18 tàu Việt Nam tại Trung Đông: 10 tàu trong eo Hormuz, nhiều tàu neo chờ
Trong báo cáo mới nhất gửi Bộ Xây dựng, Cục Hàng hải và Đường thủy VN thông tin tính tới nay, có 18 tàu thuộc sở hữu doanh nghiệp Việt Nam (trong đó có 6 tàu treo cờ Việt Nam và 12 tàu treo cờ nước ngoài) đang hoạt động tại khu vực Trung Đông, với 10 tàu nằm trong eo biển Hormuz, 4 tàu gần eo biển và 4 tàu nằm ngoài khu vực eo biển Hormuz. Các tàu và thuyền viên vẫn an toàn.
Hiện vẫn có 18 tàu của doanh nghiệp Việt Nam hoạt động tại khu vực Trung Đông (Ảnh: Marine Traffic).
Qua cập nhật thông tin từ chủ tàu, một số tàu vẫn đang hoạt động bình thường, một số tàu đang neo chờ, mong muốn được đi qua eo biển Hormuz.
Một số chủ tàu kiến nghị Chính phủ, các cơ quan có thẩm quyền trao đổi với chính quyền Iran hỗ trợ, bảo đảm an toàn an ninh cho các tàu khi hoạt động tại khu vực, cũng như tạo điều kiện cho các tàu của chủ tàu Việt Nam được hành hải an toàn qua eo Hormuz trong thời gian sớm nhất.
Để bảo đảm an toàn cho tàu thuyền và thuyền viên Việt Nam, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực đến hoạt động vận tải biển và xuất nhập khẩu, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đề nghị Bộ Xây dựng kiến nghị Bộ Ngoại giao tăng cường trao đổi, làm việc với các cơ quan có thẩm quyền tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là Iran. Qua đó, hỗ trợ và tạo điều kiện để tàu thuyền của doanh nghiệp Việt Nam hoạt động an toàn, thuận lợi khi đi qua eo biển Hormuz.
Bên cạnh đó, đề nghị Bộ Ngoại giao chỉ đạo các cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam tại Trung Đông chủ động theo dõi, cập nhật tình hình, kịp thời cung cấp thông tin và hỗ trợ cần thiết cho tàu biển, thuyền viên Việt Nam khi phát sinh tình huống khẩn cấp.
Tăng cường quản lý giá, minh bạch phụ phí hãng tàu
Theo chỉ số Drewry World Container Index (tổ chức chuyên thống kê giá vận chuyển container trên toàn cầu), giá dịch vụ vận chuyển container đã tăng 10% so với tuần trước và tăng 12-15% so với trước thời kỳ xung đột, đạt 2.300- 2.500 USD/container 40 feet.
Mức tăng này chủ yếu do giá cước tăng mạnh trên tuyến châu Á - châu Âu và tuyến xuyên Thái Bình Dương. Tuy nhiên, mức giá hiện tại vẫn thấp hơn trung bình 8% so với tháng 1/2026 và thấp hơn từ 10-15% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao, các hãng tàu tiếp tục điều tiết năng lực vận tải. Drewry dự báo giá dịch vụ vận tải có thể tiếp tục tăng trong các tuần tới. Hiện nay, một số hãng tàu lớn như MSC và CMA CGM đã thông báo điều chỉnh tăng giá từ ngày 22/3. Đồng thời, dự kiến có 5 chuyến tàu bị hủy trên tuyến châu Á - châu Âu và 7 chuyến trên tuyến xuyên Thái Bình Dương trong tuần tới.
Ngoài ra, nhiều hãng tàu đã thông báo thu phụ thu chiến tranh và phụ thu xăng dầu đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Mức phụ thu phụ thuộc vào tuyến vận tải, hành trình vận tải, quãng đường vận tải và tác động đối với từng tuyến, do vậy mức thu của các hãng tàu là khác nhau.
Theo Cục Hàng hải và Đường thủy VN, ngành hàng hải và chuỗi cung ứng vận tải biển mang tính toàn cầu hóa cao. Giá dịch vụ vận chuyển bằng đường biển tại từng quốc gia chịu tác động trực tiếp từ biến động của thị trường vận tải biển quốc tế.
Khi mặt bằng giá cước vận tải biển trên thế giới thay đổi, các hãng tàu thường điều chỉnh chính sách giá, phụ phí và mạng lưới khai thác trên phạm vi toàn cầu. Do đó, giá cước vận tải với hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng tương ứng.
Trong bối cảnh hiện nay, các yếu tố như biến động cung - cầu vận tải, chi phí nhiên liệu, phụ phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh và các gián đoạn chuỗi cung ứng có thể làm gia tăng chi phí vận tải quốc tế. Hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam phần lớn đi theo đường vận tải biển, việc điều chỉnh giá cước của các hãng tàu quốc tế sẽ tác động trực tiếp đến chi phí logistics, giá thành hàng hóa và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Hiện, Cục Hàng hải và Đường thủy đã chỉ đạo các cảng vụ hàng hải tăng cường theo dõi, cập nhật diễn biến thị trường vận tải biển quốc tế, kịp thời cung cấp thông tin cho doanh nghiệp để chủ động xây dựng kế hoạch xuất nhập khẩu và lựa chọn phương án vận chuyển phù hợp.
Cơ quan quản lý cũng làm việc với các hãng tàu và doanh nghiệp logistics nhằm duy trì năng lực vận tải, hạn chế tình trạng gián đoạn dịch vụ hoặc tăng giá bất hợp lý. Tăng cường công tác quản lý giá, kê khai, niêm yết giá và minh bạch phụ phí trong lĩnh vực vận tải biển, bảo đảm việc điều chỉnh giá dịch vụ phù hợp với diễn biến thị trường.
Cùng đó, yêu cầu hãng tàu điều chỉnh tăng giá, phụ thu theo đúng quy định, niêm yết và thông báo cho doanh nghiệp để chủ động kế hoạch kinh doanh, tránh gây tác động bất lợi cho doanh nghiệp.
Đánh giá trong bối cảnh thị trường vận tải biển toàn cầu biến động khó lường, việc chủ động theo dõi thị trường, nâng cao năng lực vận tải trong nước và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với doanh nghiệp là những giải pháp quan trọng nhằm hạn chế tác động tiêu cực đối với hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam, Cục Hàng hải và Đường thủy VN nhấn mạnh sẽ tiếp tục trao đổi, cập nhật thông tin với các cơ quan chức năng liên quan để chủ động tham mưu, đề xuất và triển khai các biện pháp xử lý phù hợp khi cần thiết.
Hoàng Anh