Chính phủ Mỹ bất ngờ đóng cửa lần nữa và các hậu quả tức thời

10 giờ trướcBài gốc

Sự khác biệt trước tiên của việc đóng cửa chính phủ Mỹ lần này là nó có thể không kéo dài. Hạ viện sẽ cố gắng thông qua luật cấp ngân sách nhanh chóng khi các nhà lập pháp trở lại vào Thứ Hai tới (ngày 2/2), và điều đó sẽ chấm dứt việc đóng cửa. Quốc hội Mỹ đã thông qua một nửa số dự luật cấp ngân sách năm nay, đảm bảo rằng một số cơ quan và chương trình liên bang quan trọng tiếp tục hoạt động đến hết tháng 9. Ví dụ, các chương trình hỗ trợ dinh dưỡng sẽ không bị ảnh hưởng.

Điện Capitol, trụ sở Quốc hội Mỹ. Ảnh: AP.

Nhưng ngân sách sẽ bị gián đoạn, ít nhất là tạm thời, đối với Bộ Chiến tranh (tức Bộ Quốc phòng) và các cơ quan khác như Bộ An ninh nội địa (DHS) và Bộ Giao thông vận tải. Các chức năng thiết yếu sẽ tiếp tục, nhưng người lao động có thể không được trả lương nếu bế tắc kéo dài. Một số người có thể bị cho nghỉ việc tạm thời.

Vì sao lại đóng cửa một lần nữa?

Quá trình cấp ngân sách của chính phủ đã diễn ra suôn sẻ, với các nhà lập pháp chủ chốt tại Hạ viện và Thượng viện Mỹ đạt được sự đồng thuận lưỡng đảng. Nhưng vụ hai công dân Mỹ, Alex Pretti và Reneé Good, bị các đặc vụ liên bang bắn chết ở Minneapolis trong tháng 1, đã làm thay đổi cục diện.

Đảng Dân chủ vô cùng phẫn nộ sau vụ sát hại Pretti và yêu cầu loại bỏ 1 trong 6 dự luật cấp ngân sách còn lại, vốn dành cho Bộ An ninh nội địa và các cơ quan trực thuộc, khỏi gói ngân sách đã được Hạ viện thông qua. Họ cho rằng dự luật đó phải bao gồm những thay đổi trong việc thực thi luật nhập cư, bao gồm quy tắc ứng xử cho các đặc vụ liên bang và yêu cầu các nhân viên công vụ phải xuất trình giấy tờ tùy thân.

Để tránh một vụ đóng cửa chính phủ khác, Nhà Trắng của Tổng thống Donald Trump đã đạt được thỏa thuận với đảng Dân chủ để tạm thời cấp ngân sách cho DHS ở mức hiện tại trong hai tuần trong khi các cuộc đàm phán diễn ra.

Thượng viện đã thông qua gói ngân sách gồm 5 dự luật vào ngày 30/1, nhưng nó phải được Hạ viện thông qua một lần nữa trước khi trở thành luật. Hạ viện sẽ không họp lại cho đến ngày 2/2, đảm bảo rằng ngân sách sẽ bị gián đoạn đối với một số bộ phận của chính phủ, ít nhất là tạm thời.

Liệu trước đây từng có những lần đóng cửa ngắn hạn hoặc vào cuối tuần?

Đã có những lần đóng cửa chính phủ như vậy và thông thường ảnh hưởng của chúng không rõ rệt đối với những người muốn sử dụng dịch vụ của chính phủ.

Đã có một vài lần như vậy trong nhiệm kỳ tổng thống Mỹ đầu tiên của ông Trump. Vào tháng 1/2018, tranh chấp về việc bảo vệ người nhập cư đã dẫn đến việc chính phủ đóng cửa vào cuối tuần. Một số nhân viên liên bang đã bị cho nghỉ việc tạm thời hoặc làm việc không lương. Các quyền lợi như An sinh xã hội và Medicare vẫn không bị gián đoạn, nhiều người khi ấy không nhận thấy việc đóng cửa và các văn phòng liên bang đã mở cửa trở lại vào Thứ Hai của tuần sau khi một thỏa thuận được ký kết.

Vào tháng 2/2018, lần đóng cửa ngắn nhất trong lịch sử Mỹ kéo dài khoảng 9 giờ, qua đêm, và hầu hết mọi người không nhận thấy bất kỳ tác động nào. Mặc dù về mặt kỹ thuật, các cơ quan đã đóng cửa sau khi hết kinh phí, nhưng nó quá ngắn đến nỗi không phải tất cả các thông báo cho nghỉ việc tạm thời đều được gửi đi, và không có gì đóng cửa trong giờ làm việc.

Những nguồn kinh phí nào bị ảnh hưởng?

Việc thiếu kinh phí ảnh hưởng đến Lầu Năm Góc và các cơ quan như Bộ Giao thông vận tải và Bộ An ninh nội địa, bao gồm cả Cơ quan Quản lý khẩn cấp liên bang (FEMA).

Các chuyên gia cho biết FEMA sẽ có đủ tiền để ứng phó với cơn bão mùa đông lớn vẫn đang hoành hành ở nhiều vùng rộng lớn của đất nước. Cơ quan FEMA sẽ có khoảng 7 - 8 tỷ USD trong một quỹ dành cho các nỗ lực ứng phó và phục hồi sau thảm họa cũng như cho đội ngũ nhân viên làm việc trong lĩnh vực này. Việc đóng cửa kéo dài có thể gây thêm áp lực lên quỹ này, đặc biệt nếu FEMA phải ứng phó với các thảm họa mới.

Các hoạt động khác của FEMA, chẳng hạn như khả năng viết hoặc gia hạn các chính sách của Chương trình Bảo hiểm lũ lụt quốc gia, sẽ tạm dừng, giống như đã xảy ra trong đợt đóng cửa kéo dài 43 ngày hồi năm 2025.

Việc đóng cửa đó đã gây thiệt hại cho công chúng đi lại khi các chuyến bay bị trì hoãn và hủy bỏ ngày càng nhiều, và hiện nay lại có nguy cơ gián đoạn giao thông hàng không: Một trong những dự luật chi tiêu đang chờ Hạ viện Mỹ thông qua liên quan đến Bộ Giao thông vận tải - cơ quan chịu trách nhiệm về hệ thống kiểm soát không lưu và lực lượng lao động của nó.

Các kiểm soát viên không lưu vẫn sẽ phải làm việc, nhưng sẽ không được trả lương cho đến khi dự luật cấp kinh phí được thông qua.

Tại Bộ Ngoại giao Mỹ, việc đóng cửa chính phủ sẽ không ảnh hưởng đáng kể đến công chúng, cả ở Mỹ lẫn hải ngoại.

Các nhân viên của Bộ đã nhận được một bản ghi nhớ dài 73 trang vào cuối ngày 30/1, trong đó nêu rõ các dịch vụ và thủ tục cấp hộ chiếu và thị thực sẽ tiếp tục hoạt động và các đại sứ quán lẫn lãnh sự quán sẽ vẫn mở cửa. Một số chức năng, bao gồm các thông báo lãnh sự không khẩn cấp và việc cập nhật trang web, có thể bị ảnh hưởng. Nhưng bản ghi nhớ cho biết 18.946 trong số 27.206 nhân viên người Mỹ được tuyển dụng trực tiếp của Bộ tránh được nguy cơ bị cho nghỉ việc tạm thời nếu việc đóng cửa tiếp tục.

SNAP và các chương trình hỗ trợ thực phẩm khác có bị ảnh hưởng không?

Câu trả lời là không. Đó là một thay đổi lớn so với lần đóng cửa chính phủ hồi mùa thu 2025, khi nhiều người phải xoay xở với rất ít hoặc không có sự hỗ trợ nào từ Chương trình Hỗ trợ dinh dưỡng bổ sung (SNAP) trong những tuần cuối cùng của đợt chính phủ đóng cửa. Dự luật chấm dứt việc đóng cửa đó đã cấp ngân sách cho Bộ Nông nghiệp và các chương trình mà bộ này quản lý cho đến hết năm tài chính, kết thúc vào ngày 30/9.

Điều đó có nghĩa là các quyền lợi SNAP đầy đủ sẽ tiếp tục được duy trì. Chương trình trợ cấp thực phẩm liên bang phục vụ khoảng 42 triệu người, tương đương khoảng 1 trong cứ mỗi 8 người Mỹ, thuộc các hộ gia đình có thu nhập thấp. Họ nhận được trung bình khoảng 190 USD/tháng mỗi người.

Một chương trình quan trọng khác được tài trợ đầy đủ trong năm 2026 này là chương trình dinh dưỡng bổ sung liên bang dành cho phụ nữ, trẻ sơ sinh và trẻ em, được biết đến với cái tên viết tắt là WIC. Chương trình này cung cấp thực phẩm lành mạnh và tư vấn dinh dưỡng cho thai phụ và trẻ nhỏ.

Trí Nhân/VOV.VN biên dịch Nguồn: AP

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/chinh-phu-my-bat-ngo-dong-cua-lan-nua-va-cac-hau-qua-tuc-thoi-post1265889.vov