Chiến thắng Điện Biên Phủ 'Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu'

một giờ trướcBài gốc

Ba đợt tấn công ác liệt

Trận quyết chiến chiến lược Điện Biên Phủ diễn ra 3 đợt, đợt 1 từ ngày 13/3 đến 17/3/1954. Đúng 8 giờ sáng ngày 13/3/1954, những viên đạn sơn pháo của bộ đội ta bắn vào sân bay Mường Thanh làm hai chiếc máy bay Dakota của quân Pháp vừa hạ cánh xuống đây bị bốc cháy. Đó chính là những viên đạn đầu tiên mở màn của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đến 17 giờ 5 phút ngày 13/3/1954, sau hiệu lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, 40 khẩu pháo cỡ nòng 75 đến 120 ly đồng loạt nhả đạn vào các vị trí của quân Pháp trong cứ điểm Him Lam, bộ đội ta xuất kích bắt đầu trận đánh mở màn của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Bộ đội ta vượt qua cầu Mường Thanh, tấn công vào Sở chỉ huy Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, chiều 7/5/1954.Ảnh: Tư liệu

Quân ta đã mưu trí, dũng cảm tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam và Độc Lập, bức hàng cứ điểm Bản Kéo, phá vỡ cửa ngõ phía Bắc của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ; diệt và bắt sống trên 2.000 tên địch, phá hủy 25 máy bay, xóa sổ 1 trung đoàn, uy hiếp sân bay Mường Thanh. Pirốt, Tư lệnh pháo binh Pháp ở Điện Biên Phủ bất lực trước pháo binh của ta đã dùng lựu đạn tự sát.

Đợt 2 từ ngày 30/3 đến ngày 30/4/1954, quân ta đồng loạt tiến công các cứ điểm phía Đông phân khu trung tâm thắt chặt vòng vây, chia cắt và liên tục tiến công, kiểm soát sân bay Mường Thanh, hạn chế tiếp viện của địch cho tập đoàn cứ điểm. Đây là đợt tấn công dai dẳng, dài ngày nhất, quyết liệt nhất, gay go nhất, ta và địch giành giật nhau từng tấc đất, từng đoạn giao thông hào. Đặc biệt tại đồi C1, ta và địch giằng co nhau tới 20 ngày, đồi A1 giằng co tới 30 ngày. Sau đợt tấn công thứ 2, khu trung tâm Điện Biên Phủ đã nằm trong tầm bắn các loại súng của ta, quân địch rơi vào tình trạng bị động, mất tinh thần cao độ.

Đợt tiến công thứ 3, từ ngày 1/5/1954 đến 7/5/1954. Về phía địch, ngày 1/5/1954, máy bay địch bắt đầu sử dụng một loại bom mới của Mỹ (Hail Leaflet) chứa hàng nghìn mũi tên rất nhỏ và sắc bén, nhằm gây sát thương đám đông. Loại bom này không gây nguy hiểm cho những người ở trong công sự hoặc dưới chiến hào và khó sử dụng trong những trận đánh khi quân ta và quân địch gần như trộn lẫn vào nhau. Chúng đã điều chỉnh, củng cố lại tổ chức phòng ngự ở khu trung tâm. Những đơn vị khá nhất và những chỉ huy được tin cậy nhất còn lại của tập đoàn cứ điểm được tăng cường cho trung tâm đề kháng Elian.

Du khách tham quan Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Về phía ta, 17 giờ ngày 1/5/1954, bất thần tất cả các cỡ pháo của ta nhả đạn vào nhiều khu vực của tập đoàn cứ điểm. Lần này cụm pháo địch ở Hồng Cúm bị kiềm chế, tê liệt. Một kho đạn với 3.000 viên đạn dự trữ của địch bị nổ tung. Kho lương thực, thực phẩm bốc cháy. Đợt pháo kích kéo dài gần một giờ. Dứt tiếng pháo, các đơn vị đồng loạt tiến đánh nhiều vị trí.

Tại phía Đông, Trung đoàn 98 tiến công cứ điểm C1 lần thứ hai. Địch vẫn đặt sở chỉ huy trên C2 và linh cảm trận đánh C1 sắp nổ ra. Ngày 1/5, địch quyết định đưa Đại đội 3 thuộc Tiểu đoàn dù tiêm kích số 2 lên thay thế cho Đại đội Clédic đã bị tiêu hao, đồng thời ra lệnh cho Đại đội 1 sẵn sàng tham gia phản kích.

Những cao điểm ta chiếm được ở khu Đông phát huy tác dụng. Sơn pháo đặt trên đồi D1 nhắm từng hỏa điểm trên C1 bắn rất chính xác. Những trận đánh giáp lá cà diễn ra. Quân địch ở C1 mất dần sức chiến đấu. Có tên phủ bạt lên người nằm giả chết, chờ tiếng súng yên sẽ đầu hàng. Nửa đêm, toàn bộ quân địch bị tiêu diệt. Sau hơn 30 ngày đêm liên tục chiến đấu, trận đánh tại C1 lúc này đã kết thúc. C2 nằm gọn dưới nòng pháo không giật của ta.

Ở phía Đông sông Nậm Rốm, Tiểu đoàn 166 và Tiểu đoàn 154 thuộc Trung đoàn 209 tiến công các cứ điểm 505 và 505A. 2 giờ ngày 2/5, Trung đoàn 209 tiêu diệt hoàn toàn hai cứ điểm này, chấm dứt sự tồn tại của trung tâm đề kháng Dominique.

Tranh panaroma tái hiện Chiến dịch Điện Biên Phủ tại Bảo Tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Trên cánh đồng phía Tây, trận đánh tiêu diệt cứ điểm 811A của Trung đoàn 88 diễn ra rất nhanh chóng. Với những đường hào đã đào xuyên qua hàng rào cứ điểm, bộ đội ta bất thần tổ chức xung phong. Như vậy, ngay trong đêm đầu của đợt tiến công thứ 3, địch đã mất thêm 4 cứ điểm: C1, 505, 505A ở phía Đông và 311A ở phía Tây. Tại Hồng Cúm, trận vây ép đánh lấn khu C của Trung đoàn 57 đã tiêu hao nhiều binh lực địch, nên sáng 2/5, địch phải rút chạy khỏi đây.

Những đường hào thọc sâu của bộ đội ta trên cánh đồng phía Tây, đều nhắm thẳng về phía Sở chỉ huy De Castries. Tập đoàn cứ điểm đã bị dồn lại trong cái “ô vuông” cuối cùng. Đêm ngày 6/5/1954, tại đồi A1 trận chiến đấu giữa ta và địch diễn ra quyết liệt, quân ta ào ạt xông lên tiêu diệt các lô cốt và dùng thuốc nổ phá các hầm ngầm kiên cố của địch. Tên quan Tư chỉ huy đồi A1 và khoảng 400 tên địch còn sống sót đã phải đầu hàng.

17 giờ 30 phút ngày 7/5/1954, ta chiếm sở chỉ huy của địch, tướng Đờ Cát cùng toàn bộ Bộ Tham mưu và binh lính tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ phải ra hàng. Lá cờ “quyết chiến, quyết thắng” của quân đội ta tung bay trên nóc hầm chỉ huy của địch; chấm dứt 56 ngày đêm “khoét núi ngủ hầm, cơm dầm mưa vắt”, làm nên một chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Sơn La trong chiến dịch Điện Biên Phủ

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân ta đã làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ, công nhận nền độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của 3 nước Đông Dương. Trong Chiến thắng vĩ đại đó, có sự đóng góp to lớn của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La.

Các cựu chiến binh và du khách tham quan Đồi A1 tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.

Ngày 6/12/1953, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ. Xác định tỉnh Sơn La là hậu phương trực tiếp của mặt trận Điện Biên Phủ, Trung ương đã giao nhiệm vụ cho Sơn La là nơi trung chuyển và huy động lương thực, thực phẩm, lực lượng dân công phục vụ cho chiến dịch. Tỉnh ủy Sơn La đã thành lập “Ban cung cấp tiền phương của tỉnh”, lãnh đạo quân và dân vừa thực hiện nhiệm vụ quân sự địa phương, vừa chỉ đạo lực lượng vũ trang của tỉnh tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu với tinh thần “Tất cả cho tiền tuyến”, “Tất cả để bộ đội ăn no, đánh thắng”.

Tỉnh Sơn La được Trung ương Đảng giao mở tuyến đường số 13 (nay là quốc lộ 32 và 37) phía Đông Yên Bái đến Cò Nòi dài 188 km và đường 41 từ Hòa Bình lên Tuần Giáo dài 271 km. Đây là các tuyến đường có nhiều đèo, cầu, ngầm qua suối, có đèo Lũng Lô, bến phà Tạ Khoa, Đèo Chẹn, ngã ba Cò Nòi là tọa độ lửa, trọng điểm bắn phá ác liệt của địch.

Trong khí thế cách mạng chung của khu vực và cả nước khi đó, lực lượng vũ trang tỉnh Sơn La vừa tham gia chiến đấu bảo vệ vùng giải phóng, hậu phương của chiến dịch, vừa đảm nhiệm trọng trách bảo vệ an toàn các tuyến đường vận chuyển, các kho, trạm và tham gia vận chuyển lương thực, thực phẩm, vũ khí khí tài chi viện cho mặt trận Điện Biên Phủ. Lực lượng thanh niên tỉnh Sơn La đóng góp hết sức quan trọng cho chiến dịch. Trong 6 tháng đầu năm 1954, toàn tỉnh tuyển được 1.043 tân binh, kịp thời bổ sung cho các đơn vị bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương, góp phần quan trọng vào thành công chung của chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Riêng phụ nữ Sơn La, có 5.071 chị em đi dân công, đóng góp ngày công làm đường 13, đường 41, làm kho lán, bốc vác và phục vụ thương binh...

Kết quả, trong chiến dịch Điện Biên Phủ, quân và dân Sơn La đã huy động 21.687 dân công và 2.434.759 ngày công; 83 thuyền và ca nô; 872 ngựa thồ; lực lượng dân quân du kích có 1.151 người vừa chiến đấu, bảo vệ và phục vụ chiến đấu. Quân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đã cùng quân dân các tỉnh bạn vận chuyển 4.450.000 tấn hàng hóa, vũ khí ra mặt trận, phục vụ bộ đội chiến đấu. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Đảng, Nhà nước đã tặng thưởng danh hiệu cao quý cho nhiều tập thể, cá nhân lập công xuất sắc.

Giá trị lịch sử và tầm vóc, ý nghĩa thời đại

72 năm đã qua, nhưng Chiến thắng Điện Biên Phủ vẫn mãi là một mốc son lịch sử chói lọi, để lại những bài học lịch sử, kinh nghiệm quý báu, tiếp tục soi sáng con đường cách mạng Việt Nam đi tới và giành được những thành tựu mới; sánh vai với các cường quốc năm châu trên con đường hội nhập và phát triển. Đó là bài học về cuộc chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực, cánh sinh; là phát huy sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo thành sức mạnh tổng hợp to lớn, đè bẹp cả bộ máy chiến tranh khổng lồ của kẻ xâm lược; phát huy tinh thần yêu nước, ý chí quyết chiến, quyết thắng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta; phát huy tinh thần độc lập tự chủ, tự lực, tự cường và sáng tạo; phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Một đoạn đèo Lũng Lô.

Phát huy tinh thần Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, trong 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã giành được những thành tựu to lớn trên các lĩnh vực. Từ một nước bị bao vây, cấm vận, đến nay nước ta đã mở rộng, làm sâu sắc thêm quan hệ ngoại giao với 194 nước,thiết lập quan hệ bình thường với tất cả nước lớn, các Ủy viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Tính tới hết năm 2025, Việt Nam có 3 nước quan hệ đặc biệt, 14 đối tác Chiến lược Toàn diện; 17 đối tác Chiến lược và 13 Đối tác Toàn diện; có quan hệ kinh tế, thương mại với hơn 230 đối tác. Đảng Cộng sản Việt Nam thiết lập quan hệ đối ngoại Đảng với 254 chính đảng ở 114 quốc gia. Ở hầu hết các tổ chức, diễn đàn quốc tế quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách, ghi đậm dấu ấn về sự chủ động, tích cực trong các vai trò được đảm trách. Mặc dù môi trường bên ngoài biến động, Việt Nam tiếp tục nổi lên là một “điểm sáng” hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực; Việt Nam được thế giới đánh giá là “ngôi sao sáng của châu Á”, được xếp vào tốp 16 nền kinh tế mới nổi thành công nhất thế giới...

Thành tựu này góp phần khẳng định tầm vóc, ý nghĩa thời đại và giá trị lịch sử của Chiến thắng Điện Biên Phủ; là nguồn sức mạnh tiếp sức cho dân tộc ta giành những thắng lợi mới, lớn lao hơn trong công cuộc đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa và vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Quàng Hưởng (TH)

Nguồn Sơn La : https://baosonla.org.vn/xa-hoi/chien-thang-dien-bien-phu-lung-lay-nam-chau-chan-dong-dia-cau-RIEiPm0Dg.html