Thông điệp của châu Âu khi tập trận không có Mỹ

một giờ trướcBài gốc

Binh sĩ NATO trong cuộc tập trận Steadfast Dart diễn ra ở Romania trong năm 2025. Ảnh: British Army.

Tại cảng biển Rota của Tây Ban Nha, 4 tàu chiến của Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ, trong đó có một tàu đổ bộ tấn công thế hệ mới, có khả năng hoạt động như tàu sân bay, có mặt từ ngày 30/1. Nhóm tàu quân sự chuẩn bị sẵn sàng để tham gia cuộc tập trận quân sự lớn nhất năm của Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Sau khi cập cảng, nhóm tàu quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ hợp thành một biên đội cùng các tàu của Tây Ban Nha, di chuyển vòng quanh châu Âu và lần lượt hội quân với các tàu quân sự của Pháp, Đức, Ba Lan và Hà Lan. Trong tháng 2, lực lượng sẽ cùng tiến về bờ biển Baltic của Đức, đưa theo các khí tài như xe tăng, xuồng đổ bộ, trực thăng, máy bay không người lái...

Khoảng 10.000 binh sĩ đến từ 11 quốc gia Nam Âu, là các quốc gia thành viên trong NATO, sẽ di chuyển lên Bắc Âu để tham gia cuộc tập trận. Tuy nhiên, không có bất kỳ binh sĩ hay vũ khí nào của Mỹ góp mặt.

Thử sức “NATO không có Mỹ”

Cuộc tập trận Steadfast Dart vốn được lên kế hoạch từ lâu, từ trước khi Tổng thống Trump bị chỉ trích vì có những phát ngôn làm lung lay niềm tin vào liên minh quân sự và cam kết phòng thủ tập thể của NATO.

Đặt trong bối cảnh hiện tại, hoạt động tập trận này càng được giới quan sát theo dõi chặt chẽ để đánh giá khả năng các đồng minh châu Âu phối hợp với nhau, khi thiếu vắng Mỹ - thành viên lớn và quan trọng nhất NATO.

Binh sĩ thuộc Trung đoàn Hoàng gia Scotland tham gia tập trận Steadfast Dart 2025. Ảnh: British Army.

Trên lý thuyết, Steadfast Dart vốn được thiết kế ra để kiểm tra tốc độ và khả năng triển khai lực lượng quân sự của NATO giữa hai đầu Nam Âu - Bắc Âu, trong trường hợp xảy ra tấn công, qua đó nhằm đánh giá năng lực của Lực lượng Phản ứng Đồng minh, một đơn vị mới được thành lập trong NATO.

Trong tình hình hiện tại, cuộc tập trận còn diễn ra trong bối cảnh nhạy cảm, khi các nhà lãnh đạo châu Âu đang tìm cách ứng phó với những tín hiệu mới từ Washington rằng, NATO không còn “bất khả xâm phạm” với Mỹ như trước.

“Cuộc tập trận này có thể mang lại hình dung về một NATO mang tính châu Âu hóa trong tương lai”, ông Lukas Mengelkamp, chuyên gia của Viện Nghiên cứu Hòa bình và Chính sách An ninh thuộc Đại học Hamburg (Đức), nhận định.

Theo chuyên gia Mengelkamp, dựa trên các tuyên bố chính thức từ phía Mỹ về việc giảm mức độ can dự vào các nhiệm vụ phòng thủ thông thường tại châu Âu, khả năng cao trong tương lai sẽ có nhiều cuộc tập trận “thuần châu Âu” hơn. Song ông Mengelkamp cũng lưu ý rằng vai trò hoạch định chiến lược và giám sát của Mỹ vẫn sẽ giữ vị trí quan trọng đối với châu Âu trong một thời gian nữa.

Châu Âu phát tín hiệu mới

Steadfast Dart là cuộc tập trận lớn nhất của NATO trong năm nay, New York Times nhận định Steadfast Dart sẽ được nhiều bên theo dõi sát sao nhằm đánh giá khả năng các đồng minh vận hành khi không có Mỹ - đối tác quan trọng nhất.

Steadfast Dart cũng được xem là cơ hội để các thành viên châu Âu trong NATO có cơ hội thể hiện năng lực tự chủ trong lĩnh vực quốc phòng.

Binh sĩ tập trận dưới trời đêm tại Romania trong khuôn khổ cuộc tập trận Steadfast Dart 2025. Ảnh: British Army.

“Trong bối cảnh hiện nay, việc thể hiện sự đoàn kết trong liên minh là vô cùng quan trọng”, Tướng Ingo Gerhartz của Không quân Đức, người chỉ huy cuộc tập trận, nói trên tàu chỉ huy Castillo của hải quân Tây Ban Nha.

Tướng Gerhartz cho rằng cuộc tập trận này là “tín hiệu mạnh mẽ và quan trọng” cho thấy các quốc gia Nam Âu có thể nhanh chóng triển khai lực lượng xuyên lục địa khi khủng hoảng xảy ra.

Dù vậy, tướng Gerhartz bày tỏ kỳ vọng quân đội Mỹ sẽ tham gia các cuộc tập trận trong tương lai. “Tôi không nghi ngờ việc Mỹ sẽ tiếp tục ở lại NATO và sẽ sát cánh cùng chúng tôi nếu phải bảo vệ châu Âu”, Tướng Gerhartz nói.

Trong NATO, quân đội Mỹ không chỉ là lực lượng lớn nhất mà còn giữ các vị trí lãnh đạo then chốt. Việc không có sự tham gia của Mỹ trong các đợt tập trận Steadfast Dart diễn ra từ năm ngoái sang năm nay chính là để kiểm tra khả năng phối hợp của các quốc gia châu Âu nếu Mỹ buộc phải tập trung lực lượng cho các khu vực và nhiệm vụ khác.

Dù vậy, giới quân sự châu Âu thừa nhận rằng cuộc tập trận Steadfast Dart vẫn phải dựa vào công tác hoạch định của các sĩ quan Mỹ. Ngoài ra, trong thực tế, mọi chiến dịch lớn của NATO đều cần sự hỗ trợ đáng kể từ Washington, đặc biệt khi xảy ra xung đột vũ trang.

Bên cạnh binh sĩ và vũ khí thông thường, những thứ châu Âu có thể tìm cách thay thế, Mỹ còn sở hữu nhiều năng lực mà các nước châu Âu khó lòng thay thế, như kho tên lửa tầm xa lớn và hệ thống tình báo vệ tinh.

Từ cuối tuần này, biên đội tàu quân sự đa quốc gia do Tây Ban Nha chỉ huy sẽ rời cảng để di chuyển tới Đức. Trên hành trình kéo dài nhiều tuần, lực lượng sẽ phối hợp với các tàu hộ vệ và tàu quét mìn của nhiều quốc gia khác.

Trong tháng 2, hạm đội sẽ đổ bộ lên bờ biển Baltic của Đức, tiến hành tập trận bắn đạn thật, trong đó thủy quân lục chiến Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đảm nhiệm vai trò chủ lực.

Lúc này, là quốc gia chủ nhà, Đức sẽ giữ vai trò trung tâm trong khâu hậu cần, phản ánh vị thế ngày càng quan trọng của quốc gia này trong cấu trúc phòng thủ châu Âu. Theo New York Times, nằm ở vị trí chiến lược ở trung tâm châu Âu, Đức hiện có tham vọng xây dựng lực lượng lục quân lớn nhất châu lục.

Nghiên cứu các tài liệu chiến lược quốc phòng của Mỹ, các chuyên gia quân sự Đức đã sớm nhận ra rằng châu Âu sẽ cần gánh vác vai trò lớn hơn trong việc bảo vệ lợi ích NATO tại lục địa này. Nhận định ấy đã được Đức đưa ra từ trước khi có những phát ngôn làm “rung chuyển” NATO đến từ phía Tổng thống Trump.

An Hòa

Nguồn Znews : https://znews.vn/thong-diep-cua-chau-au-khi-tap-tran-khong-co-my-post1624459.html