Tuy nhiên, nguy cơ xung đột vẫn hiện hữu khi các cuộc thương lượng không đạt tiến triển như mong đợi. Truyền thông phương Tây đưa tin căng thẳng giữa Washington và Tehran đang đạt mức cao nhất từ trước tới nay, với những dấu hiệu quân sự được Mỹ triển khai chưa từng có kể từ cuộc chiến Iraq năm 2003. Theo đó, Mỹ đã điều động lực lượng lớn tới khu vực, gồm hạm đội tàu chiến và các hệ thống tác chiến hiện đại, trong khi các nguồn ngoại giao mô tả quá trình đàm phán giữa hai bên về chương trình hạt nhân Iran “ngày càng khó tiến triển” do bất đồng sâu rộng.
Ảnh minh họa: Reuters
Nguồn tin từ tờ Bưu điện New York hôm qua (20/1) cho biết tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã tiến vào Địa Trung Hải và đang di chuyển hướng tới vùng hoạt động Trung Đông, làm dấy lên suy đoán Mỹ có thể triển khai một chiến dịch quân sự nhằm vào Iran trong những ngày tới. Trong khi Tổng thống Donald Trump cân nhắc lựa chọn các đòn quân sự giới hạn để gia tăng áp lực, Tehran tiếp tục khẳng định chính sách ngoại giao nhưng cũng tỏ rõ quyết tâm tự vệ.
Trong một cuộc phỏng vấn với kênh MS Now, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo: “Giải pháp duy nhất là ngoại giao. Đó là lý do tại sao Mỹ quay lại bàn đàm phán và đang tìm kiếm một thỏa thuận. Và chúng tôi đã sẵn sàng cho điều đó. Chúng tôi đã sẵn sàng cho chiến tranh và chúng tôi cũng sẵn sàng cho hòa bình. Chúng tôi sẵn sàng cho ngoại giao và đàm phán cũng như sẵn sàng cho chiến tranh”.
Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh rằng một thỏa thuận “công bằng” trên cơ sở tôn trọng quyền làm giàu urani vì mục đích hòa bình có thể đạt được nếu Mỹ thể hiện tinh thần tôn trọng. Iran cũng chỉ trích việc chính quyền của Tổng thống Trump tăng cường lực lượng quân sự là “không cần thiết và phản tác dụng”.
Trước đó, Mỹ đã ra thông báo công khai về thời hạn chót trong vòng khoảng 10 - 15 ngày để đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, nếu không sẽ phải đối mặt với “hậu quả nghiêm trọng”. Điều này xảy ra trong bối cảnh hình ảnh vệ tinh cho thấy Iran tăng cường phòng thủ tại một số cơ sở quân sự, bao gồm việc xây dựng các lớp chắn bê tông xung quanh tổ hợp Parchin nhằm đối phó với nguy cơ không kích.
Mỹ và Iran đã tổ chức ít nhất hai vòng thương thuyết gián tiếp tại Geneva và Muscat (Oman) trong tháng này, dưới sự bảo trợ của các bên trung gian. Các bên liên quan mô tả các cuộc thảo luận này là hữu ích nhưng vẫn thiếu những bước tiến đột phá rõ rệt nhằm giải quyết các bất đồng chính sách cốt lõi.
Trong khi hai bên vẫn đang đấu tranh tìm kiếm giải pháp ngoại giao, tình hình hiện tại cho thấy căng thẳng Mỹ - Iran đang bước vào giai đoạn quyết định, với cả triển vọng hòa đàm và rủi ro chiến tranh đều hiện hữu, đòi hỏi vai trò ngoại giao cấp cao và phản ứng cân nhắc từ cộng đồng quốc tế để tránh bùng nổ xung đột toàn diện.
Trong một phát biểu hôm 20/2, Người phát ngôn của Tổng thư ký LHQ Stephane Dujarric bày tỏ: "Chúng tôi rất lo ngại về những lời lẽ gay gắt đang gia tăng trong khu vực do các hoạt động quân sự leo thang, các cuộc tập trận hoặc đơn giản là sự hiện diện quân sự, hải quân ngày càng tăng trong khu vực. Và chúng tôi khuyến khích cả Mỹ và Cộng hòa Hồi giáo Iran tiếp tục tham gia vào các hoạt động ngoại giao để giải quyết những khác biệt”.
Lo ngại về một cuộc xung đột có thể xảy ra, nhiều nước như Balan, Đức, Séc-bia… đã khuyến cáo công dân rời khỏi Iran hoặc hạn chế đi lại đến các khu vực lân cận.
Châu Anh/VOV1 Tổng hợp