Cơn khát chip buộc HP, Dell, Asus, Acer phải 'cầu cứu' Trung Quốc

một giờ trướcBài gốc

Cơn khát chip buộc các hãng PC như HP, Dell, Acer hay Asus phải tìm tới Trung Quốc

Trong lúc cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung vẫn đang âm ỉ cháy, một diễn biến đầy nghịch lý và bất ngờ đang diễn ra tại hậu trường của ngành công nghiệp máy tính toàn cầu. Những cái tên lừng lẫy của làng công nghệ phương Tây và Đài Loan như HP, Dell, Acer và Asus – vốn luôn thận trọng trong việc lựa chọn nhà cung cấp – đang buộc phải cân nhắc một nước đi mà trước đây họ chưa từng nghĩ tới: tìm đến các nhà sản xuất chip nhớ của Trung Quốc.

Nguyên nhân sâu xa không nằm ở chính trị, mà xuất phát từ một thực tế tàn khốc của thị trường: cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang hút cạn nguồn cung chip toàn cầu. Khi những gã khổng lồ như Samsung, Micron và SK Hynix dồn toàn lực phục vụ các "đại gia" AI như Nvidia hay Google, mảng máy tính cá nhân (PC) bỗng nhiên bị bỏ rơi trong tình trạng thiếu đói linh kiện trầm trọng. Đứng trước nguy cơ giá thành leo thang và không có hàng để bán, các hãng PC buộc phải tìm kiếm "phao cứu sinh" từ những cái tên mới nổi tại đại lục, bất chấp những rủi ro địa chính trị tiềm tàng.

Khi "bàn tiệc" chip nhớ chỉ dành cho AI và sự trỗi dậy bất đắc dĩ của phương án B

Thị trường bán dẫn thế giới đang chứng kiến một sự phân cực rõ rệt chưa từng thấy. Ở tầng trên cùng, các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới đang quay cuồng trong "bữa tiệc" lợi nhuận khổng lồ mang tên AI. Họ ưu tiên tối đa dây chuyền sản xuất của mình cho các dòng chip cao cấp phục vụ trung tâm dữ liệu của Nvidia, Google và Amazon – những khách hàng sẵn sàng trả giá cao ngất ngưởng để sở hữu công nghệ tiên tiến nhất.

Hệ quả tất yếu là phân khúc chip nhớ thông thường (DRAM và NAND) dành cho máy tính cá nhân và thiết bị điện tử tiêu dùng bị đẩy xuống hàng thứ yếu, dẫn đến tình trạng khan hiếm nguồn cung và giá cả leo thang chóng mặt. Chính trong bối cảnh "tiến thoái lưỡng nan" này, ChangXin Memory Technologies (CXMT) – nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc – bỗng nhiên trở thành một cái tên sáng giá trên bản đồ cung ứng, dù trước đó họ chủ yếu chỉ phục vụ thị trường nội địa.

Theo các nguồn tin thân cận, HP đã bắt đầu quy trình kiểm định chất lượng (qualifying) các sản phẩm của CXMT. Đây là bước đi thận trọng nhưng mang tính chiến lược nhằm xây dựng các phương án dự phòng về nguồn cung. Kế hoạch của HP khá rõ ràng: họ sẽ tiếp tục theo dõi sát sao tình hình thị trường cho đến giữa năm 2026. Nếu đến thời điểm đó, nguồn cung DRAM vẫn bị thắt chặt và giá cả vẫn tiếp tục "nhảy múa", HP sẽ chính thức nhập hàng từ CXMT lần đầu tiên để phục vụ cho các thị trường ngoài nước Mỹ.

Động thái này cho thấy HP đang cố gắng lách qua khe cửa hẹp, vừa đảm bảo nguồn linh kiện giá tốt để duy trì lợi nhuận, vừa tránh gây ra những căng thẳng không cần thiết tại thị trường quê nhà. Tương tự như HP, Dell cũng đang ráo riết kiểm định các sản phẩm DRAM của CXMT vì lo ngại giá chip nhớ sẽ tiếp tục đà tăng phi mã trong suốt năm 2026. Việc một công ty Mỹ khác cũng tham gia vào xu hướng này khẳng định rằng đây không phải là hiện tượng đơn lẻ mà là một sự dịch chuyển mang tính hệ thống của cả ngành công nghiệp.

Mặc dù việc tiến hành kiểm định chưa đồng nghĩa với việc các hợp đồng mua bán chắc chắn sẽ được ký kết, nhưng rõ ràng thái độ của các hãng PC đã thay đổi hoàn toàn. Họ bắt đầu nhìn nhận các công ty Trung Quốc như những "vị cứu tinh" tiềm năng cho ngành điện tử tiêu dùng vốn có biên lợi nhuận mỏng và cực kỳ nhạy cảm với giá cả. Nếu không có nguồn cung bổ sung từ Trung Quốc, nhiều khả năng giá máy tính xách tay và PC sẽ tăng cao, hoặc tệ hơn là các kế hoạch ra mắt sản phẩm mới sẽ bị đình trệ vô thời hạn.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến thận trọng từ giới quan sát. Một lãnh đạo trong ngành máy tính chơi game nhận định rằng khả năng các nhà cung cấp Trung Quốc có thể giải cứu hoàn toàn thị trường là không quá cao. Quy trình kiểm định nhà cung cấp mới thường mất ít nhất hai quý, và ngay cả khi vượt qua bài kiểm tra chất lượng, phần lớn năng lực sản xuất mới của Trung Quốc có thể sẽ được ưu tiên cho các "gà nhà" như Huawei hay Lenovo trước, để lại phần dư thừa ít ỏi cho các đối thủ quốc tế.

Tham vọng vươn ra biển lớn của chip Trung Quốc

Cơn khát chip nhớ không chỉ thay đổi nguồn gốc xuất xứ của linh kiện mà còn đang làm đảo lộn cấu trúc quyền lực trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trước đây, các hãng PC lớn như Acer hay Asus nắm quyền kiểm soát tuyệt đối việc mua sắm các linh kiện then chốt như bộ vi xử lý, màn hình và bộ nhớ. Các nhà máy gia công lắp ráp chỉ đóng vai trò thực thi và mua sắm các linh kiện phụ trợ ít quan trọng hơn. Nhưng nay, gió đã đổi chiều.

Trước áp lực thiếu hụt trầm trọng, các hãng PC đang phải quay sang "nhờ vả" chính các đối tác gia công Trung Quốc của mình để tìm kiếm nguồn hàng. Acer, nhà sản xuất PC lớn thứ 6 thế giới, đã công khai quan điểm cởi mở với việc sử dụng chip nhớ "Made in China" nếu các đối tác gia công của họ có thể mua được. Chủ tịch Acer Jason Chen thậm chí còn lạc quan cho rằng miễn là năng lực sản xuất mới của các nhà cung cấp Trung Quốc đi vào hoạt động, tình hình khan hiếm sẽ được cải thiện. Tương tự, Asus cũng đã yêu cầu các đối tác sản xuất tại Trung Quốc hỗ trợ tìm kiếm nguồn chip nhớ cho một số dự án máy tính xách tay.

Sự thay đổi này đã tạo ra một "cơ hội vàng" cho các nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc không chỉ củng cố vị thế sân nhà mà còn vươn ra thị trường quốc tế. Thực tế, các sản phẩm của CXMT đã được sử dụng rộng rãi bởi hàng loạt tên tuổi lớn trong nước như Huawei, Xiaomi, Oppo, Vivo và cả các gã khổng lồ dịch vụ đám mây như ByteDance hay Alibaba Cloud. Không chỉ dừng lại ở DRAM, lĩnh vực bộ nhớ flash NAND cũng chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Yangtze Memory Technologies Corp (YMTC).

Bất chấp việc nằm trong danh sách đen thương mại của Mỹ, YMTC vẫn vươn lên trở thành một thế lực đáng gờm với thị phần toàn cầu khoảng 10% vào năm 2025. Công ty này thậm chí còn tự tin tung ra thương hiệu ổ cứng SSD ZhiTai tại Đài Loan và phân phối sản phẩm tại Singapore, Philippines và Thái Lan. Số liệu từ Counterpoint và Yole Group cho thấy cả CXMT và YMTC đều đang mở rộng năng lực sản xuất một cách thần tốc và đã đạt được quy mô kinh tế đủ lớn để cạnh tranh sòng phẳng về giá.

Tuy nhiên, sự gia nhập ồ ạt của các nhà sản xuất Trung Quốc cũng mang đến những lo ngại về dài hạn. Giới phân tích cảnh báo rằng sự xuất hiện của những tay chơi mới với năng lực sản xuất khổng lồ có thể khiến chu kỳ suy thoái tiếp theo của ngành công nghiệp bán dẫn trở nên tàn khốc hơn bao giờ hết. Khi cơn sốt AI hạ nhiệt và nhu cầu chững lại, lượng chip giá rẻ từ Trung Quốc có thể tràn ngập thị trường, châm ngòi cho những cuộc chiến về giá khốc liệt.

Trong tương lai, sự đổi mới của thị trường bộ nhớ sẽ không chỉ được định nghĩa bởi cuộc đua công nghệ AI mà còn bởi cuộc chiến gay gắt về hiệu quả chi phí, nơi mà Trung Quốc đang chứng minh họ là một đối thủ đáng gờm nhờ nỗ lực nội địa hóa bền bỉ suốt nhiều năm qua. Câu chuyện HP hay Dell tìm đến chip Trung Quốc hôm nay có thể chỉ là khởi đầu cho một trật tự thế giới mới trong ngành bán dẫn, nơi biên giới địa lý và rào cản chính trị dần bị xóa nhòa bởi nhu cầu sinh tồn của thị trường.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/con-khat-chip-buoc-hp-dell-asus-acer-phai-cau-cuu-trung-quoc-245776.html