Cuộc đua xe tự lái Mỹ - Trung đến hồi so kè tiêu chuẩn và giá cả

3 giờ trướcBài gốc

Mỹ và Trung Quốc là đối thủ chính trên đường đua xe tự lái

Đây là thời điểm mà Robotaxi không còn là món đồ chơi công nghệ xa xỉ, mà đã trở thành một phần của hạ tầng giao thông thực thụ, chịu sự tác động trực tiếp của các quy luật kinh tế khốc liệt. Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh năm 2025 lại bị chia cắt thành hai mảng màu đối lập đến gay gắt.

Trong khi tại Mỹ, Waymo thận trọng mở rộng lãnh địa với những tiêu chuẩn an toàn ngặt nghèo, thì ở bên kia bán cầu, Trung Quốc đã biến xe tự lái thành một dịch vụ bình dân với mức giá rẻ đến mức gây sốc. Đặc biệt hơn cả, 2025 là năm mà bóng ma địa chính trị bao trùm lên toàn bộ ngành công nghiệp khi Washington chính thức hạ xuống "Bức màn sắt kỹ thuật số", biến năm này trở thành cột mốc lịch sử đánh dấu cuộc "ly hôn" hoàn toàn giữa hai nền công nghiệp ô tô lớn nhất thế giới.

Hoa Kỳ và canh bạc an toàn: Khi "Người lớn" Waymo đối đầu với "Kẻ nổi loạn" Tesla

Năm 2025 tại Hoa Kỳ được định hình bởi sự thận trọng và những tiêu chuẩn khắt khe. Waymo, công ty con của Alphabet, đã củng cố vững chắc vị thế "người lớn trong phòng" của mình. Không vội vã chạy theo số lượng, Waymo đã dành cả năm 2025 để thực hiện một cuộc mở rộng chậm rãi nhưng cực kỳ chắc chắn.

Sau khi khẳng định được độ tin cậy tại San Francisco và Phoenix, những chiếc xe Jaguar I-Pace màu trắng đặc trưng của hãng đã chính thức phủ sóng thương mại hoàn toàn tại các đô thị phức tạp hơn như Los Angeles, Austin và Atlanta. Người dùng Mỹ bắt đầu quen với việc đặt một chiếc Waymo One để đi làm hoặc đi tiệc tối, nhưng dịch vụ này vẫn mang dáng dấp của một sản phẩm cao cấp.

Với mức giá cước tương đương hoặc cao hơn các dịch vụ xe công nghệ truyền thống hạng sang, Waymo định vị mình là biểu tượng của sự an toàn tuyệt đối chứ không phải là giải pháp di chuyển giá rẻ. Sự trở lại của Cruise (thuộc General Motors) trong năm 2025 sau bê bối tai nạn trước đó cũng diễn ra trong im lặng và dè dặt hơn nhiều, phản ánh tâm lý chung của thị trường Mỹ: An toàn là trên hết, lợi nhuận tính sau.

Ngược lại với sự điềm tĩnh của Waymo là sự ồn ào quen thuộc đến từ Tesla. Sau sự kiện ra mắt mẫu "Cybercab" vào cuối năm 2024, năm 2025 trở thành năm bản lề để Elon Musk chứng minh những tuyên bố của mình không phải là lời nói suông. Suốt cả năm, Tesla đã triển khai các chương trình thử nghiệm FSD (Full Self-Driving) không giám sát tại các bang có hành lang pháp lý cởi mở như Texas và California. Cuộc tranh luận lớn nhất nước Mỹ trong năm qua không phải là xe có chạy được không, mà là triết lý công nghệ nào sẽ thắng thế.

Việc Tesla kiên quyết loại bỏ cảm biến Lidar để chỉ sử dụng Camera (Vision Only) đã vấp phải sự nghi ngờ lớn từ giới chuyên gia an toàn và các cơ quan quản lý liên bang. Dù vậy, dữ liệu từ năm 2025 cho thấy Tesla đã cải thiện đáng kể khả năng xử lý các tình huống phức tạp, tạo ra một áp lực cạnh tranh khổng lồ lên Waymo về mặt chi phí phần cứng trong tương lai gần.

Trung Quốc và cơn bão giá rẻ: Khi Robotaxi trở thành "Củ cải" bình dân

Trong khi người Mỹ vẫn đang tranh luận về độ an toàn, thì Trung Quốc năm 2025 đã giải quyết xong bài toán kinh tế cốt lõi của ngành: Lợi nhuận. Năm 2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử khi dịch vụ Robotaxi của Baidu, với tên gọi thân mật là "Luobo Kuaipao" (Củ cải chạy nhanh), tuyên bố đạt điểm hòa vốn và bắt đầu có lãi tại "thủ phủ" Vũ Hán.

Đây là lần đầu tiên trên thế giới, một dịch vụ vận tải không người lái chứng minh được nó có thể tự nuôi sống mình mà không cần đốt tiền của nhà đầu tư. Từ thành công tại Vũ Hán, mô hình này đã lan rộng ra gần 100 thành phố lớn nhỏ khắp Trung Quốc với tốc độ chóng mặt, biến việc gọi xe không người lái trở thành thói quen hàng ngày của người dân.

Vũ khí hủy diệt của Trung Quốc trong năm 2025 chính là mức giá không tưởng. Nhờ làm chủ hoàn toàn chuỗi cung ứng nội địa, từ pin xe điện cho đến các loại cảm biến Lidar giá rẻ, chi phí sản xuất một chiếc Robotaxi thế hệ thứ 6 của Baidu đã giảm xuống dưới mức 30.000 USD, chỉ bằng một phần ba so với chi phí của một chiếc xe tương tự tại Mỹ. Điều này cho phép các hãng xe Trung Quốc áp dụng chiến lược "giá hủy diệt", với mức cước rẻ hơn từ 50% đến 60% so với taxi truyền thống.

Đối với người tiêu dùng, đây là một món hời lớn. Nhưng đối với xã hội, nó đã tạo ra những xung đột gay gắt. Năm 2025 cũng chứng kiến làn sóng phản đối mạnh mẽ từ hàng triệu tài xế taxi và xe công nghệ truyền thống tại Trung Quốc, những người đang đứng trước nguy cơ mất cần câu cơm vào tay những cỗ máy vô tri. Chính phủ Bắc Kinh đã phải đứng trước bài toán khó khăn nhất trong năm: làm sao để vừa thúc đẩy công nghệ mũi nhọn, vừa đảm bảo an sinh xã hội để tránh bất ổn.

Bức màn sắt 2025: Lệnh cấm vận và cuộc "ly hôn" lịch sử

Nhưng sự kiện bao trùm và định hình lại toàn bộ năm 2025 không nằm ở công nghệ hay giá cả, mà nằm ở văn bản pháp lý lạnh lùng từ Washington. Sau những đề xuất ban đầu vào cuối năm 2024, năm 2025 là thời điểm Bộ Thương mại Hoa Kỳ chính thức áp dụng và thực thi nghiêm ngặt lệnh cấm nhập khẩu, mua bán các phương tiện sử dụng phần mềm và phần cứng kết nối (V2X) có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Sắc lệnh này đã định nghĩa lại bản chất của chiếc ô tô: từ một phương tiện giao thông trở thành một thiết bị nghe lén tiềm tàng. Mỹ chính thức coi xe điện và xe tự lái Trung Quốc là rủi ro an ninh quốc gia cấp cao nhất, lo ngại rằng các cảm biến và camera trên xe có thể thu thập dữ liệu hạ tầng và gửi về Bắc Kinh.

Tác động của lệnh cấm này trong năm 2025 là ngay lập tức và tàn khốc. Cánh cửa thâm nhập thị trường Mỹ, nơi vốn là miền đất hứa cho các đợt IPO tỉ USD đã đóng sập hoàn toàn trước mặt các startup kỳ lân của Trung Quốc như Pony.ai hay WeRide. Những công ty này, vốn đã dành nhiều năm thử nghiệm tại California, buộc phải cuốn gói ra đi hoặc đóng băng hoạt động tại Mỹ để chuyển hướng sang châu Âu và Trung Đông.

Ở chiều ngược lại, các hãng xe phương Tây như Ford, GM hay Volvo cũng trải qua một năm 2025 đầy đau đớn khi phải rà soát và loại bỏ từng con chip, từng đoạn mã nguồn có yếu tố Trung Quốc ra khỏi chuỗi cung ứng của mình. Quá trình "thanh lọc" này đã khiến chi phí sản xuất xe tại Mỹ không thể giảm, càng làm nới rộng khoảng cách về giá với xe Trung Quốc.

Kết thúc năm 2025, thế giới xe tự lái đã chính thức bị xẻ làm đôi. Một bên là hệ sinh thái phương Tây với tiêu chuẩn an toàn cao, giá thành đắt đỏ và chuỗi cung ứng "sạch" về mặt chính trị. Một bên là hệ sinh thái Trung Quốc với quy mô khổng lồ, giá thành siêu rẻ và khả năng thương mại hóa thần tốc. Hai gã khổng lồ đã hoàn tất thủ tục "ly hôn" và quay lưng lại với nhau.

Câu hỏi lớn nhất được đặt ra khi năm 2025 khép lại không còn là ai sẽ thắng trên sân nhà của ai, mà là mô hình nào, sự an toàn đắt đỏ của Mỹ hay sự tiện lợi giá rẻ của Trung Quốc... sẽ giành chiến thắng trong cuộc đua xâm chiếm phần còn lại của thế giới, từ Đông Nam Á đến Nam Mỹ, trong những năm tiếp theo.

Bùi Tú

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/cuoc-dua-xe-tu-lai-my-trung-den-hoi-so-ke-tieu-chuan-va-gia-ca-243554.html