Doanh nghiệp đồng hành, chính quyền vào cuộc - Giữ vững vị thế cây trồng chủ lực xóa nghèo

3 giờ trướcBài gốc

Vụ thuốc lá năm nay năng suất ước đạt 26,74 tạ/ha.

Đập tan tin đồn thất thiệt, củng cố lòng tin của nhân dân

Chúng tôi tìm về xã Hà Quảng - một trong những vùng trọng điểm sản xuất thuốc lá của tỉnh vào thời điểm bà con đang dốc toàn lực cho công đoạn sấy và phân loại lá thuốc. Dưới cái nắng gắt của mùa hè, những giọt mồ hôi ướt đẫm lưng áo người nông dân, nhưng trên gương mặt họ lại rạng rỡ những nụ cười hiền hậu.

Nhớ lại khoảng thời gian đầu vụ ở các xóm bản, những lời đồn thổi không hay về thì trường, đầu ra, giá cả... như những tảng đá đè nặng lên tâm lý của những người quanh năm chỉ biết bám víu vào cây thuốc lá làm sinh kế chính.

Trước tình hình "nhiễu loạn" thông tin, chính quyền địa phương đã nhanh chóng vào cuộc để “đập tan” tin đồn thất thiệt. Đồng chí Đàm Ích Tụ, Phó Chủ tịch UBND xã Hà Quảng chia sẻ: Để dẹp bỏ những thông tin sai lệch, chúng tôi đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Viện Kinh tế kỹ thuật thuốc lá thông tin về giá cả thu mua của từng cấp, từng loại lá đều công khai, rộng rãi đến toàn thể bà con thông qua hệ thống loa phát thanh xã, các cuộc họp xóm, phân công cán bộ xuống tận nơi giải thích cho bà con hiểu rõ chủ trương chung. Khi người dân nắm rõ bảng giá niêm yết của doanh nghiệp, họ không còn lo sợ bị ép giá. Cùng với đó, cán bộ kỹ thuật và chính quyền liên tục tuyên truyền, vận động bà con nâng cao tinh thần trách nhiệm, phân loại thuốc lá thật chuẩn xác theo hướng dẫn.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã Hà Quảng nhấn mạnh: Chúng tôi xác định rõ, Viện Kinh tế kỹ thuật thuốc lá, chính quyền địa phương và bà con nhân dân phải ngồi chung trên một con thuyền. Chỉ có đồng hành, chia sẻ trách nhiệm thì mới vượt qua được những giai đoạn khó khăn của thị trường.

Người dân xóm Lũng Nọi, xã Hà Quảng phân loại thuốc lá sấy khô trước khi bán.

Năm nay, toàn xã Hà Quảng trồng 368 ha, trong đó có 120 ha là vùng thuốc lá chất lượng cao. Bà con tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật từ khâu ươm giống, bón phân đến chăm sóc, cây thuốc lá phát triển đồng đều. Năng suất bình quân trên 28 tạ/ha, thậm chí có những diện tích được chăm sóc tốt, đạt năng suất trên 3,3 tấn/ha. Với tổng sản lượng toàn xã vượt mốc 1.000 tấn, thu nhập bình quân đạt từ 80 - 100 triệu đồng/hộ. Điểm sáng lớn nhất của Hà Quảng là địa phương chỉ có một nhà đầu tư liên kết nên không có tình trạng "cò lái" cạnh tranh không lành mạnh, giúp quá trình tổ chức sản xuất và thu mua diễn ra nhịp nhàng, đồng bộ.

Cặm cụi phân loại từng tệp lá thuốc vừa ra lò, bà Trương Thị Gia ở xóm Cốc Chủ, xã Hà Quản cho biết: Năm nay, gia đình tôi trồng 4.000 m2 với khoảng 6.000 gốc thuốc lá. Hiện gia đình bã đã sấy đến mẻ thứ 7. Năm nay, thời tiết lúc đầu hơi khô nên lá thuốc có phần mỏng hơn mọi năm, sấy ra cân lên hơi nhẹ. Lúc đầu nghe người ta đồn đại, tôi cũng lo. Nhưng giờ công ty công bố giá thu mua rõ ràng, ổn định rồi. Mong sao năm nào giá cả cũng được duy trì như thế này để bà con gắn bó lâu dài với đồng ruộng.

Người nông dân chủ động, thích ứng với bối cảnh mới

Không chỉ có chính quyền và doanh nghiệp thay đổi, bản thân những người nông dân cũng đang thích ứng bối cảnh mới. Tại xóm Luống Nọi (xã Hà Quảng), nơi có 64 hộ trồng thuốc lá với diện tích 25 ha (trong đó 70 - 80% là giống chất lượng cao), chúng tôi cảm nhận rõ về một phong cách làm nông nghiệp rất chủ động, chuyên nghiệp.

Ông Đàm Văn Thông, Trưởng xóm Luống Nọi là điển hình làm kinh tế giỏi với diện tích trồng hơn 1 ha giống thuốc lá chất lượng cao. Dự báo trước những biến động về vật giá, ngay từ đầu vụ, gia đình ông đã chủ động đầu tư, nâng cấp hệ thống lò sấy và tích trữ đầy đủ nguyên liệu chất đốt. Ông Thông chia sẻ: Nhịp độ thu mua năm nay diễn chậm hơn. Không còn cảnh xe tải, xe máy các tư thương đậu chật kín đường làng. Ban đầu, sự yên ắng này khiến một số bà con hơi chột dạ. Nhưng chậm mà chắc. Năm nay chỉ có Viện Thuốc lá thu mua theo đúng nguyên tắc “đầu tư ở đâu, thu mua ở đấy”. Trạm thu mua lên lịch phân bổ rõ ràng, gọi tên từng xóm theo thứ tự. Bà con cứ thong thả sấy, phân loại kỹ càng rồi chở đến trạm bán, không phải chen lấn, xô đẩy gì cả.

Với mục tiêu 100% hộ dân bán thuốc lá không dùng tiền mặt, cán bộ ngân hàng đến nhà văn hóa các xóm hỗ trợ người dân mở tài khoản.

Ngay từ đầu vụ, cán bộ Viện Thuốc lá đã về tận xóm họp, đặt mục tiêu 100% hộ dân bán thuốc lá không dùng tiền mặt. Làng trên xóm dưới đều được cán bộ ngân hàng hỗ trợ mở tài khoản. Đến khi đi bán thuốc lá, tiền được chuyển thẳng vào tài khoản.

Đại diện cho đơn vị bao tiêu, ông Nguyễn Hồng Thái, Giám đốc Chi nhánh Công ty TNHH MTV Viện Thuốc lá tại Cao Bằng xác nhận, vụ sản xuất năm nay, Chi nhánh đã dốc vốn đầu tư vùng nguyên liệu lên tới hơn 1.100 ha tại 4 xã trọng điểm. Nguồn kinh phí khoảng 170 tỷ đồng đã được bố trí sẵn sàng để rót xuống tài khoản của nông dân. Ông Thái cho biết, đơn vị thành lập nhiều tổ công tác cơ động, đưa cân xuống thu mua tại từng địa bàn, thậm chí đến tận hộ gia đình. Bảng giá được công khai, minh bạch dán ngay tại điểm cân.

Theo đó, mức giá thu mua được phân định rõ ràng: Thuốc lá cấp 1 thu mua với giá 63.000 đồng/kg; cấp 2 là 60.000 đồng/kg; cấp 3 là 57.000 đồng/kg và cấp 4 khoảng 40.000 đồng/kg. Đối với những diện tích thuốc lá thuộc vùng chất lượng cao, bà con còn được cộng thêm tiền thưởng từ 1.000 - 2.000 đồng/kg. Nếu cộng gộp cả các khoản hỗ trợ phân bón đầu vụ, giá trị tăng thêm mà người nông dân được hưởng lên tới 4.000 đồng/kg.

Theo ông Thái, chấp hành chính sách thuế và quản lý tài chính mới của Nhà nước, Chi nhánh thực hiện nghiêm túc việc thanh toán 100% qua chuyển khoản. Cách làm này vừa giúp doanh nghiệp minh bạch hóa dòng tiền, vừa triệt tiêu vấn nạn thương lái trà trộn, ép giá hay lấn chiếm vùng nguyên liệu của nhau. Đến thời điểm này, chi nhánh đã thu mua hơn 200 tấn nguyên liệu đạt chất lượng cao, đúng tiến độ.

Vụ sản xuất năm 2025 - 2026, toàn tỉnh trồng trên 8.200 ha thuốc lá nguyên liệu ở 33 xã, vượt kế hoạch hơn 1.300 ha, tăng hơn 1.800 ha so với cùng kỳ năm ngoái. Năng suất toàn tỉnh ước đạt 26,74 tạ/ha, hứa hẹn mang về tổng sản lượng gần 22.000 tấn.

Cán bộ Chi nhánh Công ty TNHH MTV Viện Thuốc lá hướng dẫn người dân cách bảo quản thuốc lá sau khi sấy.

Hiện tại, đối với những trà thuốc trồng sớm, bà con gần như đã sấy xong những lò cuối cùng. Tuy nhiên, để bảo vệ được thành quả lao động cho bà con, việc bảo quản sau sấy là vô cùng quan trọng. Tại các trạm thu mua, cán bộ kỹ thuật nông nghiệp liên tục đưa ra những khuyến cáo cho bà con: Thuốc lá sau sấy bắt buộc phải được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, độ ẩm không khí trong kho phải luôn duy trì dưới 75% và tuyệt đối tránh để ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp làm mất màu, giòn vỡ lá.

Cả hệ thống chính trị và ngành nông nghiệp tuyên truyền, vận động người dân thực hiện đúng, đủ các cam kết đã ký kết với nhà đầu tư. Việc bán lén lút thuốc lá cho thương lái ngoài hợp đồng vì vài giá chênh lệch nhỏ nhoi trước mắt có thể phá vỡ cả một hệ sinh thái liên kết, làm mất lòng tin của doanh nghiệp và tự tước đi chỗ dựa vững chắc của mình trong những mùa vụ sau.

Ở chiều ngược lại, vai trò của chính quyền địa phương như một "vị trọng tài" công minh càng trở nên quan trọng. Các lực lượng chức năng, ban chỉ đạo nông nghiệp cấp xã cần liên tục tuần tra, giám sát thị trường, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân có hành vi chèn ép giá, tung tin đồn nhảm gây lũng đoạn thị trường, đảm bảo quyền lợi cho những người nông dân một nắng hai sương.

Khi "4 nhà" (Nhà nước, Nhà nông, Nhà khoa học, Doanh nghiệp) thực sự siết chặt tay nhau, đảm bảo công khai, công bằng gắn với chuyển đổi số kịp thời, thì cây thuốc lá vẫn giữ vững vị thế là cây trồng chủ lực, cây làm giàu cho người nông dân.

Hoàng Ngơi

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/doanh-nghiep-dong-hanh-chinh-quyen-vao-cuoc-giu-vung-vi-the-cay-trong-chu-luc-xoa-ngheo-3187981.html