thành phế tích, từng bị lấn chiếm làm nơi sinh hoạt khiến cấu trúc bị biến dạng nghiêm trọng.

Mới đây, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế tiến hành trùng tu di tích này, việc vệ sinh các mảng tường cũ kỹ đã làm lộ rõ bức họa cổ có ba thứ tiếng Hán, Pháp, Việt dần hiện ra.

Clip: Cận cảnh Khâm Thiên Giám

Di tích Khâm Thiên Giám nằm lặng lẽ tại TP Huế, nơi từng là trung tâm quan sát thiên văn, dự báo thời tiết và soạn lịch cho cả triều đình nhà Nguyễn, nay đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng cần được bảo tồn khẩn cấp.

Dấu tích của thời gian và con người hằn lên công trình cổ. Trước đây, nhiều hộ gia đình sinh sống ngay trong lòng di tích, tự ý chia cắt không gian, trát vữa, sơn sửa tường, lắp đặt các công trình phụ khiến kiến trúc gốc bị biến dạng nặng nề.

Sau khi giải tỏa, trả lại mặt bằng phục vụ trùng tu, công tác vệ sinh tường được tiến hành thận trọng. Chính trong lúc bóc tách những lớp vôi vữa do người dân sơn phủ lên trước đó, những nét vẽ lạ bắt đầu lộ rõ.

Cận cảnh bức tường nơi bức họa xuất hiện. Những đường mực đen nổi bật trên nền tường loang lổ, phác họa những đường nét trông giống như một tấm bản đồ quy hoạch cũ.

Bức họa này là sự xuất hiện đồng thời của ba hệ ngôn ngữ: Hán, Pháp, Việt. Trong đó, chữ Hán chiếm số lượng chủ đạo, cho thấy sự giao thoa văn hóa đặc trưng của giai đoạn lịch sử giao thời.

Soi kỹ vào các chi tiết, người xem dễ dàng nhận ra những địa danh quen thuộc của xứ Huế bằng chữ quốc ngữ như "An Cựu", "Lợi Nông" được viết nắn nót bên cạnh các ký tự cổ.

Không chỉ có địa danh, phần chữ Pháp trên bức họa còn đề cập đến một tuyến đường sắt, gợi mở những tư liệu quý giá về lịch sử giao thông, hạ tầng tại kinh thành Huế xưa.

Đồ thiên văn tròn để xem thời tiết và các vì sao tại di tích Khâm Thiên Giám.

Theo lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, việc bức họa lộ rõ là một tín hiệu đáng mừng. Đơn vị đang chỉ đạo rà soát kỹ lưỡng toàn bộ các bức tường để đảm bảo không bỏ sót bất kỳ tư liệu cổ nào.

Những mảng tường từng bị người dân sơn đè lên nay được xem như những kho báu tiềm ẩn. Các chuyên gia sẽ tiếp tục kiểm tra xem liệu còn bản đồ hay hình vẽ cổ nào đang "ngủ quên" dưới các lớp sơn hiện đại hay không.

Hiện tại, thông tin về tấm bản đồ này mới ở dạng báo cáo sơ bộ. Các nhà nghiên cứu cần thời gian để đối chiếu hồ sơ, xác định xem đây là tư liệu đã nằm trong danh mục cũ hay là một phát hiện hoàn toàn mới mẻ.

Hồ sơ khoa học của Khâm Thiên Giám đã được trình lên Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch đề nghị xếp hạng di tích cấp quốc gia. Việc những tư liệu như bức họa này lộ rõ sẽ củng cố thêm giá trị lịch sử, góp phần quan trọng vào công cuộc trùng tu và chỉnh trang khu vực lục bộ cạnh Hoàng thành Huế.

NGUYỄN DO

Nguồn PLO : https://plo.vn/can-canh-kham-thien-giam-boc-lop-voi-cu-lo-buc-hoa-la-post893142.html