Dấu chân 'cát trắng' trên cao nguyên đất đỏ

2 giờ trướcBài gốc

Bằng tinh thần đoàn kết, tương trợ và nỗ lực bền bỉ, những người quê xứ Nẫu đã dựng xây nên những buôn làng trù phú, gắn bó hài hòa với cộng đồng cư dân địa phương.

Mở đất, dựng làng giữa đại ngàn

Những ngày đầu xuân, thôn Cát Mỹ (xã Ia Pia) yên ả giữa sắc xanh của cà phê, cao su, hồ tiêu trải dài trên các triền đồi. Đường nhựa, bê tông sạch sẽ dẫn vào thôn, nối liền những nếp nhà khang trang ẩn mình giữa vườn cây. Ít ai nghĩ rằng, hơn 3 thập kỷ trước, nơi đây từng là vùng đất hoang vắng, giao thông cách trở, cuộc sống thiếu thốn trăm bề.

Các hộ dân người Phù Cát và đồng bào Jrai trao đổi phương pháp chăm sóc cây cà phê. Ảnh: C.H

Theo giới thiệu của lãnh đạo UBND xã Ia Pia, chúng tôi tìm gặp một số người thuộc lớp người đầu tiên lên vùng đất này lập xóm, dựng thôn Cát Mỹ, Phù Cát vào những năm 1995-1996. Trong những nếp nhà đã gắn bó nhiều năm với vùng đất mới, câu chuyện về buổi đầu gian khó vẫn được nhắc lại bằng giọng trầm lắng của người dân xứ Nẫu.

Gia đình ông Giáp Hồng Sinh (60 tuổi, quê xã Đề Gi, trú thôn Cát Mỹ) là 1 trong 108 hộ dân đầu tiên chọn xã Ia Pia làm nơi lập nghiệp. Nhớ lại những ngày đầu đặt chân lên vùng đất còn hoang sơ, ông Sinh cho biết: Khi ấy ở quê đất chật, người đông, việc làm khó khăn. Năm 1996, ông đưa vợ con cùng nhiều anh em trong họ lên Ia Pia, hành trang chỉ vài chục ký gạo, chai nước mắm, muối và ít cá khô.

“Gia đình tôi được cấp 2 ha đất canh tác. Những ngày đầu, các hộ dân nương tựa nhau dựng nhà tạm, cùng phát rẫy, trồng mì, bắp để có cái ăn trước mắt. Ban đêm, mọi người quây quần bên bếp lửa, động viên nhau quyết tâm bám đất. Chính sự đùm bọc, sẻ chia của những người đồng hương đã giúp chúng tôi vượt qua giai đoạn khó khăn nhất” - ông Sinh nhớ lại.

Không chỉ dựa vào nhau, những người dân từ miền biển còn nhận được sự giúp đỡ nghĩa tình của đồng bào Jrai nơi đây. Ông Châu Văn Thái (69 tuổi, quê xã An Lương, trú thôn Cát Mỹ) kể: “Vào thời điểm giáp hạt, nhiều gia đình thiếu gạo, phải ăn khoai, mì, rau rừng cầm hơi. Lúc ấy, bà con Jrai sẵn sàng cho từng gùi lúa, dẫn lên rẫy bẻ bắp mang về. Những sẻ chia mộc mạc đó giúp nhiều gia đình vượt qua thiếu đói, thêm niềm tin gắn bó lâu dài với mảnh đất này”.

Rời quê hương, họ mang theo tinh thần chịu thương chịu khó, nương tựa nhau dựng nhà, mở rẫy, gây dựng cuộc sống mới. Nhìn lại chặng đường đã qua, ông Võ Văn Tĩnh (69 tuổi, quê xã Đề Gi, trú thôn Phù Cát) bộc bạch: “Đi mở đất, chúng tôi trăn trở không chỉ chuyện làm ăn trước mắt mà là ổn định lâu dài, coi nơi này là quê hương. Mỗi gia đình góp một tay, người dựng nhà, người mở lối đi, hình thành nếp sống cộng đồng, gắn bó bền chặt với bà con Jrai qua năm tháng”.

Cộng đồng người Phù Cát, Phù Mỹ chung sức cùng địa phương xây dựng tuyến đường nội thôn Cát Mỹ sạch đẹp, văn minh. Ảnh: C.H

Theo các bậc cao niên trong thôn, giai đoạn 1998-1999, sau khi lấy ý kiến người dân và được HĐND, UBND các cấp chấp thuận, bà con thống nhất đặt tên thôn là Cát Mỹ (ghép từ Phù Cát, Phù Mỹ) và thôn Phù Cát. Cách đặt tên mộc mạc ấy như sợi dây bền chặt, lưu giữ ký ức về quê cũ trong hành trình lập nghiệp trên vùng đất mới.

Chung sức vun bồi quê hương mới

Khi cuộc sống dần ổn định, những người con miền biển bắt đầu chung tay vun đắp cho quê hương thứ hai. Từ những con đường đất đỏ lầy lội, bụi mù mịt, bà con góp sức cùng Nhà nước bê tông, nhựa hóa các tuyến đường nội thôn, nối xóm làng với trung tâm xã, làm đổi thay diện mạo vùng đất từng heo hút.

Tiêu biểu như tuyến đường nội thôn Cát Mỹ, nơi có hơn 100 hộ sinh sống, phần lớn là người Phù Cát, Phù Mỹ lên đây lập nghiệp. Trước đây, đường nhỏ hẹp, đi lại khó khăn. Khi xã triển khai mở đường, người dân đồng thuận hiến hơn 4 ha đất, tháo dỡ hàng nghìn mét tường rào, cổng ngõ để thi công. Sau khi hoàn thành, các hộ còn tự lắp đèn chiếu sáng, trồng hoa hai bên, tạo nên tuyến đường khang trang, sạch đẹp.

Ông Nguyễn Văn Lai (73 tuổi, quê xã An Lương, trú thôn Cát Mỹ) cho hay: “Khi có chủ trương mở đường, gia đình tôi tự nguyện hiến gần 1.800 m² đất rẫy. Với chúng tôi, khi đã coi Ia Pia là quê hương thứ hai thì việc chung tay xây dựng thôn, xóm là trách nhiệm và điều nên làm”.

Theo Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Cát Mỹ Nguyễn Đức Tiến, cùng với hiến đất làm đường, xây dựng các công trình nông thôn mới, bà con người Phù Cát, Phù Mỹ lập nghiệp nơi đây còn tích cực hỗ trợ đồng bào Jrai trong sản xuất. Nhờ đó, mối quan hệ đoàn kết, gắn bó ngày càng bền chặt. Hiện thôn có hơn 200 ha cà phê, 35 ha sầu riêng, gần 6,5 ha hồ tiêu và cao su; thu nhập bình quân đạt 103 triệu đồng/người/năm, không còn hộ nghèo.

Tại thôn Phù Cát, từ sự cưu mang ban đầu của đồng bào Jrai, mối quan hệ cộng đồng ngày càng khăng khít. Khi cuộc sống ổn định, các hộ dân Phù Cát, Phù Mỹ đã hỗ trợ lại bà con Jrai trong phát triển kinh tế, hướng dẫn trồng cà phê, sầu riêng và các loại cây trồng phù hợp. Đến nay, thôn có 196 ha cao su, 14 ha hồ tiêu, 20 ha cà phê cùng hàng chục héc ta cây ăn trái, mang lại nguồn thu ổn định.

Ông Siu Huỳnh (45 tuổi, người Jrai, thôn Phù Cát) trước đây canh tác gần 3.000 m² cà phê theo phương pháp truyền thống nên hiệu quả thấp. Được các hộ dân trong thôn hỗ trợ kỹ thuật, năm 2020, ông tái canh hơn 600 cây cà phê, trồng xen 300 gốc tiêu. Năm 2025, gia đình thu hơn 8 tấn cà phê tươi. Sau khi trừ chi phí, gia đình lãi khoảng 120 triệu đồng.

Thôn Cát Mỹ yên ả giữa sắc xanh bạt ngàn của những rẫy cà phê, cao su, hồ tiêu. Ảnh: C.H

“Trước đây, mình làm theo cách cũ nên hiệu quả thấp. Được bà con hướng dẫn từ chọn giống, trồng, chăm sóc đến áp dụng kỹ thuật mới, vườn cà phê phát triển tốt hơn hẳn. Nhờ vậy, gia đình có thu nhập ổn định, từng bước vươn lên”-ông Huỳnh chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Xuân Phùng - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Pia, các hộ dân Phù Cát, Phù Mỹ (cũ) đến lập nghiệp đã thực sự coi nơi đây là quê hương thứ hai. Không chỉ làm kinh tế hiệu quả, bà con còn tích cực chung tay xây dựng nông thôn mới, giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo đảm ANTT, đặc biệt là luôn gắn bó, chung sống hài hòa với cộng đồng người Jrai nơi đây.

“Chính tinh thần tương trợ, ý chí vươn lên ấy đã góp phần làm đổi thay diện mạo xã Ia Pia, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững hôm nay. Sự gắn bó, sẻ chia và nỗ lực không ngừng của cộng đồng này là minh chứng sinh động cho tinh thần lập nghiệp trên vùng đất mới” - ông Phùng nhấn mạnh.

CHƯƠNG HIẾU

Nguồn Gia Lai : https://baogialai.com.vn/dau-chan-cat-trang-tren-cao-nguyen-dat-do-post579883.html