Chiều 8/4, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thay mặt Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật Thủ đô sửa đổi.
Theo Bộ trưởng Tư pháp, mục đích ban hành, xây dựng dự án Luật là hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô.
Về bố cục, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 9 Chương, 36 Điều (giảm 18 điều so với Luật Thủ đô số 39/2024).
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Ảnh: Quốc hội.
Dự thảo Luật được xây dựng theo cách tiếp cận mới, phân quyền triệt để, toàn diện cho Thành phố, mở rộng không gian sáng tạo và trách nhiệm tự quyết của chính quyền Thủ đô, đồng thời tăng cường kiểm soát quyền lực, giám sát và giải trình.
Trong đó, thứ nhất, sửa đổi một số nội dung quan trọng tại Luật Thủ đô năm 2024 như khẳng định địa vị pháp lý và hiệu lực ưu tiên áp dụng của Luật Thủ đô tại Điều 5; phân quyền, phân cấp toàn diện cho thành phố trong các lĩnh vực tổ chức bộ máy, tài chính - ngân sách, quy hoạch đô thị, tài nguyên, công nghệ số, liên kết vùng, y tế, văn hóa và an ninh trật tự nhằm thực hiện Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị về phân quyền toàn diện, triệt để trong các lĩnh vực (trừ các nội dung về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo) cho Thành phố Hà Nội.
Theo thống kê, dự thảo Luật đã dự kiến giao 192 thẩm quyền cho chính quyền thành phố, trong đó 50 thẩm quyền kế thừa và 85 thẩm quyền mới chưa có quy định của pháp luật hiện hành.
Thứ hai, bổ sung nhiều nội dung mới quan trọng như nguyên tắc phân quyền, thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền Thành phố, thí điểm cơ chế chính sách, xử lý vi phạm và miễn trách nhiệm khi thực hiện đúng thẩm quyền, quy trình, đẩy mạnh quản trị dựa trên dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo, thúc đẩy khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ ba, lược bỏ các quy định mang tính định hướng, ít mang tính quy phạm hoặc quá chi tiết tại Luật Thủ đô năm 2024 và các quy định đã được luật khác quy định.
Thứ tư, dự kiến nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho việc thi hành luật, dự thảo luật đã quy định đầy đủ các cơ chế bảo đảm và thu hút nguồn lực tài chính cho việc tổ chức thi hành Luật và trao quyền để Hà Nội chủ động trong việc thu hút nguồn lực.
Việc thi hành luật chủ yếu được thực hiện thông qua bộ máy chính quyền Thủ đô và các cơ quan có liên quan hiện hành, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, huy động các chuyên gia, nhà khoa học.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu ủng hộ sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô nhằm xây dựng một thể chế đặc biệt, vượt trội và ổn định, đủ khả năng giải quyết hiệu quả các vấn đề của Thủ đô, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh và thúc đẩy Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Các đại biểu nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra. Ảnh: Quốc hội.
Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện và cơ chế thực hiện các chính sách phát triển đô thị, nhất là các nội dung về quy hoạch không gian, hạ tầng giao thông, logistics, môi trường và xử lý các điểm nghẽn, các chính sách trong lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo hướng vừa bảo đảm tính đặc thù, vượt trội song vẫn bảo đảm yêu cầu về tính khả thi, tính ổn định, lâu dài của chính sách, nhất là đối với các nội dung có tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân.
Làm rõ điều kiện, giới hạn và cơ chế kiểm soát đối với các chính sách tài chính, đầu tư, tài nguyên nhằm bảo đảm tính linh hoạt nhưng không trùng lặp và hạn chế rủi ro; đánh giá kỹ tác động đối với ngân sách để bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương,
Theo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cần hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên liên quan và nâng cao yêu cầu về trách nhiệm giải trình.
Quy định cụ thể trách nhiệm, thời hạn và nội dung báo cáo trong công tác giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình trong quá trình thi hành pháp luật...
Quỳnh An