Cuộc đua 150 ngày: Doanh nghiệp Việt liệu có chuyển rủi ro thành lợi thế?

3 giờ trướcBài gốc

Chia sẻ tại Hội thảo “Giải pháp ứng phó chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Mỹ” ngày 25/3, các chuyên gia nhận định chính sách áp thuế 10% trong 150 ngày của Mỹ, đang tạo ra giai đoạn chuyển tiếp đối với xuất khẩu Việt Nam.

Các doanh nghiệp sẽ quyết định được khả năng giữ thị trường, chuyển bất lợi thành lợi thế cạnh tranh nếu nhận diện đúng cơ hội.

150 ngày để chuyển trạng thái điều hành

Bà Cao Thị Phi Vân, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC), nhận định chính sách thuế tạm thời 150 ngày được xác định là giai đoạn chuyển tiếp trong điều hành thương mại của Mỹ. Với mức thuế danh nghĩa giảm từ 20% xuống 15%, Việt Nam nằm ở nhóm hưởng lợi trong ASEAN.

Các chuyên gia cho rằng 150 ngày áp mức thuế chuyển tiếp của Mỹ cũng là thời điểm doanh nghiệp Việt chuyển đổi rủi ro thành lợi thế.

Trước đây, Việt Nam chịu mức 20% trong khi phần lớn các nước trong khu vực chịu khoảng 19%, chênh lệch nhỏ nhưng đủ tạo sự bất lợi cạnh tranh.

Việc áp dụng mức thuế đồng đều 15%, giúp môi trường cạnh tranh xuất khẩu trong khu vực trở nên cân bằng hơn. Dù không phải tất cả ngành hàng đều hưởng lợi, nhưng nhìn chung doanh nghiệp sẽ có lợi thế trong thời điểm 150 ngày này.

Trong ngắn hạn, điều này tạo dư địa để doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM tạm thời duy trì biên lợi nhuận, chưa phải điều chỉnh giá bán ngay lập tức. Điều này tạo cho doanh nghiệp ổn định kế hoạch giao hàng với các đơn hàng đang thực hiện; hạn chế tác động đột ngột tức thời lên sản xuất và dòng tiền.

Hiện một số doanh nghiệp đang tập trung rất lớn để sản xuất, ký kết hợp đồng và giao hàng trong thời hạn 5 tháng, để tận dụng mức thuế này.

Tuy nhiên, cách thị trường vận hành đã có sự thay đổi rõ ràng. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận khách hàng chuyển sang đặt đơn hàng ngắn hơn, giảm thời gian cam kết. Kế hoạch sản xuất phải linh hoạt hơn và luôn cập nhật liên tục.

Đặc biệt sau mốc 150 ngày, doanh nghiệp có nguy cơ bị đối tác Mỹ yêu cầu điều chỉnh giảm giá, để chia sẻ chi phí thuế, kéo theo rủi ro suy giảm đơn hàng, hoặc gián đoạn hợp đồng nếu không đạt được thỏa thuận thương mại phù hợp.

Nhiều doanh nghiệp đang tập trung đẩy mạnh sản xuất tận dụng khoảng thời gian thuế thấp, dù đơn hàng nhỏ lại.

"Đây là giai đoạn thị trường có xu hướng tái định giá hợp đồng, rà soát điều kiện mua bán và điều chỉnh kế hoạch cung ứng, để phòng ngừa biến động sau thời hạn 150 ngày.

Vì vậy, điều đặc biệt quan trọng là doanh nghiệp phải theo dõi sát diễn biến và chuẩn bị kịch bản sau 150 ngày, nhất là đối với các ngành hàng có mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ và các chuỗi cung ứng có cấu trúc phức tạp", bà Vân khuyến nghị.

TS Huỳnh Thế Du, Giảng viên Trường Đại học Wisconsin Oshkosh (Mỹ), cho rằng chính sách thuế quan khẩn cấp 150 ngày của Mỹ có thể tạo xu hướng thận trọng hơn với nhà nhập khẩu.

Trong 150 ngày này, các nhà nhập khẩu Mỹ có xu hướng đẩy nhanh đơn hàng, để tận dụng mức thuế hiện hành. Nhưng phần chi phí thuế sẽ được tính vào giá thành, đặc biệt với các ngành có biên lợi nhuận thấp như dệt may, da giày, thủy sản, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh nếu doanh nghiệp Việt không có điều chỉnh phù hợp.

"Giai đoạn 150 ngày không phải khoảng lặng chính sách, mà là khoảng thời gian các quốc gia và doanh nghiệp phải chuyển sang trạng thái điều hành theo kịch bản; rà soát lại cấu trúc chuỗi cung ứng; năng lực tuân thủ và mức độ linh hoạt của hoạt động xuất khẩu.

Việc hiểu đúng bản chất “tạm thời nhưng định hướng dài hạn” của chính sách này, kết hợp với các phản ứng điều phối kịp thời, và tuân thủ chặt chẽ quy tắc thương mại, là yếu tố quyết định giúp Việt Nam bảo vệ vững chắc thị phần và uy tín tại thị trường Mỹ", ông Huỳnh Thế Du nhấn mạnh.

Doanh nghiệp làm gì với khoảng trống 5 tháng

Nhóm hàng giá trị thấp như thủy sản, dệt may, da giày được khuyến nghị đàm phán chia sẻ chi phí, thuế với nhà nhập khẩu. (Ảnh minh họa)

TS Huỳnh Thế Du cho rằng thị trường Mỹ hiện là một trong những điểm đến lớn nhất của hàng hóa Việt Nam, trải dài trên nhiều lĩnh vực như dệt may, đồ gỗ, điện tử, da giày và thủy sản. Việc áp dụng mức thuế đồng nhất tạo ra một cơ hội ngắn hạn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro.

Doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng lợi thế chi phí để đẩy nhanh tiến độ giao hàng, hoàn tất các hợp đồng thương mại. Đặc biệt đẩy nhanh tiến độ đặt hàng/nhập hàng của các nhà nhập khẩu Mỹ.

Ông khuyến nghị Chính phủ và các bộ, ngành cần thành lập cơ chế “Ban chỉ đạo ứng phó thuế quan 150 ngày”, để theo dõi sát sao diễn biến, giải đáp vướng mắc về mã hàng hóa, quy tắc xuất xứ... Đặc biệt quản lý nghiêm ngặt việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, triệt tiêu các hành vi chuyển tải bất hợp pháp, bảo vệ hình ảnh hàng hóa Việt Nam.

Ban chỉ đạo cũng tăng cường thúc đẩy ngoại giao kinh tế, để nắm bắt định hướng sau mốc 150 ngày, giảm thiểu nguy cơ lọt vào tầm ngắm của các cuộc điều tra.

Riêng cộng đồng doanh nghiệp phải khẩn trương đàm phán lại các điều khoản hợp đồng với đối tác Mỹ, đặc biệt lưu ý cơ chế chia sẻ chi phí thuế và điều chỉnh giá.

Song song đó, doanh nghiệp phải quản trị rủi ro chuỗi cung ứng minh bạch, chặt chẽ, nhất là hồ sơ nguồn gốc nguyên liệu, để sẵn sàng minh chứng xuất xứ hợp pháp khi được yêu cầu.

Đồng thời, nghiên cứu tận dụng kho ngoại quan để linh hoạt thời điểm thông quan.

Các doanh nghiệp được khuyến nghị đặc biệt quan tâm đến chính sách thuế sau thời gian 150 ngày.

Đặc biệt, quan tâm xây dựng ngay các phương án tài chính dự phòng cho kịch bản mức thuế bị nâng lên 15%, hoặc khi Mỹ áp dụng các công cụ thuế quan khắt khe hơn sau ngày 24/7.

Cụ thể hơn, GS Trần Ngọc Anh - Đại học Indiana - Mỹ đưa ra lộ trình từ tháng 3 đến tháng 7 cho doanh nghiệp Việt trong “giai đoạn mở ra cơ hội” 150 ngày.

Ông cho rằng sau ngày 24/2 đến 24/7/2026 là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu hàng vào Mỹ.

Các lộ trình ông đưa ra bao gồm lộ trình hành động khẩn cấp từ tháng 3 đến tháng 4: Doanh nghiệp phải rà soát khẩn cấp mã HTS 10 số (hệ thống phân loại để tính thuế hải quan áp dụng cho hàng hóa nhập vào Mỹ). Hiện có 1.655 dòng thuế được miễn trừ 10%.

Đồng thời yêu cầu hoàn thuế hàng quá cảnh với vận đơn bốc hàng trước ngày 24/2 và nhập cảnh trước 28/2.

Tháng 4 đến tháng 6, các hiệp hội ngành hàng phải phối hợp với luật sư thương mại tham gia phiên điều trần, để chứng minh năng lực sản xuất dựa trên cung cầu thực tế. Tháng 7 sẽ tái cấu trúc giá bán nếu mức thuế chính thức có hiệu lực.

Ông đặc biệt nhấn mạnh việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tránh phụ thuộc vào một thị trường lớn như Mỹ. Việc kết nối rộng hơn sẽ giúp doanh nghiệp chạm đến những thị trường tiềm năng mà lâu nay vẫn chưa khai thác.

Hà Linh

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/cuoc-dua-150-ngay-doanh-nghiep-viet-lieu-co-chuyen-rui-ro-thanh-loi-the-ar1009379.html