Xã Phú Cát phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư vấn tuyển sinh, giới thiệu việc làm cho quân nhân xuất ngũ. Ảnh: Quang Đông
Khi “người lính” trở lại làm “người thợ”
Hằng năm, khi những chuyến xe chở quân nhân hoàn thành nghĩa vụ trở về địa phương, cũng là lúc câu hỏi đặt ra của các quân nhân và người thân của họ: “Làm gì để ổn định cuộc sống?” trở nên thôi thúc hơn bao giờ hết. Đối với nhiều thanh niên vừa rời quân ngũ, sự thay đổi môi trường từ kỷ luật thép sang thị trường lao động tự do thường không tránh khỏi những bỡ ngỡ.
Mới đây, tại xã Phú Cát (Hà Nội), không khí của những buổi tư vấn hướng nghiệp luôn sôi nổi hơn bao giờ hết. Không chỉ đơn thuần là thủ tục tiếp nhận, đăng ký vào ngạch dự bị động viên, chính quyền nơi đây đã chủ động biến hội trường UBND xã thành một "sàn giao dịch việc làm" thu nhỏ. Tại đây, sự phối hợp giữa địa phương và các cơ sở như Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Thành An (Binh đoàn 11), Trường Cao đẳng Công nghệ Y - Dược Việt Nam và các công ty đào tạo nhân lực đã tạo ra một "hệ sinh thái" hỗ trợ toàn diện.
Ngay từ sáng sớm, các quân nhân xuất ngũ đã có mặt đông đủ để lắng nghe thông tin về thị trường lao động. Không còn những giáo điều khô khan, nội dung tư vấn tập trung thẳng vào nhu cầu thực tế: Cơ khí, y dược, vận tải, công nghệ và cả cơ hội xuất khẩu lao động tại các thị trường tiềm năng như Nhật Bản. Đây là những ngành nghề không chỉ đòi hỏi sức khỏe, sự bền bỉ mà còn rất cần tính kỷ luật - những phẩm chất vốn đã được tôi luyện trong môi trường quân ngũ.
Câu chuyện của đồng chí Nguyễn Thế Nhật, một quân nhân xuất ngũ năm 2026 tại thôn Long Phú (xã Phú Cát), là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công tác này. Đứng trước ngưỡng cửa trở lại đời thường, Nhật từng trăn trở về hướng đi tương lai. Tuy nhiên, sau khi tham gia buổi tư vấn hướng nghiệp, những nghi ngại của anh đã dần được tháo gỡ.
“Buổi tư vấn có ý nghĩa rất thiết thực. Các thầy cô và doanh nghiệp tư vấn sát thực tế, giúp chúng tôi không còn mơ hồ về con đường phía trước,” Nguyễn Thế Nhật chia sẻ. Với sở trường và mong muốn ổn định lâu dài, anh đã lựa chọn đi theo con đường kỹ thuật – một ngành nghề đang khát nhân lực chất lượng tại các khu công nghiệp của Hà Nội.
Thực tế cho thấy, các quân nhân như Nguyễn Thế Nhật khi trở về mang theo một tài sản quý giá: Đó là thẻ học nghề và tinh thần trách nhiệm cao. Nếu được định hướng đúng, họ sẽ nhanh chóng trở thành lực lượng lao động nòng cốt. Thay vì để thanh niên tự bơi giữa dòng thông tin nhiễu loạn trên mạng xã hội, việc chính quyền cầm tay chỉ việc, giới thiệu các khóa đào tạo ngắn hạn nhưng sát sườn với điều kiện thực tế đã tạo nên bước đệm vững chắc cho họ.
Một buổi tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho quân nhân trước khi xuất ngũ của Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp Thành An (Binh đoàn 11). Ảnh: Quang Đông
Bài toán 30% và trách nhiệm của người đứng đầu
Dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng nhìn vào thực tế, công tác hậu phương quân đội vẫn còn đó những trăn trở. Theo số liệu thống kê được nêu tại chương trình, hiện nay mới chỉ có khoảng 30% thanh niên hoàn thành nghĩa vụ có việc làm ổn định; số còn lại chủ yếu vẫn đang tìm kiếm việc làm tự do, mang tính thời vụ để có thu nhập trước mắt mà chưa tận dụng hết chính sách hỗ trợ đào tạo nghề từ Nhà nước.
Nhận diện rõ thách thức này, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Cát Hoàng Quốc Cường cho hay, vai trò của chính quyền cơ sở không chỉ là đơn vị tổ chức mà phải là "cầu nối" vững chắc.
"Buổi tư vấn không chỉ là hoạt động gặp mặt mà còn là cầu nối quan trọng giữa quân nhân xuất ngũ với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và tổ chức tín dụng. Qua đó giúp các đồng chí nhanh chóng tiếp cận thông tin, lựa chọn hướng đi phù hợp để lập thân, lập nghiệp," Phó Chủ tịch UBND xã Phú Cát nhấn mạnh.
Nhân dịp này, lãnh đạo xã Phú Cát cũng đề ra một lộ trình hậu phương bài bản: Ban Chỉ huy Quân sự xã theo dõi, hỗ trợ việc làm; Hội Cựu chiến binh phát huy vai trò "anh đi trước dẫn bước em đi sau" để chia sẻ kinh nghiệm; Đoàn Thanh niên phải chủ động nắm bắt tâm tư, không để bất kỳ quân nhân nào cảm thấy bị bỏ lại phía sau.
Công tác chăm lo cho quân nhân xuất ngũ không chỉ là giải quyết vấn đề lao động việc làm, mà sâu xa hơn, đó là sự chuẩn bị cho lực lượng dự bị động viên hùng hậu và chất lượng của Thủ đô. Một quân nhân có việc làm ổn định, có thu nhập bền vững sẽ là một nhân tố tích cực trong việc giữ gìn an ninh trật tự và phát triển kinh tế tại địa phương.
Các chính sách hỗ trợ vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh hay các ưu đãi riêng trong tuyển sinh học nghề đang được triển khai đồng bộ. Việc cập nhật liên tục thông tin thị trường lao động, đặc biệt là các ngành có nhu cầu cao như vận tải, công nghệ và kỹ thuật, đang giúp thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn.
Hà Nội với vị thế là trung tâm kinh tế, giáo dục lớn nhất cả nước, có đầy đủ điều kiện để thực hiện tốt hơn nữa công tác này. Những mô hình như tại xã Phú Cát cần được nhân rộng, để mỗi quân nhân khi hoàn thành nghĩa vụ trở về đều cảm nhận được sự ấm áp của tình hậu phương, để màu áo xanh người lính tiếp tục rạng rỡ trong màu áo xanh của những công nhân lành nghề, những kỹ sư tài năng, đóng góp vào sự phát triển bền vững của Thủ đô ngàn năm văn hiến.
Định hướng tương lai cho quân nhân xuất ngũ là một hành trình dài, cần sự chung tay của cả cộng đồng. Khi "điểm tựa" hậu phương vững chắc, những người lính trẻ sẽ có thêm niềm tin để viết tiếp những trang mới cho cuộc đời, xứng đáng với danh hiệu "Bộ đội Cụ Hồ" trong thời đại mới.
Việt Tuấn