Định dạng chuỗi đô thị

2 giờ trướcBài gốc

Đà Lạt hội tụ các yếu tố của đô thị sinh thái

Theo các chuyên gia quy hoạch, sau khi sáp nhập, tỉnh Lâm Đồng mới, việc tổ chức lại “hệ thống đô thị” đóng vai trò then chốt trong quá trình điều tiết phát triển không gian, phân bổ dân cư, nguồn lực, cũng như “định dạng chuỗi đô thị” hình thành nên bản sắc lãnh thổ.

Đồng bộ - bền vững - liên kết vùng

Theo đó, các chuyên gia đề xuất định hướng phát triển đô thị của tỉnh Lâm Đồng mới cần bảo đảm 3 nguyên tắc nền tảng “đồng bộ - bền vững - liên kết vùng” đặt trong bối cảnh đổi mới mô hình tăng trưởng của tỉnh, đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu và đô thị hóa nhanh chóng như hiện nay.

Mục tiêu tổng quát theo các chuyên gia quy hoạch đó là: Hình thành một mạng lưới đô thị liên thông, phân cấp hợp lý, bảo đảm chức năng chuyên biệt và khả năng hỗ trợ lẫn nhau. Phát triển hệ thống đô thị gắn với cấu trúc không gian đa vùng - đa trung tâm gồm: cao nguyên - trung du - duyên hải. Và, mỗi đô thị trở thành cực phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế, sinh thái và xã hội. Tăng cường liên kết nội vùng và liên vùng với Đông Nam Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và trục hành lang kinh tế Bắc - Nam.

Qua đó, phát triển trục hành lang kinh tế - đô thị từ biển lên cao nguyên qua trục Phan Thiết - Bắc Bình - Đức Linh - Di Linh - Đà Lạt. Quy hoạch tích hợp vùng năng lượng sạch - logistics - khu công nghiệp - đô thị, tái cấu trúc mô hình đô thị - nông thôn - sinh thái gắn với khai thác tài nguyên bền vững.

Đô thị ven biển Lâm Đồng

3 tiểu vùng đô thị - kinh tế chức năng

Theo kiến trúc sư (KTS) Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam đề xuất, hệ thống đô thị Lâm Đồng tổ chức theo 3 tiểu vùng đô thị - kinh tế chức năng. Cụ thể: Tiểu vùng cao nguyên phía Tây, lấy đô thị trung tâm Gia Nghĩa được định hướng trở thành đô thị công nghiệp sạch - logistics - năng lượng tái tạo và các đô thị vệ tinh gồm: Kiến Đức, Tuy Đức, Đắk Mil, Đam Rông với chức năng sản xuất nông - lâm nghiệp công nghệ cao, khai thác khoáng sản bền vững, trung chuyển hàng hóa Tây Nguyên - Đông Nam Bộ. Tiểu vùng trung du - sinh thái (Đà Lạt - Bảo Lộc - Di Linh), lấy đô thị trung tâm Đà Lạt phát triển thành “đô thị sáng tạo - sinh thái - giáo dục quốc tế”; Bảo Lộc, Di Linh - đô thị công nghiệp nhẹ, nông nghiệp sạch và logistics cửa ngõ nối Tây Nguyên - duyên hải, có chức năng vùng lõi đổi mới sáng tạo, du lịch sinh thái - văn hóa, nghiên cứu và chuyển giao nông nghiệp và khí hậu. Tiểu vùng duyên hải - công nghiệp biển (Phan Thiết - Hàm Thuận - La Gi), lấy đô thị trung tâm Phan Thiết - vùng biển quốc tế, trung tâm du lịch, logistics, công nghiệp năng lượng; còn các đô thị vệ tinh La Gi, Hàm Thuận Nam, Tuy Phong có chức năng kinh tế biển, công nghiệp sạch, đô thị xanh thích ứng biến đổi khí hậu, cửa ngõ xuất khẩu ven biển.

Một góc Gia Nghĩa. Ảnh: Đức Hùng

Đa trung tâm và kết nối liên vùng

Cũng theo chuyên gia quy hoạch, thay vì tập trung phát triển duy nhất một siêu đô thị, tỉnh Lâm Đồng mới cần áp dụng mô hình đa trung tâm liên thông. Trong đó, các đô thị trung tâm (Đà Lạt - Phan Thiết - Gia Nghĩa) đóng vai trò 3 cực phát triển, kết nối bằng hạ tầng chiến lược cao tốc, đường sắt, sân bay... Đồng thời, phát triển hành lang đô thị - công nghiệp - dịch vụ theo trục Đông - Tây (Phan Thiết - Bảo Lộc - Gia Nghĩa) và trục Bắc - Nam (Dầu Giây - Liên Khương). Tăng cường liên kết với vùng TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Khánh Hòa, Đắk Lắk qua các tuyến giao thông vùng - cao tốc mới.

Việc phân vùng và kết nối hệ thống đô thị của đơn vị hành chính mới sau sáp nhập đối với Lâm Đồng không chỉ là tập hợp các điểm dân cư mà phải được xem như mạng lưới phát triển liên kết - tích hợp - đa trung tâm, vừa hiện đại, vừa sinh thái, vừa giữ gìn di sản. “Việc tổ chức và phát triển hệ thống đô thị hợp lý sẽ là nền tảng quan trọng để Lâm Đồng trở thành đầu tàu liên kết vùng Tây Nguyên - Duyên hải - Đông Nam Bộ trong giai đoạn 2030 - 2050”, KTS Trần Ngọc Chính nhấn mạnh.

Hệ thống đô thị của tỉnh Lâm Đồng nên dựa trên nguyên tắc tăng quy mô đô thị, thuận lợi cho phân cấp đầu tư và phát triển hạ tầng đồng bộ, hình thành các khu chức năng rõ ràng, các vùng liên kết phát triển đặc thù tăng tính liên kết giữa đô thị - công nghiệp - cảng biển - du lịch.

KTS Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội

Trục liên kết phát triển kinh tế - xã hội

Lâm Đồng cũng cần tái cấu trúc không gian phát triển kinh tế - xã hội theo các trục liên kết sau sáp nhập, bởi đơn vị hành chính mới có một không gian địa lý trải dài từ cao nguyên đến biển, thuận lợi để tái cấu trúc kinh tế - xã hội dựa trên các trục phát triển. Trục phát triển Đông - Tây từ cụm đô thị Phan Thiết - Hàm Thuận qua Bảo Lộc - Di Linh tới Gia Nghĩa - Tuy Đức và trục phát triển Bắc - Nam dọc theo các tuyến cao tốc, kết nối với vùng Đông Nam Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ.

Để thực hiện điều này cần đầu tư chiến lược cho hệ thống đô thị bằng cách: Tái cấu trúc hạ tầng liên đô thị, nâng cấp sân bay Liên Khương và mở rộng cảng biển Phan Thiết; hỗ trợ phát triển các đô thị loại III - IV tại các khu vực trung gian, nhằm tránh chênh lệch đô thị hóa, hình thành các khu công nghệ cao - đô thị đại học - đô thị du lịch chuyên đề để phân bố lại dân cư, giảm áp lực lên Đà Lạt - Phan Thiết; quy hoạch tích hợp hạ tầng số và đô thị thông minh đồng bộ ngay từ giai đoạn đầu, hướng tới hệ sinh thái đô thị thông minh vùng.

Do đó, Lâm Đồng phải nhanh chóng xác lập chiến lược phát triển toàn diện cho tỉnh và tiến hành ngay việc lập và phê duyệt Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Tiến hành phân bổ chức năng, phân loại và xếp thứ hạng các đô thị và nông thôn trong tỉnh theo tiêu chí của luật định hiện hành; ưu tiên lập các đồ án quy hoạch phân khu cho các vùng, khu vực và địa phương có tiềm lực. Đồng thời khi quy hoạch chung toàn tỉnh, cần ưu tiên xác lập các “Vùng đô thị trung tâm” - với cấu trúc “Đô thị lõi” là các thành phố, thị xã, thị trấn (cũ), có nhiều lực hút về đầu tư, tiềm năng về tài nguyên và dư địa phát triển… để kế thừa và phát huy các giá trị về kinh tế - văn hóa và lịch sử mà những đô thị này vốn có ở tại 3 vùng “Lâm Đồng ngàn hoa”, “Lâm Đồng biển xanh” và “Lâm Đồng đại ngàn”…

UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch “Lập điều chỉnh quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 với tổng dự toán 39 tỷ đồng. Theo đó, ngay đầu năm 2026, giao Sở Tài chính chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức lựa chọn đơn vị tư vấn lập điều chỉnh quy hoạch. Đồng thời yêu cầu xác định rõ quan điểm, mục tiêu phát triển tỉnh Lâm Đồng đến năm 2030, tầm nhìn năm 2050 với các nhiệm vụ trọng tâm, các khâu đột phá của ngành, lĩnh vực quan trọng.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hồng Hải khẳng định: Công tác lập điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 có ý nghĩa chiến lược lâu dài và là cơ sở định hình không gian phát triển mới của Lâm Đồng. Do vậy, công tác lập điều chỉnh quy hoạch phải bảo đảm tiến độ, chất lượng, tính đồng bộ, khả thi; tạo nền tảng quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, mở rộng dư địa phát triển mới cho địa phương.

Hồ Xuân Trung .

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/dinh-dang-chuoi-do-thi-423376.html