Chọn ngành gì để không tụt lại sau 4 năm đại học trong thời kinh tế số

2 giờ trướcBài gốc

Một sinh viên bắt đầu đại học năm nay sẽ bước vào thị trường lao động năm 2030 - thời điểm Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP.

Khi đó, dữ liệu và nền tảng số sẽ là hạ tầng vận hành cốt lõi của phần lớn doanh nghiệp. Ranh giới giữa kinh doanh và công nghệ mờ dần, và doanh nghiệp ngày càng ưu tiên những người có thể biến dữ liệu thành quyết định, quyết định thành doanh thu.

Thị trường cần người “dịch” công nghệ thành lợi nhuận

Theo Báo cáo lương và tuyển dụng ngành công nghệ thông tin Việt Nam 2024-2025 của ITviec, các vị trí như Business Analyst (chuyên viên phân tích nghiệp vụ), Data Analyst (chuyên viên phân tích dữ liệu) và Product Owner (quản lý sản phẩm số) tiếp tục nằm trong nhóm được tuyển dụng nhiều nhất tại các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ.

Đây là nhóm đứng ở giao điểm giữa kỹ thuật và kinh doanh, đòi hỏi người làm vừa hiểu hệ thống, vừa tham gia vào bài toán sản phẩm và tăng trưởng. Mức lương Business Analyst phổ biến 20-30 triệu đồng/tháng, có thể vượt 40 triệu ở nhóm thâm niên cao. Product Owner dao động 50-70 triệu đồng/tháng, tùy kinh nghiệm.

Nhiều học sinh quan tâm đến nhóm ngành phục vụ chuyển đổi số.

Anh Minh (27 tuổi), chuyên viên phân tích nghiệp vụ tại một ngân hàng số ở TP.HCM, tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh. Khi mới đi làm, anh nhận ra nhiều vị trí yêu cầu đọc hiểu dữ liệu và làm việc trực tiếp với đội kỹ thuật - điều anh chưa được đào tạo. "Nếu chỉ hiểu kinh doanh mà không hiểu hệ thống, rất khó để tham gia vào các quyết định quan trọng", anh nói.

Sau gần hai năm học bổ sung về phân tích dữ liệu và kiến thức lập trình để có thể tham gia sâu vào các dự án chuyển đổi số, thu nhập của Minh hiện hơn 35 triệu đồng mỗi tháng.

Chiều ngược lại cũng không hiếm. Nhiều kỹ sư công nghệ để mở rộng thị trường và tăng cơ hội thăng tiến đã chọn học thêm các khóa về kinh doanh hoặc quản trị.

Tưởng chừng đơn giản, nhưng thực tế đây là quá trình đầy thử thách khi phải điều chỉnh lại tư duy sau nhiều năm đã quen với một lối tiếp cận chuyên biệt. Hơn nữa, việc “học bù” này lại diễn ra khi người học đã đi làm, vừa chịu áp lực công việc, vừa phải tự lấp những khoảng trống lẽ ra có thể được chuẩn bị sớm hơn từ đại học.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và tự động hóa phát triển nhanh, áp lực ngày càng rõ. Những công việc lặp lại, theo quy trình cố định dễ bị thay thế khi doanh nghiệp tái cấu trúc.

Ngược lại, những vị trí đòi hỏi phân tích, phối hợp đa bộ phận, thiết kế giải pháp và ra quyết định lại có nhiều dư địa phát triển hơn. Đây cũng là vùng giao thoa giữa kinh doanh và công nghệ - nơi nhu cầu tuyển dụng tăng nhanh, nhưng đào tạo truyền thống chưa phải lúc nào cũng theo kịp.

Lời giải cho bài toán nhân lực mới

Những năm gần đây, xu hướng đào tạo tích hợp giữa kinh doanh và công nghệ được đẩy mạnh tại nhiều nước phát triển. Đại học Manchester Metropolitan tại Anh - trường công lập hơn 200 năm lịch sử, có trường Kinh doanh thuộc nhóm 1% hàng đầu thế giới với ba chứng nhận quốc tế uy tín AACSB, AMBA, EQUIS - là một trong những cơ sở tiên phong theo hướng này.

Tại Việt Nam, định hướng đó được đưa vào chương trình cử nhân Kinh doanh & Công nghệ tại Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), triển khai hợp tác với Manchester Metropolitan.

Một lo ngại phổ biến với các chương trình "lai" là sinh viên sẽ học “mỗi thứ một ít”, biết rộng nhưng không đủ sâu. Tại BUV, các học phần được phía Manchester thiết kế tích hợp xuyên suốt để sinh viên hình thành tư duy liên ngành với nền tảng vững chắc: Hiểu doanh nghiệp vận hành ra sao, dùng dữ liệu phân tích vấn đề thế nào, và nhìn công nghệ như công cụ giải bài toán kinh doanh.

Một băn khoăn khác là công nghệ thay đổi quá nhanh, liệu học hôm nay có lỗi thời khi ra trường hay không? Giải quyết vấn đề này, trường vừa đào tạo sinh viên sử dụng thành thạo các công nghệ mới nhất, vừa xây nền tảng tư duy và cập nhật liên tục giúp sinh viên thích nghi được khi công nghệ thay đổi.

Quy mô lớp nhỏ giúp sinh viên được hướng dẫn sát và nhận phản hồi thường xuyên.

Để sinh viên có thể sẵn sàng vào việc ngay sau khi tốt nghiệp, toàn bộ quá trình học được đánh giá qua dự án và tình huống thực tế, thay cho cách thi viết truyền thống. Bên cạnh đó, nhà trường kết nối với mạng lưới hàng trăm doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, giúp sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay từ những năm đầu.

Một lợi thế khác là sinh viên được nhận song bằng: Một bằng do Manchester Metropolitan cấp và một bằng do BUV cấp - vừa mang giá trị quốc tế, vừa thuận lợi trong bối cảnh nghề nghiệp tại Việt Nam. Sinh viên có định hướng quốc tế còn có thể chuyển tiếp sau hai năm hoặc học lên thạc sỹ tại các trường đối tác nước ngoài.

Từ nền tảng đó, sinh viên tốt nghiệp có thể theo đuổi nhiều vị trí đang được thị trường săn đón: Tư vấn chuyển đổi số, phân tích công nghệ kinh doanh, quản lý dự án CNTT, chiến lược dữ liệu hay đổi mới sản phẩm.

Đây là nhóm nghề không bó hẹp trong một lĩnh vực, mà mở ra cơ hội ở ngân hàng, thương mại điện tử, sản xuất, công nghệ, doanh nghiệp quốc tế, tổ chức toàn cầu. Khi tích lũy đủ kinh nghiệm, người học còn có thể tiếp tục phát triển theo hướng quản lý sản phẩm số hoặc khởi nghiệp.

Sinh viên BUV trong phiên phỏng vấn thực tập với doanh nghiệp đối tác.

Trong bối cảnh chi phí du học Anh có thể lên tới hơn 3 tỷ đồng cho ba năm, nhận bằng chính quy của một trường đại học Anh ngay tại Việt Nam là lựa chọn đáng cân nhắc về tài chính. Chương trình hiện triển khai quỹ học bổng với số lượng có hạn cho năm tuyển sinh đầu tiên.

Ngọc Bích

Nguồn Znews : https://znews.vn/chon-nganh-gi-de-khong-tut-lai-sau-4-nam-dai-hoc-trong-thoi-kinh-te-so-post1649780.html