Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng và các đại biểu thảo luận tại Tổ 10
Sửa đổi, bổ sung các cơ chế thu hút ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa
Góp ý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, một số ý kiến cho rằng, Dự thảo Nghị quyết đã thể hiện rõ tư duy đổi mới phát triển văn hóa, đặc biệt là các chính sách về thu hút nguồn lực đầu tư, về ưu đãi tài chính thuế, đẩy mạnh xã hội hóa và hợp tác công tư về phát triển hạ tầng dữ liệu văn hóa, công nghiệp và văn hóa… Đồng thời, cho rằng các chính sách này được triển khai hiệu quả sẽ tạo chuyển biến căn bản trong phát triển công nghiệp văn hóa, góp phần nâng cao vị thế quốc gia đồng thời lan tỏa giá trị văn hóa con người Việt Nam ra thế giới.
Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La Hoàng Văn Nghiệm điều hành phiên thảo luận tại Tổ 10
ĐBQH Bùi Văn Mạnh (Ninh Bình) cho rằng, để chính sách đi vào cuộc sống và chuyển biến rõ nét, cần quan tâm đầu tư cho văn hóa, bởi hiện nay kinh phí đầu tư cho văn hóa còn thấp, dàn trải; vẫn còn thiếu cơ chế thu hút đầu tư tư nhân; ngành công nghiệp văn hóa chưa phát triển, mới ở giai đoạn sơ khai và thiếu những hệ sinh thái, chính sách để phát triển… Đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo xem xét bổ sung cơ chế chính sách thí điểm mô hình đầu tư công, quản trị tư; nêu rõ quan điểm Nhà nước đầu tư về hạ tầng, doanh nghiệp quản trị khai thác và chia sẻ doanh thu một cách hợp lý.
Về thí điểm mô hình đô thị di sản, dự thảo Nghị quyết quy định: chính quyền địa phương thực hiện thí điểm mô hình đô thị di sản theo yêu cầu, theo tiêu chí di sản văn hóa do Chính phủ quy định, được quyết định cơ chế, chính sách ưu đãi về đất đai, phí, lệ phí, cơ chế chính sách đặc thù đối với hoạt động, nhằm mục đích khai thác phát huy giá trị di sản văn hóa, phát triển công nghiệp văn hóa.
ĐBQH Bùi Văn Mạnh (Ninh Bình) phát biểu
Theo đại biểu, đây có thể coi là chính sách đột phá cho nhiều địa phương đang có định hướng phát triển mô hình đô thị, như: Hà Nội, Hưng Yên, Ninh Bình, Quảng Ninh, Huế, Đà Nẵng. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh, cần chính sách, cơ chế phân cấp, giao quyền cho địa phương mạnh hơn để tăng tính chủ động, tạo động lực tài chính trực tiếp, gắn kết trách nhiệm của địa phương với việc phát triển kinh tế - xã hội, cũng như bảo tồn di sản văn hóa tại địa phương.
Do vậy, đại biểu Bùi Văn Mạnh đề xuất giao địa phương được quyền quyết định chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, phí, lệ phí đối với các hoạt động khai thác, phát huy giá trị di sản và công nghiệp văn hóa; được giữ lại các nguồn thu từ hoạt động di sản, tiền sử dụng đất và tiền thuê đất phát sinh trên địa bàn để tái đầu tư cho hạ tầng đô thị di sản, phục vụ công tác bảo quản, tu bổ, phát huy giá trị của di sản.
Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình Mai Văn Tuất và các đại biểu dự thảo luận tại Tổ 10
Cho ý kiến về cơ chế thu hút ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa tại khoản 5 Điều 4 của dự thảo Nghị quyết, đại biểu Bùi Văn Mạnh đề nghị xem xét mở rộng đối tượng cho các dự án về bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch và giao cho Chính phủ quy định chi tiết về các mô hình đầu tư công, quản trị tư, cách thức hợp tác, tỷ lệ phân chia lợi nhuận, phương thức giao cho nhà đầu tư, cho doanh nghiệp quản trị khai thác các công trình, hạ tầng thiết chế văn hóa do Nhà nước đầu tư. Đồng thời, xem xét, phân cấp cho HĐND cấp tỉnh quy định chi tiết, tỷ lệ điều tiết, doanh thu lợi nhuận trong từng giai đoạn.
Quan tâm đến cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư về phát triển văn hóa tại Điều 4 của dự thảo Nghị quyết, ĐBQH Phạm Hùng Thắng (Ninh Bình) cho biết: Khoản 2 dự thảo Nghị quyết quy định về hình thành các tổ hợp văn hóa. Đây là khu phức hợp các công trình không gian hạ tầng kỹ thuật văn hóa. Theo đại biểu, các tổ hợp văn hóa này có quy mô nhỏ hơn so với lại cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa. Tuy nhiên, các tổ hợp văn hóa này sẽ hướng trực tiếp vào việc phát triển văn hóa, phục vụ nhu cầu văn hóa ở các khu đô thị, khu dân cư, các cụm, khu công nghiệp có đông công nhân.
ĐBQH Phạm Hùng Thắng (Ninh Bình) phát biểu
Do đó, việc phát triển các tổ hợp văn hóa này rất quan trọng, nhưng khoản 3 Điều 4 của dự thảo Nghị quyết quy định: các tổ chức, cá nhân đầu tư vào các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa mới được hưởng các chính sách hỗ trợ về đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh theo quy định tại Điều 7 Nghị quyết số 198 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt để phát triển kinh tế tư nhân.
“Nếu quy định trong dự thảo Nghị quyết, đối với các tổ chức, cá nhân đầu tư phát triển các tổ hợp văn hóa, sẽ không được hưởng chính sách này. Do vậy, tôi đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu chỉnh sửa lại khoản 3 Điều 4: Đối với các tổ chức, cá nhân khi đầu tư vào phát triển các cụm, các khu công nghiệp, các tổ hợp văn hóa đều được hưởng các chính sách quy định tại Điều 7 Nghị quyết số 198 ngày 17/5/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt để phát triển kinh tế tư nhân", đại biểu Phạm Hùng Thắng đề nghị.
Cho ý kiến về cơ chế, chính sách thu hút vốn, nguồn lực đầu tư để phát triển văn hóa, ĐBQH Hoàng Ngân Hoàn (Sơn La) đề nghị sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 4 quy định về miễn thuế trong doanh thu của tổ chức cá nhân liên quan đến lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Bởi một doanh nghiệp có nhiều ngành nghề kinh doanh và các hoạt động, nên cần làm rõ miễn thuế trong doanh thu liên quan tới lĩnh vực công nghiệp văn hóa hoặc phát triển văn hóa.
ĐBQH Hoàng Ngân Hoàn (Sơn La) phát biểu
Đối với quy định về cơ chế ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, đại biểu đồng tình với quy định ưu tiên quỹ đất của các cơ quan, tổ chức Nhà nước được giao quản lý, trụ sở công dôi dư… nhưng nên làm rõ hơn các công trình thuộc sở hữu Nhà nước để “cho thuê các công trình thuộc sở hữu Nhà nước để tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao”, tránh trường hợp lạm dụng, nhất là đối với lĩnh vực thể thao.
Tránh tạo khoảng trống pháp lý trong bảo đảm an ninh văn hóa
Từ góc độ quốc phòng, an ninh, ĐBQH Tô Thành Quyết (Ninh Bình) đề nghị tiếp tục rà soát và hoàn thiện bảo đảm tính hợp Hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật; đồng thời, tránh tạo ra các khoảng trống pháp lý có thể bị lợi dụng, ảnh hưởng đến an ninh văn hóa, an ninh tư tưởng, an ninh mạng và việc bảo vệ bí mật nhà nước.
ĐBQH Tô Thành Quyết (Ninh Bình) phát biểu
Trong đó, đối với chính sách thu hút đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, Điều 4 và Điều 5 dự thảo Nghị quyết đã mở rộng đáng kể cơ chế ưu đãi rút gọn các thủ tục cho phép triển khai dự án trong một số trường hợp chưa có trong quy hoạch. Đại biểu cho rằng, đây là chủ trương đúng, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, bởi các dự án văn hóa có yếu tố nước ngoài có thể tác động đến không gian văn hóa, tư tưởng. Việc triển khai dự án tại khu vực trọng yếu về quốc phòng, an ninh có thể ảnh hưởng đến thế trận quốc phòng an ninh.
Đối với phát triển hạ tầng số và dữ liệu văn hóa tại Điều 7 của dự thảo Nghị quyết, đại biểu đánh giá đây là điểm đột phá rất quan trọng. Tuy nhiên, cần nhận rõ dữ liệu văn hóa quốc gia có thể chứa thông tin nhạy cảm liên quan đến lịch sử, chủ quyền, bản sắc văn hóa dân tộc. Do đó, nguy cơ tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu, xuyên tạc thông tin, khả năng bị lợi dụng để truyền bá những nội dung trái với chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, Nhà nước.
Các đại biểu tại phiên thảo luận tổ
Tại Điều 9 của dự thảo nghị quyết đã đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo xác định rõ cơ quan nào thuộc chính quyền địa phương cấp tỉnh có trách nhiệm triển khai các giải pháp để phát triển văn hóa tại địa phương.
Ngoài ra, dự thảo nghị quyết giao Chính phủ quy định chi tiết tại khoản 1, khoản 2 Điều 7, khoản 6 Điều 8, khoản 1 Điều 9, đại biểu Tô Thành Quyết đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo nghị định của Chính phủ để văn bản của Chính phủ có hiệu lực cùng thời điểm với Nghị quyết của Quốc hội theo quy định của pháp luật. “Cần đặt yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ bí mật nhà nước như một nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết của Quốc hội”, đại biểu Tô Thành Quyết nhấn mạnh.
Hoàn thiện quy hoạch đô thị Đồng Nai theo hướng đa trung tâm, hiện đại, có tính liên kết vùng cao
ĐBQH Lê Văn Thế (Ninh Bình) phát biểu
Cho ý kiến về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, ĐBQH Lê Văn Thế (Ninh Bình) thống nhất cao với Tờ trình, đề án của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Đây là bước đi cụ thể hóa kịp thời các chủ trương lớn của Trung ương về đẩy nhanh quá trình đô thị hóa, phát triển các trung tâm kinh tế lớn của quốc gia.
Trên thực tiễn, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các điều kiện để nâng tầm phát triển với vị thế chiến lược, kết nối vùng, hệ thống giao thông đa phương thức đồng bộ và động lực tăng trưởng mạnh mẽ từ các dự án trọng điểm. Đồng Nai hiện là một trong những địa phương có quy mô kinh tế lớn, mức độ công nghiệp hóa cao, thu hút đầu tư mạnh, có vai trò trung chuyển và lan tỏa phát triển trong toàn bộ khu vực phía Nam.
Các đại biểu dự phiên thảo luận tổ
Bởi vậy, việc chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là yếu tố tất yếu, mà còn là điều kiện để giải phóng và phát huy tối đa tiềm năng phát triển của địa phương. Đồng thời, việc thành lập thành phố Đồng Nai còn có ý nghĩa quan trọng về quốc phòng an ninh, góp phần nâng cao năng lực quản lý lãnh thổ và giữ vững thế trận chiến lược khu vực phía Nam.
Về nội dung dự thảo nghị quyết, đại biểu Lê Văn Thế lưu ý, việc thành lập thành phố Đồng Nai được thực hiện trên cơ sở giữ nguyên toàn bộ diện tích tự nhiên hơn 12.700km² và quy mô dân số gần 4,5 triệu người, đồng thời giữ ổn định hệ thống 95 đơn vị hành chính cấp xã. Điều này bảo đảm tính liên tục, ổn định trong quản lý nhà nước và đời sống Nhân dân.
Các đại biểu dự phiên thảo luận tại tổ
Về tổ chức thực hiện, đại biểu đề xuất cần khẩn trương hoàn thiện quy hoạch đô thị theo hướng đa trung tâm, hiện đại, có tính liên kết vùng cao, đặc biệt là gắn kết chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng quản trị đô thị và phát triển bền vững, nhất là trong quản lý đất đai, hạ tầng, môi trường và kiểm soát đô thị hóa. Đồng thời, quan tâm kiện toàn bộ máy, thu hút nhân tài và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, bảo đảm đáp ứng yêu cầu quản lý một đô thị lớn, hiện đại, hội nhập quốc tế; tổ chức thực hiện Nghị quyết đồng bộ, hiệu quả, gắn với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Có thể thấy, việc thành lập thành phố Đồng Nai là bước đi chiến lược trong tổ chức không gian phát triển quốc gia. Đây là thời điểm thích hợp để Đồng Nai chuyển mình mạnh mẽ, trở thành cực tăng trưởng quan trọng, trung tâm kết nối và cửa ngõ hội nhập quốc tế của đất nước.
Toàn cảnh thảo luận tại Tổ 10
Cho ý kiến về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công, một số đại biểu khẳng định, việc thực hiện thí điểm các chính sách luật sư công bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng; thực hiện chế định luật sư công thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, kết luận của Bộ Chính trị, đề án nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay… nhằm nâng cao hiệu quả trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cơ quan Nhà nước cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị… đáp ứng yêu cầu về cải cách tư pháp và cuộc cách mạng về sắp xếp tinh gọn bộ máy trong hệ thống chính trị hiện nay.
Để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, đại biểu Tô Thành Quyết đề nghị bổ sung quy định đối tượng không tham gia luật sư công là cán bộ hiện đang biên chế tại cơ quan tư pháp. Cụ thể là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam, sĩ quan công an nhân dân Việt Nam đang thực hiện các công tác tư pháp tòa án, viện kiểm sát điều tra, hình sự an ninh điều tra, thi hành án, trại giam, trại tạm giam không được tham gia luật sư công.
Trọng Hiếu