Doanh nghiệp kiến nghị điều chỉnh quy định 'bảo hành 10 năm' là chưa phù hợp

12 phút trướcBài gốc

Pháp luật Việt Nam quy định thời gian bảo hành là thời gian tối thiểu (24 tháng đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I, sử dụng vốn đầu tư công) nhà thầu thực hiện nghĩa vụ bảo hành chất lượng công trình do mình thi công theo quy định của hợp đồng và không hạn chế việc kéo dài thời gian bảo hành.

Ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng (đơn vị được Bộ Xây dựng giao chủ trì tham mưu trả lời đề xuất trên) cho biết, vừa qua, Công ty Sơn Hải đã có văn bản kiến nghị các nội dung đề xuất trên lên Tổng Bí thư Tô Lâm. Các kiến nghị này tác động đến các chủ thể và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực xây dựng.

Do đó, để có đầy đủ cơ sở đánh giá toàn diện, khách quan trên cơ sở tuân thủ pháp luật, bảo đảm lợi ích chung của Nhà nước, người dân và cộng đồng doanh nghiệp, Cục đã họp với Công ty Sơn Hải, Hiệp hội các Nhà thầu xây dựng Việt Nam, Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam và đại diện một số cơ quan, đơn vị liên quan.

Ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Kinh tế-Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng).

“Vừa qua, dư luận xã hội hiểu chưa chính xác về quan điểm của Bộ Xây dựng, cho rằng Bộ phản đối, bác đề xuất kéo dài thời gian bảo hành của Công ty Sơn Hải là hoàn toàn không chính xác. Quan điểm của Bộ Xây dựng luôn khuyến khích các doanh nghiệp tự nguyện kéo dài thời gian bảo hành khi thương thảo ký hợp đồng gói thầu, dự án. Việc gia hạn thời gian bảo hành là vấn đề thương lượng tự nguyện giữa chủ đầu tư và nhà thầu, còn để quy phạm hóa thì cần phải được nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng”, ông Lê Quyết Tiến nhấn mạnh.

Theo đánh giá của các chuyên gia giao thông, bảo hành và bảo trì công trình là hai công việc có nội dung và mục tiêu hoàn toàn khác nhau. Bảo hành công trình xây dựng là sự cam kết của nhà thầu về trách nhiệm khắc phục, sửa chữa trong một thời gian nhất định các hư hỏng, khiếm khuyết có thể xảy ra trong quá trình khai thác, sử dụng công trình xây dựng do lỗi của nhà thầu trong quá trình xây dựng công trình (theo nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký với chủ đầu tư), nhằm bảo đảm chất lượng công trình sau khi hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Bảo trì công trình xây dựng là trách nhiệm của người quản lý sử dụng hoặc cơ quan quản lý khai thác nhằm bảo đảm và duy trì sự làm việc bình thường, an toàn, tuổi thọ của công trình theo quy định của thiết kế trong quá trình khai thác sử dụng, bao gồm các công việc: kiểm tra, quan trắc, kiểm định chất lượng, bảo dưỡng và sửa chữa công trình, bổ sung, thay thế hạng mục, thiết bị công trình để việc khai thác sử dụng công trình đảm bảo an toàn (không do lỗi thi công của nhà thầu).

Ý kiến cho rằng nếu tăng thời gian bảo hành lên 10 năm thì sẽ giảm bớt chi phí cho bảo trì là cách hiểu không chính xác, kể cả thời gian bảo hành có tăng lên 100 năm thì chi phí cho bảo trì thường xuyên vẫn không thay đổi.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI).

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI) khẳng định: Pháp luật Việt Nam quy định thời gian bảo hành là thời gian tối thiểu (24 tháng đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I, sử dụng vốn đầu tư công) nhà thầu thực hiện nghĩa vụ bảo hành chất lượng công trình do mình thi công theo quy định của hợp đồng và không hạn chế việc kéo dài thời gian bảo hành khi các bên thấy cần thiết và thống nhất thỏa thuận trong hợp đồng. Kéo dài thêm thời gian bảo hành cần được cân nhắc thận trọng để áp dụng với một số hạng mục kết cấu nhất định của công trình (không phải toàn bộ công trình) như thông lệ quốc tế và bảo đảm phù hợp yêu cầu về bảo trì.

Trên cơ sở các quy định hiện hành và ý kiến tham gia của đại diện cơ quan, tổ chức và chuyên gia, Bộ Xây dựng đánh giá, kiến nghị điều chỉnh quy định “bảo hành công trình tối thiểu 10 năm” là chưa phù hợp kinh nghiệm quản lý phổ biến của một số nước trong khu vực.

Đơn cử, tại Nhật Bản thời gian bảo hành với công trình là 2 năm, với thiết bị, máy móc thường 1 năm. Mốc bảo hành 10 năm ở Nhật Bản chỉ là cơ chế đặc thù áp dụng cho nhà ở mới, với phần kết cấu chính và phần chống nước mưa xâm nhập, chứ không phải chuẩn chung cho công trình giao thông.

Việc kéo dài thời gian bảo hành lên 10 năm sẽ trùng với thời điểm thực hiện sửa chữa định kỳ theo yêu cầu của quy trình bảo trì, dẫn đến khó phân định trách nhiệm sửa chữa của bảo hành với bảo trì khi công trình đến thời điểm phải thực hiện bảo trì theo yêu cầu của tiêu chuẩn kỹ thuật.

Nếu áp dụng cứng mức bảo hành tối thiểu 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông, chi phí bảo lãnh, bảo hiểm, dự phòng rủi ro và giá dự thầu sẽ tăng lên đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, khi doanh nghiệp đang phải chịu nhiều áp lực tăng giá.

Ông Đinh Công Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long (Bộ Xây dựng).

Ông Đinh Công Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long nhìn nhận, việc kéo dài thời gian bảo hành phải xem xét rất thận trọng và phụ thuộc vào đặc điểm của công trình có những hạng mục gì. “Trong một gói thầu xây lắp, có rất nhiều hạng mục. Với hạng mục bê tông, thời gian bảo hành có thể lên 10 năm, nhưng với hạng mục sơn kẻ đường, theo tính toán chỉ khoảng 2 năm sẽ hao mòn tự nhiên. Đó là lý do rất khó quy định cứng thời gian bảo hành với tất cả các hạng mục”, ông Minh dẫn giải.

Đồng quan điểm, ông Lê Thắng, Giám đốc Ban Quản lý dự án 2 (Bộ Xây dựng) nhận định, thời gian qua, biến đổi khí hậu đã gây ảnh hưởng, tác động mạnh đến chất lượng công trình, dự án. Trong một công trình giao thông, có nhiều hạng mục với “tuổi thọ” khác nhau, nếu quy định cứng kéo dài thời gian bảo hành sẽ khiến các chủ thể liên quan phải tính toán lại các điều khoản hợp đồng, phát sinh nhiều hệ lụy chưa lường hết được.

Việc thương thảo, ký hợp đồng gói thầu, dự án theo các quy định đã được nghiên cứu kỹ, áp dụng trong nhiều năm qua nhằm bảo đảm sự cạnh tranh công bằng của các doanh nghiệp. Cơ quan quản lý khuyến khích nhà thầu tự nguyện tăng thời gian bảo hành nhưng vẫn cần có bảo lãnh bảo hành.

Ông Lê Thắng, Giám đốc Ban Quản lý dự án 2 (Bộ Xây dựng).

Về đề nghị bắt buộc nhà thầu cắm biển công khai trên tuyến để người dân giám sát, khiến nhà thầu biết sợ và có ý thức làm tốt ngay từ đầu của Công ty Sơn Hải, ông Ngô Lâm, Phó Cục trưởng Đường bộ Việt Nam nêu rõ, theo quy định pháp luật hiện hành, trong quá trình thi công, từ khi khởi công đến khi công trình hoàn thành, chủ đầu tư có trách nhiệm lắp đặt biển báo công trình tại công trường xây dựng, ghi rõ các thông tin: tên, địa chỉ, số điện thoại chủ đầu tư, nhà thầu thi công, tổ chức thiết kế xây dựng và tổ chức hoặc cá nhân giám sát thi công xây dựng. Hiện nay, chưa có quốc gia nào quy định bắt buộc nhà thầu cắm biển công khai tên nhà thầu sau khi thi công xong công trình.

Một số dự án, công trình do nhiều nhà thầu tham gia, khi cần đánh giá chất lượng, công tác bảo hành công trình cũng phải xác định rõ nguyên nhân trách nhiệm đó thuộc về nhà thầu nào, việc này cần có cơ quan chuyên môn đánh giá và quy trách nhiệm chứ không thể chỉ để người tham gia giao thông đánh giá do chưa thật sự khách quan. Việc nâng cao chất lượng công trình cần nhiều giải pháp căn cơ, đồng bộ, như hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, siết chặt quản lý từ khâu thiết kế đến thi công, nâng cao năng lực chủ đầu tư/nhà thầu và kiểm tra, giám sát thực tế, chứ không chỉ phụ thuộc vào ý thức nhà thầu.

Để bảo đảm công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, Bộ Xây dựng đang chỉ đạo các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, thiết kế mã hóa các công trình, dự án với đầy đủ thông tin, chia sẻ công khai trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và trên các trang thông tin của Bộ Xây dựng và các địa phương có liên quan, do đó việc cắm biển công khai thông tin nhà thầu là không cần thiết.

Ông Ngô Lâm, Phó Cục trưởng Đường bộ Việt Nam.

“Đối với công trình đường bộ, hệ thống biển báo tuân thủ theo quy chuẩn quốc gia QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ, giúp người tham gia giao thông nhận biết các thông tin cần phải có. Biển thông tin bảo hành công trình không phải biển báo hiệu đường bộ, không phục vụ người tham gia giao thông. Tuyến cao tốc bắc-nam phía đông dài gần 2.000km, có hàng trăm nhà thầu thi công, nếu nhà thầu nào cũng cắm biển, có thể gây nhiễu thông tin cho người tham gia giao thông”, ông Ngô Lâm nêu quan điểm.

Về đề xuất không giữ lại tiền bảo hành tự nguyện sau thời gian bảo hành công trình, các cơ quan, tổ chức và chuyên gia đều cho rằng việc giữ tiền bảo hành, bảo lãnh nhà thầu là cần thiết, phù hợp với thông lệ quốc tế nhằm bảo đảm trách nhiệm của nhà thầu đối với chất lượng công trình; trường hợp nhà thầu không kịp thời, hoặc không có khả năng khắc phục, chủ đầu tư có thể chủ động kinh phí để khắc phục hư hỏng. Việc không khắc phục kịp thời hư hỏng do lỗi của nhà thầu sẽ gây rủi ro cho chủ đầu tư và người sử dụng công trình, đặc biệt đối với các công trình giao thông (đường cao tốc).

Một biển báo của Công ty Sơn Hải với ghi chú "bảo hành 10 năm" được cho là vi phạm quy định.

Kéo dài thời gian bảo hành công trình so với thời gian tối thiểu là thỏa thuận giữa chủ đầu tư và nhà thầu (do nhà thầu tự nguyện), việc bảo đảm bằng một khoản chi phí (hoặc bằng bảo lãnh của ngân hàng và các hình thức khác) là cần thiết để nhà thầu thực hiện nghĩa vụ của mình. Trường hợp nhà thầu cam kết trách nhiệm khắc phục hư hỏng phát sinh sau thời hạn bảo hành thì nhà thầu và chủ đầu tư cần thương thảo, quy định rõ trong hợp đồng xây dựng các nội dung liên quan để xem xét việc không phải thực hiện giữ tiền bảo hành hoặc bảo lãnh bảo hành trong khoảng thời gian này.

QUANG HƯNG-XUÂN THỦY

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/doanh-nghiep-kien-nghi-dieu-chinh-quy-dinh-bao-hanh-10-nam-la-chua-phu-hop-post961918.html