Chị Nguyễn Thị Yến Anh phác thảo những họa tiết sẽ khắc lên trái dưa.
Ghi nhận vào sáng 27 tháng Chạp, dọc theo tuyến đường Ấp Bắc, phường Đạo Thạnh, tỉnh Đồng Tháp nhộn nhịp cảnh mua các loại trái cây chưng tết. Nổi bật giữa những điểm bán hoa, quà tết là điểm bán dưa hấu được bố trí công phu, đẹp mắt. Những trái dưa hấu vỏ xanh được chạm khắc chữ “Tài”, “Lộc” tinh xảo, bắt mắt.
Bên cạnh khắc chữ “Tài”, “Lộc”, anh Trần Minh Tâm (ngụ tỉnh Đồng Tháp) còn sáng tạo thêm các họa tiết long - lân, hoa mai, hoa đào hoặc kết hợp cả câu chúc ngắn.
Chị Nguyễn Thị Yến Anh và thành phẩm sau những phút cần mẫn làm việc.
Anh Tâm cho biết, anh học nghề từ người quen cách đây 5 năm. Ban đầu chỉ khắc đơn giản, sau đó tự tìm tòi thêm mẫu mới để tạo sự khác biệt. “Khách giờ thích độc lạ. Mình phải đổi mới thì mới bán được giá cao hơn. Những trái dưa công phu có thể có giá tiền công từ 50.000 - 70.000 đồng, tùy độ khó” - anh Tâm chia sẻ.
Cũng theo anh Tâm, nghề này không chỉ cần khéo tay mà còn phải có mắt thẩm mỹ và sức bền. Những ngày cao điểm, anh phải làm đến khuya để kịp đơn khách đặt trước. Dù vất vả, anh cho rằng đây là nguồn thu nhập đáng kể mỗi dịp tết, giúp gia đình có thêm khoản chi tiêu.
Dưa khắc chữ được trưng bày đẹp mắt.
Không chỉ riêng tuyến Ấp Bắc, trên tuyến đường Lý Thường Kiệt cũng có nhiều điểm bán dưa khắc chữ. Lúc chúng tôi đến cũng là thời điểm chị Nguyễn Thị Yến Anh (ngụ phường Trung An, tỉnh Đồng Tháp) đang cần mẫn dùng chiếc dao chuyên dụng để khắc lên vỏ dưa. Theo chị Anh, nghề này đến với chị từ niềm đam mê hội họa và sự khéo tay.
Để hoàn thành một trái dưa có chữ nổi rõ, đều và đẹp, người thợ phải dùng bút phác thảo trước, sau đó mới dùng dao khắc theo từng nét. Mỗi đường cắt đòi hỏi sự chính xác và nhẹ tay để không làm phạm vào phần ruột. Sau khi khắc xong, chị sẽ dùng một loại keo quét lên phần dưa vừa khắc, sau đó sẽ rắc kim tuyến lên, phần chữ sẽ nổi bật hơn.
“Tầm 23, 24 tết, tôi sẽ đi khắc dưa. Nghề khắc dưa này đòi hỏi sự tỉ mỉ và đam mê, cho thu nhập ổn, tiền công khắc mỗi trái khoảng 40.000 đồng. Nghề này cực nhưng vui, thấy khách thích, mua về chưng tết là mình cũng thấy phấn khởi” - chị Anh chia sẻ.
Những ngày cận tết, mỗi ngày, chị Anh có thể khắc trên dưới một trăm trái dưa, làm gần như liên tục từ sáng đến tối. Trừ chi phí keo, kim tuyến, nơ và tiền phụ việc, thu nhập dao động từ 4 - 5 triệu đồng/ngày.
Ghi nhận tại các chợ trên địa bàn xã Hòa Long và Lấp Vò, thị trường trái cây khắc chữ, hình các con vật khá sôi động.
Tại chợ Hòa Long, dưa hấu khắc hình được các tiểu thương bày bán rất nhiều. Ngoài bán theo ký, giá dưa còn được định giá theo mức độ khó khi khắc hình.
Anh Hùng tiến hành các công đoạn tạo hình cho dưa.
Anh Võ Ngọc Hùng, chủ một cửa hàng dưa hấu khắc tại chợ Hòa Long cho biết, dưa hấu có giá 25.000 đồng/kg. Khách hàng có thể chọn mẫu dưa đã khắc sẵn hoặc chọn quả dưa mới rồi nghệ nhân mới bắt đầu khắc. Mỗi quả dưa hấu nặng từ 3kg đến 10kg.
Để khắc hình con vật, anh Hùng dùng khuôn vẽ theo hoặc dùng bút vẽ hình ảnh lên vỏ dưa, sau đó cạo đi phần vỏ xanh. Vỏ dưa càng nhẵn, càng đều màu càng đẹp. Nếu khéo tay hơn thì người khắc có thể dùng dùi đục nhẹ lớp vỏ để tạo ra những đường nét tinh tế, thanh thoát…
"Khắc chữ lên dưa hấu đồng giá 100.000 đồng/trái. Nếu khắc các hình khó hơn như: Hình ngựa, thần tài, công phượng… giá là 150.000 - 200.000 đồng/trái. Thông thường, một quả dưa được khắc hoàn thiện trong 30 phút đến 1 giờ. Tôi mở quầy kinh doanh từ ngày 25 tết, đến nay đã bán được hơn 100 trái dưa khắc chữ”, anh Hùng chia sẻ thêm.
ANH THƯ - NAM PHONG