Theo Cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ, việc thông báo kết luận giám định được thực hiện căn cứ khoản 2 Điều 214 Bộ luật Tố tụng hình sự và Bản kết luận giám định số 17/KLGĐ ngày 26/12/2025 của Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Theo đó, đối với nội dung trưng cầu giám định về quy trình thu hồi đất, giao đất và chuyển mục đích sử dụng đất của Dự án Khu đô thị mới An Bình mà không có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ có trái quy định pháp luật hay không? cơ quan giám định cho biết:
Theo quy định pháp luật về đất đai, trong trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất và chuyển mục đích sử dụng đất đối với dự án có sử dụng đất trồng lúa, trường hợp thu hồi trên 10ha đất trồng lúa phải có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ; trường hợp thu hồi dưới 10ha đất trồng lúa phải có nghị quyết của HĐND cấp tỉnh, thành phố.
Qua hồ sơ dự án, trước thời điểm ban hành thông báo thu hồi đất (tháng 7/2017), diện tích đất trồng lúa được ghi nhận là 3,56ha. Do đó, việc Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ) tham mưu UBND TP Cần Thơ trình HĐND TP ban hành Nghị quyết số 65 ngày 9/12/2016 là đúng quy định của pháp luật về đất đai.
Công an TP Cần Thơ đã khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về quản lý đất đai” xảy ra tại Dự án Khu đô thị mới An Bình. Ảnh: Thiện Chí
Kết luận giám định xác định, tại thời điểm đó, Dự án Khu đô thị mới An Bình không thuộc trường hợp phải có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ mà thuộc trường hợp phải có Nghị quyết của HĐND TP Cần Thơ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa trước khi quyết định thu hồi đất để giao đất cho chủ đầu tư.
Sau khi có thông báo thu hồi đất, thực hiện đo đạc, kiểm đếm, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và quyết định thu hồi đất (trước khi quyết định giao đất), cơ quan chức năng mới phát hiện diện tích đất trồng lúa phải thu hồi của dự án là 11,22ha (trên 10ha), theo Công văn số 3832 ngày 28/9/2018 của UBND quận Ninh Kiều (cũ).
Ngoài ra, tại thuyết minh dự án chấp thuận đầu tư do chủ đầu tư lập kèm theo Tờ trình số 256 ngày 29/12/2017, diện tích đất trồng lúa là 12,71ha.
Tuy nhiên, theo một số biên bản ghi lời khai của người dân bị thu hồi đất với cơ quan CSĐT, tại thời điểm thu hồi đất, một số diện tích đất hiện trạng không còn là đất trồng lúa do các hộ dân đã tự ý chuyển mục đích trồng cây lâu năm hoặc mục đích khác; vì vậy, diện tích đất trồng lúa thực tế tại thời điểm thu hồi đất chưa xác định được cụ thể bao nhiêu ha (do hồ sơ cơ quan điều tra chưa có số liệu tổng hợp diện tích này).
Đối với trường hợp trên hồ sơ pháp lý là đất trồng lúa nhưng hiện trạng không còn là đất lúa do người dân tự ý chuyển mục đích sử dụng đất sang trồng cây lâu năm hoặc mục đích khác trước ngày 1/7/2014, kết luận giám định cho biết pháp luật đất đai không có quy định phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để xử lý đối với diện tích này (vì không còn là đất lúa); việc xử lý được thực hiện theo Nghị định 43/2014/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ.
Đối với nội dung trưng cầu giám định về việc Dự án Khu đô thị mới An Bình có thuộc trường hợp phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư hay không, cơ quan giám định nêu rõ: Tại Quyết định số 2604 ngày 10/9/2015 của UBND TP Cần Thơ có nội dung “chấp thuận nhà đầu tư là Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Hồng Phát để thực hiện đầu tư Dự án Khu đô thị mới An Bình”.
Thông báo cũng nêu, nội dung đấu thầu dự án có sử dụng đất được căn cứ theo quy định tại Nghị định số 30/2015/NĐ-CP ngày 17/3/2015 của Chính phủ. Tuy nhiên, theo chức năng, nhiệm vụ được giao, nội dung này thuộc thẩm quyền của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính), không thuộc chức năng, nhiệm vụ của Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Hồi tháng 2/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an TP Cần Thơ đã khởi tố vụ án hình sự “Vi phạm quy định về quản lý đất đai” xảy ra tại dự án Khu đô thị mới An Bình.
Đến thời điểm này, Cơ quan Cảnh sát điều tra chưa khởi tố bị can. Công an TP Cần Thơ khẳng định, hiện nay vụ án đang được tiếp tục điều tra, làm rõ theo quy định.
Hoài Thanh