Đẩy mạnh phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quy hoạch

8 giờ trướcBài gốc

Phân định trách nhiệm, thẩm quyền phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, ngày 12/11/2025 (Luật số 144/2025/QH15). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, ngày 12/11/2025. (Ảnh: Media Quốc hội).

Theo Vụ Quy hoạch - Kiến trúc (Bộ Xây dựng), việc ban hành Luật số 144/2025/QH15 có mục tiêu chính là hoàn thiện hệ thống pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, để thể chế hóa phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Việc ban hành Luật nhằm mục đích tăng cường phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, phát triển kinh tế tư nhân, đáp ứng các yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Luật số 144/2025/QH15 được bố cục gồm 4 Điều. Điều 1 là sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, bao gồm 37 khoản, trong đó có 35 khoản sửa đổi, bổ sung; 1 khoản thay thế cụm từ; 1 khoản về bãi bỏ các điểm, khoản, điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn (Luật số 47/2024/QH15).

Điều 2 là các quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về việc lập mới, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch phân khu đối với khu vực hình thành đô thị khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Điều 3 là các điều khoản thi hành. Điều 4 là các điều khoản chuyển tiếp.

Bà Trần Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch - Kiến trúc cho biết, Luật số 144/2025/QH15 cơ bản kế thừa, phát triển các quy định đã được áp dụng ổn định, có hiệu quả, thực tiễn không có vướng mắc.

Đồng thời luật hóa quy định về phân định trách nhiệm, thẩm quyền phù hợp tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và tiếp tục phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Các nội dung sửa đổi, bổ sung quy định nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ hệ thống pháp luật; tiếp tục rà soát bảo đảm phù hợp tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp cũng như tiếp tục xử lý, tháo gỡ những vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn.

Một điểm quan trọng là Luật số 144/2025/QH15 đã quy định các cơ chế, chính sách đặc biệt có thời hạn theo quy định của Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội để xử lý khó khăn, vướng mắc khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

UBND cấp tỉnh có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, quy hoạch chung đô thị mới thuộc thành phố, quy hoạch chung xã, quy hoạch chung đặc khu, quy hoạch chung khu du lịch quốc gia. (Ảnh minh họa).

Đối với nội dung phân cấp, phân quyền, Luật đã quy định rõ trách nhiệm của từng đơn vị trong công tác lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch đô thị và nông thôn.

Theo đó, Bộ Xây dựng không thực hiện tổ chức lập quy hoạch đô thị và nông thôn. Nhiệm vụ tổ chức lập quy hoạch của Bộ Xây dựng được phân quyền, phân cấp hoặc bãi bỏ.

Trách nhiệm thẩm định quy hoạch chung khu du lịch quốc gia được phân quyền, phân cấp cho cơ quan chuyên môn về quy hoạch đô thị và nông thôn thuộc UBND cấp tỉnh thực hiện.

Trách nhiệm thẩm định quy hoạch chi tiết của dự án quốc phòng, an ninh cần bảo đảm bí mật Nhà nước được phân quyền, phân cấp cho cơ quan chuyên môn có chức năng quản lý quy hoạch đô thị và nông thôn thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an thực hiện.

Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch, quy hoạch chung thành phố và quy hoạch chung đô thị mới dự kiến thành lập thành phố; quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh có khu kinh tế thuộc hoàn toàn trong phạm vi quy hoạch; quy hoạch chung khu kinh tế.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định về trách nhiệm tổ chức lập, thẩm định và thẩm quyền phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch, quy hoạch chi tiết của dự án quốc phòng, an ninh cần bảo đảm bí mật Nhà nước.

Nâng cao tính minh bạch, công khai trong công tác quy hoạch

Vụ trưởng Trần Thu Hằng đánh giá, Luật số 144/2025/QH15 được kỳ vọng tạo ra những tác động tích cực, lâu dài đối với người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội thông qua việc hoàn thiện khung pháp lý về quy hoạch đô thị và nông thôn phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh phân quyền, phân cấp và đơn giản hóa trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực quy hoạch.

Việc sửa đổi, bổ sung các quy định về lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch sẽ góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai các hoạt động đầu tư xây dựng, giảm chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân; qua đó cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển đô thị và nông thôn theo hướng bền vững, hiện đại.

Luật cũng góp phần nâng cao tính minh bạch, công khai trong công tác quy hoạch thông qua việc hoàn thiện quy định về công bố, cung cấp thông tin và xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch đô thị và nông thôn.

Người dân, doanh nghiệp có điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thông tin quy hoạch, giám sát việc tổ chức thực hiện quy hoạch, đồng thời chủ động hơn trong việc định hướng đầu tư, xây dựng, sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phù hợp với quy hoạch được phê duyệt.

Việc quản lý và đầu tư phát triển theo quy hoạch thống nhất, đồng bộ sẽ góp phần nâng cao chất lượng không gian sống, chất lượng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và dịch vụ công cộng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

Luật số 144/2025/QH15 được kỳ vọng tạo ra những tác động tích cực, lâu dài thông qua việc hoàn thiện khung pháp lý về quy hoạch đô thị và nông thôn phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong quá trình thực hiện luật, người dân cần lưu ý việc thay đổi phạm vi, đối tượng và thẩm quyền lập, phê duyệt quy hoạch gắn với tổ chức đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; theo dõi kịp thời thông tin công bố quy hoạch đô thị và nông thôn theo đơn vị hành chính mới; chủ động tiếp cận, khai thác cơ sở dữ liệu quy hoạch do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cung cấp.

Đồng thời, người dân, tổ chức và doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định quản lý theo quy hoạch đã được ban hành, bảo đảm việc đầu tư, xây dựng, cải tạo, sử dụng đất phù hợp với quy hoạch, góp phần bảo đảm trật tự, kỷ cương trong quản lý phát triển đô thị và nông thôn.

Để triển khai thi hành luật hiệu quả, bảo đảm các quy định của luật sớm đi vào cuộc sống, phát huy hiệu lực, hiệu quả trong thực tiễn, Vụ trưởng Trần Thu Hằng đã nhấn mạnh nhiệm vụ phải tổ chức phổ biến, quán triệt đầy đủ nội dung của luật đến các bộ, ngành, địa phương, đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý quy hoạch đô thị và nông thôn, các tổ chức, cá nhân có liên quan, bảo đảm thống nhất nhận thức và cách hiểu trong quá trình tổ chức thực hiện.

Bên cạnh đó, các cơ quan có thẩm quyền cần tập trung xây dựng, hoàn thiện và ban hành kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành các nội dung được giao trong luật. Trọng tâm là xây dựng và ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 178/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.

Đồng thời, các bộ, ngành và địa phương phải tổ chức rà soát, đánh giá toàn diện các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn, các văn bản quy định chi tiết thi hành luật để kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ những quy định không còn phù hợp, chồng chéo hoặc mâu thuẫn.

Dịch Phong

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/day-manh-phan-quyen-phan-cap-trong-linh-vuc-quy-hoach-192260110180511081.htm