Đảo không người và bài toán xử lý rác thải hạt nhân của Nhật Bản

5 giờ trướcBài gốc

Kashiwazaki-Kariwa, một trong những nhà máy hạt nhân lớn nhất thế giới, nằm tại tỉnh Niigata, Nhật Bản. Ảnh: Tepco

Theo Nikkei ngày 13-4, chính quyền địa phương quản lý đảo Minamitori — điểm cực đông của Nhật Bản, cách Tokyo khoảng 2.000 km — dự kiến sẽ phê duyệt đề xuất của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp về việc tiến hành khảo sát sơ bộ mức độ phù hợp của hòn đảo này làm địa điểm xử lý chất thải hạt nhân.

Nếu được thông qua, đây sẽ là bước đi quan trọng trong quá trình tìm kiếm nơi lưu trữ chất thải hạt nhân lâu dài, một trong những thách thức lớn nhất đối với chiến lược năng lượng của Nhật Bản sau thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi vào năm 2011.

Riêng giai đoạn khảo sát ban đầu có thể kéo dài khoảng hai năm, trong khi toàn bộ quy trình lựa chọn địa điểm có thể mất tới hai thập kỷ.

Sau sự cố năm 2011, Nhật Bản đã dừng phần lớn các nhà máy điện hạt nhân, khiến quốc gia này phụ thuộc nhiều hơn vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

Tuy nhiên, trước áp lực đảm bảo an ninh năng lượng và cắt giảm phát thải carbon, Tokyo gần đây đã chuyển hướng, từng bước khôi phục vai trò của điện hạt nhân trong cơ cấu năng lượng.

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc lượng nhiên liệu đã qua sử dụng sẽ tiếp tục gia tăng, làm nổi bật nhu cầu cấp bách về một giải pháp lưu trữ dài hạn. Việc tìm được địa điểm phù hợp vì vậy không chỉ là bài toán kỹ thuật, mà còn là điều kiện tiên quyết để Nhật Bản mở rộng trở lại điện hạt nhân.

Tại Nhật Bản, một số địa phương từng bày tỏ quan tâm đến việc tiếp nhận cơ sở lưu trữ, bao gồm hai làng chài ở tỉnh Hokkaido và một địa điểm khác trên đảo Kyushu.

Tuy nhiên, các đề xuất này cũng vấp phải tranh luận kéo dài về mức độ an toàn và sự chấp nhận của cộng đồng.

Đảo Minamitori mang lại một lựa chọn khác biệt. Hòn đảo hiện không có người sinh sống, nằm cách xa đất liền nhưng vẫn thuộc quyền quản lý hành chính của chính quyền đô thị Tokyo, thông qua làng Ogasawara.

Việc không có cư dân được xem là một lợi thế trong bối cảnh các dự án lưu trữ chất thải hạt nhân thường gặp phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng địa phương.

Theo Nikkei, thị trưởng địa phương đã cho biết trong cuộc họp với người dân rằng đề xuất khảo sát có khả năng được thông qua trong thời gian tới. Nếu điều này xảy ra, Minamitori sẽ trở thành một trong những ứng viên hiếm hoi tiến vào giai đoạn đánh giá thực địa trong hành trình kéo dài nhiều năm.

Dù vậy, việc lựa chọn địa điểm lưu trữ chất thải hạt nhân luôn là quá trình phức tạp, đòi hỏi không chỉ các tiêu chí kỹ thuật nghiêm ngặt mà còn sự đồng thuận chính trị và xã hội.

Ngay cả trong trường hợp Minamitori được đánh giá phù hợp, quá trình triển khai vẫn có thể kéo dài hàng thập kỷ.

Quyết định về hòn đảo này vì vậy không chỉ là một bước tiến về mặt địa điểm, mà còn phản ánh khả năng của Nhật Bản trong việc giải quyết một trong những điểm nghẽn lớn nhất của quá trình chuyển đổi năng lượng hậu Fukushima: làm thế nào để xử lý an toàn di sản của điện hạt nhân trong khi vẫn tiếp tục dựa vào nó cho tương lai.

Đỗ Hương

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/dao-khong-nguoi-va-bai-toan-xu-ly-rac-thai-hat-nhan-cua-nhat-ban-744852.html