Dòng sông đắt giá nhất thế giới ở Trung Quốc

4 giờ trướcBài gốc

Nằm giữa sa mạc Taklamakan khắc nghiệt ở Tân Cương (tây bắc Trung Quốc), sông Hotan được xem là một trong những con sông đắt giá nhất thế giới khi lòng sông chứa đầy ngọc bích - loại đá được tôn sùng suốt hàng nghìn năm trong văn hóa nước này.

Lòng sông Hotan chứa nhiều loại đá quý tự nhiên. (Ảnh: Baidu)

Khu tự trị Tân Cương là vùng đất mang diện mạo khác biệt với phần còn lại của Trung Quốc. Nhà thờ Hồi giáo, chữ viết Ả Rập và tiếng Duy Ngô Nhĩ xuất hiện phổ biến bên cạnh kiến trúc truyền thống và ký tự Hán.

Vùng đất rộng lớn này có diện tích lớn hơn tổng diện tích Pháp, Đức và Tây Ban Nha cộng lại. Hơn một phần năm diện tích bị bao phủ bởi sa mạc Taklamakan - sa mạc lớn nhất Trung Quốc.

Giữa khung cảnh khô cằn, hai dòng Bạch Ngọc Hà và Hắc Ngọc Hà chảy qua rồi hợp lưu thành sông Hotan. Tên gọi của chúng bắt nguồn từ loại đá quý hiếm nằm dưới lòng sông

Trong văn hóa Trung Hoa, ngọc mang ý nghĩa đặc biệt, gắn với sự cao quý, may mắn và phẩm hạnh. "Người Trung Quốc tin ngọc có khả năng xua đuổi tà khí và mang lại bình an", Juliette Hibou, chuyên gia đá quý tại Hiệp hội Đá quý Anh Quốc, cho biết.

Các hiện vật bằng ngọc tại Trung Quốc đã xuất hiện từ thiên niên kỷ thứ ba trước Công nguyên. Đến thời phong kiến, ngọc trở thành biểu tượng của hoàng gia và tầng lớp quý tộc. Hiện nay, riêng thị trường ngọc bích tại Trung Quốc được ước tính trị giá khoảng 30 tỷ USD.

Sông Hotan nổi tiếng chứa rất nhiều đá ngọc bích tự nhiên. Người dân địa phương có thể lội dọc lòng sông để tìm kiếm những viên ngọc có giá trị cao.

"Thông thường chúng tôi nhặt được khoảng 10 viên, nhưng cũng có ngày không tìm thấy viên nào", Mehmet Misrah, người săn ngọc ở Hotan, chia sẻ với The Telegraph.

Những viên đẹp nhất có thể được bán với giá tới một triệu nhân dân tệ (hơn 3,8 tỷ đồng). "Ai tìm được viên như vậy thường nghỉ làm luôn và đi hành hương tới thánh địa Mecca (thành phố thánh thiêng nhất trong đạo Hồi ở Ả Rập Xê Út)", ông nói.

Những viên ngọc được bày bán tại chợ ngọc bích Hotan, Tân Cương, Trung Quốc. (Ảnh: Getty Images)

Người Duy Ngô Nhĩ bản địa không quá coi trọng ngọc như người Hán. "Ngọc không có nhiều ý nghĩa trong văn hóa của chúng tôi, nhưng chúng tôi biết ơn vì người Trung Quốc phát cuồng vì nó", Yacen Ahmat, một thương nhân ở chợ Hotan, nói với New York Times.

Khoảng 40 năm trước, những viên ngọc dưới lòng sông Hotan vẫn bị xem như đá cuội bình thường. Nhưng khi giới buôn từ miền đông Trung Quốc đổ về, khu vực này nhanh chóng rơi vào "cơn sốt ngọc".

Giá ngọc tăng mạnh, có thời điểm đắt hơn vàng nếu tính theo trọng lượng. Các hoạt động đào bới diễn ra ngày càng quy mô, từ tìm kiếm thủ công đến sử dụng máy móc hạng nặng để xới tung lòng sông và sườn núi quanh khu vực.

Hotan vốn là một ốc đảo nằm giữa sa mạc Taklamakan, đồng thời từng giữ vị trí quan trọng trên Con đường Tơ lụa cổ đại nối châu Âu và châu Á. Nhờ nguồn nước cùng các dãy núi giàu khoáng sản bao quanh, nơi đây trở thành trung tâm giao thương suốt nhiều thế kỷ.

Nhóm người khai thác ngọc trên bờ sông Hotan, đoạn qua cầu cao tốc G315, Tân Cương, Trung Quốc. (Ảnh: Yoshi Canopus/Wikipedia)

Loại ngọc xuất hiện ở Hotan chủ yếu là ngọc bích, dạng ngọc có cấu trúc đặc, bền và từng được người Trung Quốc sử dụng từ hàng nghìn năm trước, trước khi ngọc cẩm thạch từ Myanmar du nhập vào nước này vào thế kỷ 18.

Tuy nhiên, cơn sốt khai thác kéo dài nhiều năm khiến nguồn ngọc tự nhiên dần cạn kiệt. Những khối ngọc lớn biến mất trước, sau đó tới các mảnh nhỏ hơn. Nhiều đội khai thác quy mô lớn cũng phải ra về tay trắng.

Năm 2007, chính quyền Tân Cương thu hồi toàn bộ giấy phép khai thác và cấm đào ngọc thương mại dọc sông Hotan nhằm bảo vệ môi trường và nguồn tài nguyên.

Giới chức địa phương cho biết hoạt động khai thác chỉ có thể được nối lại khi môi trường phục hồi và phải diễn ra theo hướng "hợp pháp, trật tự hơn".

"Ngọc sông Hotan không giống than đá hay dầu mỏ. Đây là nguồn tài nguyên đặc biệt đã tồn tại cùng văn hóa Trung Quốc hàng nghìn năm", Wang Shiqi, giáo sư địa chất tại Đại học Bắc Kinh, cảnh báo. "Nếu tiếp tục khai thác vô hạn, chúng ta có thể gây tổn hại không thể cứu vãn cho văn hóa Trung Quốc".

Hoa Vũ (Theo Iflscience)

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/dong-song-dat-gia-nhat-the-gioi-o-trung-quoc-ar1019234.html