Bà Lê Nguyễn Thiên Nga - Viện trưởng Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược phát triển.
Trao đổi với PetroTimes, bà Lê Nguyễn Thiên Nga - Viện trưởng Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược phát triển đã có những phân tích cụ thể về góc nhìn này:
PV:Thưa bà, Nghị quyết 260/2025/QH15 đã mở ra những không gian thể chế mới cho TP HCM như thế nào?
Bà Lê Nguyễn Thiên Nga: Dưới góc nhìn của một kiến trúc sư trưởng chính sách, có thể tiếp cận Nghị quyết 260 không chỉ như một cơ chế thí điểm cho TP HCM, mà như một cấu phần thể chế trong thiết kế tổng thể chiến lược phát triển quốc gia. Trong logic này, các nghị quyết đặc thù không tồn tại độc lập, mà được đặt trong một kiến trúc chính sách thống nhất, nơi từng cấp độ - quốc gia, vùng, đô thị và doanh nghiệp đều đóng vai trò trong cùng một hệ mục tiêu phát triển.
Nghị quyết 260 không chỉ mở rộng không gian thể chế cho TP HCM, mà quan trọng hơn, tạo ra một mô hình thử nghiệm thể chế phát triển đô thị đặc biệt trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng hiện đại, chuyển từ cơ chế quản lý hành chính sang cơ chế phát triển dựa trên không gian thể chế mở và phân quyền mạnh hơn cho TP HCM.
TP HCM đang trong bước chuyển rất quan trọng: từ mô hình đô thị truyền thống sang siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, vận hành trên nền tảng hạ tầng đồng bộ, hiện đại và hệ thống quản trị thông minh. Trong định hướng đó, các trụ cột như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, hệ thống cảng biển hiện đại và công nghiệp công nghệ cao được xác định là những "đầu kéo" chiến lược. Đồng thời, phát triển đô thị thông minh, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và tính bền vững.
Đây không đơn thuần là “cơ chế riêng cho một địa phương”, mà là một phòng thí nghiệm thể chế cấp quốc gia, một cấu trúc thử nghiệm cho mô hình đô thị năng lực cạnh tranh toàn cầu, một bước đệm để hình thành các cực tăng trưởng mới trong hệ thống đô thị Việt Nam.
Điều này có ý nghĩa đặc biệt khi đặt trong mục tiêu dài hạn của Bộ Chính trị: Đến năm 2045, Việt Nam hình thành ít nhất 5 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế, đóng vai trò trung tâm trong mạng lưới kinh tế khu vực và toàn cầu.
Để đạt được điều đó, trước năm 2030, Việt Nam cần hình thành 1-3 tập đoàn nhà nước nằm trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới và khoảng 50 doanh nghiệp nhà nước trong Top 500 khu vực Đông Nam Á.
PV:Theo bà, trong bức tranh đó, vai trò "đầu tàu" của Petrovietnam trong lĩnh vực năng lượng được thể hiện ra sao?
Bà Lê Nguyễn Thiên Nga: Trong cấu trúc phát triển đô thị, năng lượng không chỉ là một ngành hạ tầng, mà là cấu phần quan trọng trong chiến lược quốc gia, nền tảng của trụ cột tăng trưởng kinh tế, tự chủ tài chính và an ninh quốc phòng.
Trước đó, việc Petrovietnam tái định vị thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia thể hiện rõ một chuyển dịch chiến lược: từ doanh nghiệp ngành sang chủ thể dẫn dắt ở cấp quốc gia. Vai trò “đầu tàu” lúc này không chỉ là cung ứng năng lượng, mà là dẫn dắt cấu trúc phát triển từ hạ tầng, công nghiệp đến thị trường. Tập đoàn trở thành hạt nhân kết nối TP HCM với toàn vùng phía Nam, hình thành các cụm năng lượng - công nghiệp tích hợp, qua đó nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của thành phố.
Công trường thi công chân đế điện gió ngoài khơi tại cảng PTSC.
Trong bối cảnh quốc gia và khu vực, Petrovietnam đóng vai trò là chủ thể tích hợp hệ sinh thái, thử nghiệm các mô hình tích hợp giữa đô thị công nghiệp - năng lượng - dịch vụ kỹ thuật cao.
Vai trò “đầu tàu” của Petrovietnam tại TP HCM có thể được nhìn nhận ở 3 lớp:
Thứ nhất, bảo đảm an ninh năng lượng đô thị lớn nhất cả nước, nơi nhu cầu điện và năng lượng tăng nhanh, có tính liên tục cao.
Thứ hai, tham gia phát triển hạ tầng năng lượng chiến lược như LNG, kho cảng, điện khí, tạo nền tảng cho tăng trưởng công nghiệp số và công nghiệp xanh.
Thứ ba, đóng vai trò kết nối đầu tư và công nghệ quốc tế, đưa TP HCM vào chuỗi giá trị năng lượng khu vực ASEAN.
Như vậy, Petrovietnam là một cấu phần lõi quan trọng trong kiến trúc phát triển đô thị năng lượng hiện đại và là trung tâm hiện thực hóa mục tiêu phát triển của Việt Nam. Trong đó, cần có tập đoàn trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới năm 2030 và tập đoàn kinh tế dẫn dắt khối doanh nghiệp trung tâm, để TP HCM là một trong 5 đô thị toàn cầu năm 2045.
PV: TP HCM đang hướng tới tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Petrovietnam có thể đóng góp gì trong các lĩnh vực như LNG, năng lượng tái tạo, hydrogen… thông qua các cơ chế đặc thù của thành phố để đồng hành cùng mục tiêu này, thưa bà?
Bà Lê Nguyễn Thiên Nga: Thực tiễn quốc tế, đặc biệt từ các dữ liệu mới trong quý I/2026, cho thấy một xu hướng rất rõ: chuyển dịch năng lượng không còn là câu chuyện “xanh hóa” đơn thuần, mà là bài toán nâng cấp năng lực vận hành hệ thống năng lượng quy mô lớn.
Ngay cả tại các nền kinh tế phát triển, dù tỷ trọng điện sạch đã vượt 50% trong một số thời điểm, các nguồn năng lượng linh hoạt như khí tự nhiên vẫn giữ vai trò nền tảng để bảo đảm ổn định hệ thống.
Trong bối cảnh đó, Petrovietnam đồng thời triển khai theo hai trục: Trong ngắn hạn, phát triển LNG như một nguồn năng lượng chuyển tiếp; trong trung và dài hạn, dẫn dắt các lĩnh vực như hydrogen, năng lượng tái tạo và lưu trữ.
Quan trọng hơn là dẫn dắt toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng - công nghiệp, thay vì triển khai các dự án đơn lẻ. Với cơ chế đặc thù của TP HCM, các mô hình này có thể được triển khai nhanh hơn, qua đó đưa thành phố trở thành trung tâm chuyển đổi năng lượng của khu vực.
Diệu Đan