Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia: Khơi thông nguồn lực, tạo đà bứt phá

một giờ trướcBài gốc

Quy hoạch mới còn là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên mới.

Thi công Dự án thành phố thông minh Bắc Hà Nội (xã Vĩnh Thanh). Ảnh: Công Hùng

Yêu cầu đồng bộ hóa

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau gần 5 năm thực hiện Nghị quyết số 39/2021/QH15 của Quốc hội về Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Kế hoạch sử dụng đất quốc gia 5 năm 2021-2025 đã xuất hiện nhiều yếu tố mới cần điều chỉnh. Sự thay đổi mục tiêu tăng trưởng, việc hoàn thiện hệ thống quy hoạch ngành và quy hoạch tỉnh đã tạo ra những nhu cầu mới về mặt bằng. Đặc biệt, việc triển khai các dự án hạ tầng giao thông lớn như: Đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, các tuyến cao tốc huyết mạch và hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế... đã làm thay đổi căn bản cấu trúc sử dụng đất tại nhiều địa phương.

Thực tế tại Hà Nội cho thấy sự cần thiết của việc điều chỉnh này. Sau khi Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030 tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt, nhiều chỉ tiêu sử dụng đất đã có sự biến động lớn so với phân bổ ban đầu của Chính phủ. Việc điều chỉnh quy hoạch quốc gia lần này chính là “cú hích” để Hà Nội khớp nối các dự án hạ tầng trọng điểm như: Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, hệ thống 14 tuyến đường sắt đô thị và các khu đô thị vệ tinh...

Đối với dự thảo điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, có một số nội dung trọng tâm như điều chỉnh mạnh mẽ về cơ cấu. Theo phương án đề xuất, diện tích đất nông nghiệp đến năm 2030 giảm, còn khoảng 26,69 triệu héc ta (giảm hơn 1 triệu héc ta so với quy hoạch trước). Ngược lại, đất phi nông nghiệp tăng mạnh lên khoảng 6,05 triệu héc ta. Điều này phản ánh rõ định hướng đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa và đô thị hóa của đất nước.

Đáng chú ý, diện tích đất trồng lúa được điều chỉnh giảm xuống còn khoảng 3,25 triệu héc ta. Việc giảm hơn 654 nghìn héc ta so với hiện trạng năm 2024 nhằm tạo dư địa cho các dự án hạ tầng chiến lược quốc gia. Tuy nhiên, an ninh lương thực vẫn được đặt lên hàng đầu với cam kết sản lượng khoảng 34,4 triệu tấn thóc mỗi năm - cao hơn mức cần thiết để bảo đảm an ninh lương thực.

Tại Hà Nội, áp lực chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất phát triển hạ tầng và đô thị là rất lớn. Chủ tịch UBND phường Hoàng Mai Nguyễn Lê Hiến cho biết, trên địa bàn phường, nhu cầu đất cho các công trình công cộng, nhà ở xã hội và giao thông tĩnh là rất cấp thiết. Quy hoạch sử dụng đất quốc gia điều chỉnh theo hướng tăng quỹ đất phi nông nghiệp giúp phường có căn cứ pháp lý để thực hiện các dự án tái định cư và hạ tầng kỹ thuật, tháo gỡ nút thắt về mật độ dân cư quá tải.

Trong khi đó, tại khu vực ngoại thành, định hướng chuyển đổi linh hoạt đất trồng lúa đang mở ra hướng đi mới. Hà Nội dự kiến phát triển các vùng nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch. Việc không “đóng cứng” chỉ tiêu đất lúa mà cho phép chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi (nhưng không làm mất tính chất đất lúa) giúp các xã như: Thanh Oai, Ứng Hòa, Phú Xuyên... tối ưu hóa giá trị kinh tế trên mỗi đơn vị canh tác...

Gắn với tăng trưởng “xanh”

Bên cạnh phát triển kinh tế, dự thảo quy hoạch tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ môi trường. Đến năm 2030, diện tích đất lâm nghiệp được duy trì ở mức hơn 15,57 triệu héc ta, tăng 31,9 nghìn héc ta so với năm 2024, bảo đảm tỷ lệ che phủ rừng ổn định khoảng 42%. Đất rừng đặc dụng được tăng thêm để mở rộng các khu bảo tồn thiên nhiên, góp phần bảo vệ hệ sinh thái và ứng phó biến đổi khí hậu.

Tại các xã vùng núi của Hà Nội như: Ba Vì, Sóc Sơn, Hương Sơn…, việc quản lý và phát triển rừng là nhiệm vụ sống còn. Nhiều chuyên gia cho rằng, việc giữ vững và nâng cao chất lượng rừng đặc dụng, rừng phòng hộ không chỉ là nhiệm vụ bảo tồn mà còn là nền tảng để địa phương phát triển du lịch sinh thái bền vững, từ đó bảo vệ “lá phổi xanh” cho Thủ đô một cách tự nhiên, hiệu quả...

Đáng chú ý, dự thảo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề ra 4 mục tiêu cụ thể, trong đó quan trọng nhất là bảo đảm nhu cầu đất để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Đặc biệt, giai đoạn 2026-2030, mục tiêu đạt từ 10%/năm trở lên; Tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/người; tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 50%.

Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Văn Thiềng chia sẻ, dự thảo điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030 với những điều chỉnh, mục tiêu mới đang mở ra hướng đi cho các địa phương trong quản lý, sử dụng đất, biến đó thành nguồn lực kinh tế và an sinh xã hội, bảo vệ môi trường. Đất đai theo định hướng điều chỉnh mới không chỉ được nhìn dưới góc độ bài toán kinh tế mà còn đặt trong tầm nhìn quy hoạch giúp các địa phương phát triển toàn diện.

Để đạt mục tiêu, đất đai sẽ được ưu tiên bố trí cho các vùng động lực quốc gia, cực tăng trưởng và các hành lang kinh tế. Việc điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia là bước đi mang tính thời đại, thể hiện tư duy quản lý linh hoạt, tầm nhìn dài hạn, từ đó khơi thông, phát huy tối đa nguồn lực đất đai, thúc đẩy kinh tế tại các địa phương nói riêng và cả nước nói chung.

Đỗ Minh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/dieu-chinh-quy-hoach-su-dung-dat-quoc-gia-khoi-thong-nguon-luc-tao-da-but-pha-750342.html