Đại học mở nhiều ngành mới phục vụ đường sắt cao tốc, đô thị thông minh

4 giờ trướcBài gốc

Năm 2026, nhiều trường đại học (ĐH) tiếp tục mở thêm hàng loạt ngành mới. Bên cạnh mục tiêu mở rộng quy mô đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, các ngành học mới năm nay tập trung mạnh vào những lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực lớn về phát triển đô thị thông minh hay giao thông hiện đại.

Đào tạo nhân lực phục vụ đường sắt cao tốc

Là một trong các cơ sở đào tạo phía Nam có nhiều ngành học mới là Trường ĐH Bách khoa – ĐH Quốc gia TP.HCM. Năm nay, trường dự kiến tuyển sinh 44 ngành đào tạo bậc ĐH chính quy theo 9 hệ đào tạo với tổng chỉ tiêu khoảng 5.685 sinh viên.

Bên cạnh các ngành đang đào tạo, trường dự kiến mở thêm một số ngành hoặc chương trình mới nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ và các ngành liên ngành.

Trường dự kiến tuyển sinh ngành Kỹ thuật dầu khí, Kỹ thuật địa chất, Kỹ thuật đường sắt, Kỹ thuật hạt nhân và Kỹ thuật bán dẫn. Ngoài ra, dự kiến mở chuyên ngành Kinh tế tuần hoàn thuộc ngành Kinh tế tài nguyên thiên nhiên.

Trong đó, ngành Kỹ thuật Đường sắt là một trong những ngành mới đáng chú ý, chỉ tiêu dự kiến tuyển đến 390 sinh viên, cả ở chương trình chuẩn và chương trình dạy bằng tiếng Anh. Theo chia sẻ từ nhà trường, ngành học này được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực cho lĩnh vực đường sắt hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai các dự án đường sắt đô thị và đường sắt hiện đại. Chương trình đào tạo được thiết kế theo hướng liên ngành, kết hợp kiến thức của các lĩnh vực cơ khí, điện – điện tử, xây dựng và giao thông, giúp sinh viên có khả năng tham gia thiết kế, thi công, vận hành và khai thác các hệ thống đường sắt hiện đại.

Theo định hướng đào tạo, sinh viên ngành Kỹ thuật đường sắt sẽ được tiếp cận các nội dung liên quan đến thiết kế, chế tạo, vận hành và bảo trì phương tiện, hệ thống điện – tín hiệu và hạ tầng đường sắt, đặc biệt là các hệ thống metro và đường sắt cao tốc. Chương trình cũng chú trọng ứng dụng các công nghệ mới như mô phỏng số, thiết kế 3D, trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật trong quản lý, vận hành hệ thống đường sắt.

Bên cạnh đó, ở chương trình dạy và học bằng tiếng Anh, trường còn dự kiến mở thêm một số ngành và chuyên ngành mới như Khoa học dữ liệu, cùng các chuyên ngành Công nghệ sinh học số, Năng lượng tái tạo, Kinh tế tuần hoàn và Kinh doanh số. Những ngành, chuyên ngành này được xây dựng theo định hướng gắn với các lĩnh vực công nghệ mới, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Sinh viên Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) trong một hoạt động về ngày hội ngành kỹ thuật. Ảnh: HCMUT

Tương tự, năm 2026, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM tuyển sinh 41 ngành/nhóm ngành. Đặc biệt, trường bổ sung chuyên ngành kỹ thuật công trình đường sắt, thuộc ngành Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông. Ngành mới xuất phát cũng từ nhu cầu thực tế khi Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư, khai thác hệ thống đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

Tại miền Tây, ĐH Cần Thơ cũng dự kiến mở 7 ngành mới, trong đó có các chuyên ngành đang đòi hỏi nguồn nhân lực lớn là Thiết kế vi mạch bán dẫn và Đường sắt tốc độ cao.

Hướng đến đô thị thông tin, phát triển bền vững

Theo công bố của ĐH Kinh tế TP.HCM, năm 2026, ĐH này dự kiến tuyển 8.240 chỉ tiêu cho 82 chương trình đào tạo tại cơ sở TP.HCM, đồng thời tuyển 650 chỉ tiêu cho 15 chương trình đào tạo tại UEH Mekong.

Đáng chú ý trong đó, trường mở mới 8 chương trình đào tạo chiến lược gắn với công nghệ, đô thị thông minh và phát triển bền vững. Các chương trình mới gồm: Kinh tế chính trị quốc tế; Công nghệ logistics tích hợp chứng chỉ quốc tế FIATA – hệ kỹ sư; Kiến trúc và thiết kế đô thị thông minh – hệ kiến trúc sư; Luật; Luật thương mại quốc tế; Sản xuất thông minh – hệ kỹ sư; Quản trị vận hành và di chuyển thông minh; và chương trình Cử nhân tài năng – Công nghệ.

Theo nhà trường, việc mở các chương trình này nhằm đón đầu xu thế chuyển đổi trong kinh doanh, sản xuất, điều hành giao thông thông minh và phát triển xanh – bền vững.

Hiện ĐH này có đến 18 chương trình đào tạo gắn với các lĩnh vực máy tính và công nghệ thông tin, công nghệ kỹ thuật, kiến trúc và xây dựng, dịch vụ vận tải. Các chương trình được thiết kế theo chuẩn quốc tế, đa chiều nhằm gắn ứng dụng công nghệ với các bài toán phát triển bền vững trong quản trị tổ chức, doanh nghiệp thuộc khu vực công và tư.

Nhằm mở rộng quy mô đào tạo, năm 2026, Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM dự kiến mở thêm một số ngành và chương trình mới.

Đặc biệt, lần đầu tiên trường mở chương trình đào tạo tinh hoa (Elite Class) với ngành Tài chính – Ngân hàng, thuộc chương trình tiếng Anh bán phần. Chương trình được triển khai với chỉ tiêu khoảng 60 sinh viên; thí sinh đăng ký chương trình này phải có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế IELTS từ 5.5 hoặc tương đương trở lên. Theo giới thiệu của trường, chương trình được xây dựng nhằm tạo môi trường học tập hiện đại, tăng cường trải nghiệm thực tiễn và giúp sinh viên phát triển năng lực chuyên môn, ngoại ngữ cũng như tư duy phân tích, phản biện trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.

Lớp học có quy mô tối đa 30 sinh viên, với chương trình đào tạo được thiết kế riêng, tăng cường hoạt động thực tế tại doanh nghiệp và ngân hàng. Sinh viên tham gia còn được học các khóa kỹ năng về công nghệ AI, ngoại ngữ thứ hai, tham gia các chương trình trao đổi, study tour và có cơ hội kết nối với doanh nghiệp để định hướng nghề nghiệp. Học phí dự kiến khoảng 53 triệu đồng mỗi năm.

Ngoài ra, ở chương trình chuẩn, trường dự kiến bổ sung thêm một số ngành mới gồm Ngôn ngữ Trung Quốc, Công nghệ thông tin, Bảo hiểm với định hướng công nghệ bảo hiểm và Quản trị khách sạn với định hướng quản trị du lịch, khách sạn và nhà hàng.

Trước đó, theo công bố của nhiều trường ĐH, hàng loạt ngành học mới cũng được dự kiến bắt đầu tuyển sinh từ năm 2026 như Trường ĐH Luật TP.HCM dự kiến mở mới 4 ngành học mang tính liên ngành cao: Kinh tế số, Thương mại điện tử, Công nghệ tài chính và Ngôn ngữ Trung Quốc. Việc mở ngành mới được triển khai theo định hướng của trường là muốn trở thành trường đa ngành, đa lĩnh vực nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực đa dạng hiện nay.

Tương tự, Trường ĐH Ngoại thương cũng tạo bước đột phá khi dự kiến mở mới tới 10 ngành học, chia thành 4 nhóm trọng điểm.

Trong đó, đáng chú ý là nhóm ngành Công nghệ, dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo (AI) với các chương trình Khoa học dữ liệu cho đổi mới sáng tạo; Trí tuệ nhân tạo cho đổi mới sáng tạo trong kinh tế và kinh doanh; Thương mại số thông minh...

Ngoài ra, các ngành về Luật kinh tế, Luật dân sự và Tố tụng dân sự cũng được đưa vào danh mục tuyển sinh mới nhằm đa dạng hóa lĩnh vực đào tạo.

Số ngành học mới tăng hàng năm

Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT năm 2025, mức độ tự chủ trong mở ngành đào tạo của các cơ sở giáo dục ĐH ngày càng cao. Năm 2022, có 131 ngành đào tạo trình độ ĐH do trường tự chủ mở (chiếm 62%), còn lại là do cơ quan có thẩm quyền cho phép mở; con số này ở bậc thạc sĩ là 44,44% và tiến sĩ chiếm 29,41%.

Đến năm 2024, các cơ sở giáo dục ĐH đã tự chủ mở 215 ngành đào tạo trình độ ĐH (chiếm 66,90%); 75 ngành đào tạo trình độ thạc sĩ (chiếm 66,37%); 27 ngành đào tạo trình độ tiến sĩ (chiếm 62,79%).