Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 Luật về thuế: Quy định 'khung' cho ngưỡng miễn thuế để bảo đảm ổn định chính sách

38 phút trướcBài gốc

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa):
Cần nhìn nhận đúng vai trò của hộ kinh doanh không chỉ dưới góc độ quản lý thu mà còn là công cụ hỗ trợ phát triển

Liên quan đến ngưỡng doanh thu đối với hộ, cá nhân kinh doanh, hiện nay mức 500 triệu đồng/năm đang được sử dụng làm căn cứ xác định đối tượng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng. Trong khi đó, quá trình thảo luận đã đưa ra nhiều phương án khác nhau, như 1 tỷ đồng, 2 tỷ đồng hoặc cao hơn. Theo tôi, vấn đề không chỉ nằm ở việc lựa chọn con số cụ thể mà quan trọng hơn là cách thiết kế chính sách. Việc điều chỉnh không nên mang tính nhỏ lẻ mà cần có bước thay đổi đủ lớn và ổn định trong trung hạn, thể hiện rõ tính hỗ trợ và nhân văn của chính sách. Hộ kinh doanh là lực lượng tạo ra nhiều việc làm, góp phần ổn định xã hội và là nền tảng của khu vực kinh tế tư nhân. Vì vậy, chính sách thuế cần nhìn nhận đúng vai trò này không chỉ dưới góc độ quản lý thu mà còn là công cụ hỗ trợ phát triển. Đối với việc giao Chính phủ quy định ngưỡng, tôi đồng tình với chủ trương tăng tính linh hoạt trong điều hành chính sách thuế, song nội dung này cần được thiết kế với khuôn khổ, tiêu chí và cơ chế kiểm soát rõ ràng ngay trong luật. Cụ thể, luật cần quy định một khoảng ngưỡng doanh thu nhất định đối với hộ, cá nhân kinh doanh để làm cơ sở, trong phạm vi đó Chính phủ được quyền xác định mức cụ thể theo từng thời kỳ nhưng không vượt ra ngoài khung do Quốc hội quyết định. Đồng thời, việc điều chỉnh cần dựa trên các nguyên tắc và tiêu chí định lượng rõ ràng như gắn với chỉ số giá tiêu dùng, mức lạm phát, phù hợp với tốc độ tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người, bảo đảm hỗ trợ các hộ kinh doanh nhỏ, yếu thế nhưng không làm giảm thu ngân sách một cách đột ngột, gây mất cân đối.

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Bên cạnh đó, cần có cơ chế giám sát phù hợp nhằm bảo đảm vai trò của Quốc hội trong chính sách tài khóa, như yêu cầu Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi ban hành trong trường hợp điều chỉnh trong khung; hoặc giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định mức cụ thể trong khung luật định, đồng thời Chính phủ phải báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất về việc điều chỉnh và tác động liên quan. Cách thiết kế này sẽ giúp đạt được sự cân bằng giữa tính linh hoạt trong điều hành và yêu cầu về minh bạch, ổn định. Qua đó, tránh tình trạng chuyển từ quy định "cứng" sang tùy nghi mà hướng tới mô hình linh hoạt trong khuôn khổ có kiểm soát. Về nội dung thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, tôi cơ bản nhất trí với đề xuất gia hạn thời gian áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với ô tô điện chạy bằng pin, và đề nghị cần làm rõ, đây không phải là việc miễn thuế mà là kéo dài thời gian áp dụng mức thuế ưu đãi thấp nhằm khuyến khích chuyển đổi xanh. Trong quá trình hoàn thiện, cần nhấn mạnh mục tiêu giảm phát thải, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển công nghiệp xanh; đồng thời, đánh giá kỹ tác động cạnh tranh của chính sách, bởi nếu thiết kế không phù hợp có thể vô tình tạo lợi thế cho xe nhập khẩu trong khi mục tiêu phát triển công nghiệp trong nước chưa đạt được.

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (TP. Hải Phòng):
Kiểm soát nguy cơ chia nhỏ doanh thu để né thuế

Tôi nhất trí cao về chủ trương sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân và Luật Thuế giá trị gia tăng theo hướng giao Chính phủ quy định mức doanh thu năm không phải nộp thuế. Đây là cách làm linh hoạt hơn, kịp thời hơn, phù hợp với yêu cầu thực tiễn, tạo điều kiện cho hộ kinh doanh nhỏ, cá nhân kinh doanh, đồng thời, phù hợp với định hướng quản lý thuế hiện đại.

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (TP. Hải Phòng) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Với hộ siêu nhỏ, Nhà nước nên ưu tiên “nuôi dưỡng nguồn thu”, hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ lớn lên, minh bạch lên, rồi sau đó thu đúng, thu đủ.

Bên cạnh đó, tôi đề nghị cân nhắc bổ sung các căn cứ để Chính phủ xác định ngưỡng doanh thu. Ví dụ: mức sống tối thiểu, biến động chỉ số giá tiêu dùng, đặc điểm ngành nghề, chi phí tuân thủ thuế, mục tiêu hỗ trợ khu vực kinh doanh nhỏ, yêu cầu quản lý thuế và chống thất thu. Khi đã có nguyên tắc trong luật thì việc Chính phủ điều chỉnh sẽ có cơ sở, minh bạch và dễ giám sát hơn.

Cần bảo đảm tính đồng bộ giữa thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Không nên để hai ngưỡng tách rời nhau một cách thiếu hợp lý, vì sẽ gây khó hiểu cho người dân và khó tổ chức thực hiện.

Cùng với đó, cần kiểm soát nguy cơ chia nhỏ doanh thu để né thuế. Đây là rủi ro rất thực tế. Khi ngưỡng doanh thu trở thành căn cứ miễn hoặc không chịu thuế, sẽ có tình trạng một cơ sở kinh doanh tách thành nhiều hộ, đứng tên nhiều cá nhân trong cùng gia đình, chia điểm bán, chia tài khoản, chia hóa đơn, thậm chí chia giao dịch trên nền tảng số để nằm dưới ngưỡng. Nếu không kiểm soát tốt, chính sách hỗ trợ sẽ bị biến thành kẽ hở thất thu.

Vì vậy, tôi đề nghị Chính phủ khi quy định phải có tiêu chí nhận diện trường hợp cùng địa điểm kinh doanh, cùng mô hình kinh doanh, cùng chuỗi cung ứng, cùng người quản lý thực tế, cùng nền tảng thanh toán thì phải xem xét cộng gộp doanh thu theo nguyên tắc chống chia tách giả tạo.

Cùng với đó, phải cải cách thủ tục, không nên chỉ nói đến miễn thuế hay không thu thuế, mà cần gắn với việc đơn giản hóa đăng ký, kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử, kết nối dữ liệu với ngân hàng và nền tảng số. Nếu thủ tục vẫn phức tạp, người dân vẫn ngại bước vào khu vực chính thức.

ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau):
Quy định "khung" doanh thu tối thiểu – tối đa được miễn thuế để bảo đảm tính ổn định

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 4 luật về thuế sửa không nhiều, nhưng phạm vi tác động rộng, trực tiếp đến cả khu vực doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người tiêu dùng, cả về thu ngân sách nhà nước. Đây là bước điều chỉnh theo hướng tăng tính linh hoạt trong quản lý thuế, đồng thời phản ánh yêu cầu thực tiễn hiện nay, rất nhiều hộ kinh doanh, người dân có ý kiến về ngưỡng 500 triệu đồng.

ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) phát biểu

Dự thảo Luật giao Chính phủ quy định về ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ, cá nhân kinh doanh; mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Về tổng thể, tôi ủng hộ hướng tiếp cận này, với ưu điểm là tăng tính chủ động điều hành, phù hợp với thực tiễn khi quy mô hộ kinh doanh rất đa dạng. Ví dụ, cùng là hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống, nhưng doanh thu có thể chênh lệch rất lớn giữa một quán nhỏ trong khu dân cư và một chuỗi cửa hàng tại đô thị lớn. Nếu quy định cứng trong luật, sẽ khó phản ứng kịp với biến động giá cả, lạm phát hoặc thay đổi hành vi tiêu dùng.

Việc giao toàn bộ cho Chính phủ mà thiếu "khung" định hướng, có thể dẫn tới tâm lý thiếu ổn định chính sách đối với người nộp thuế, đặc biệt là hộ kinh doanh nhỏ, vốn rất nhạy cảm với nghĩa vụ thuế. Do vậy, cần cân nhắc quy định một “khung cứng” trong Luật, ví dụ khoảng doanh thu tối thiểu - tối đa được miễn thuế, để bảo đảm tính ổn định; hoặc ít nhất phải xác lập nguyên tắc rõ ràng như: gắn với thu nhập bình quân đầu người, mức sống dân cư hoặc chỉ số giá tiêu dùng để Chính phủ có cơ sở điều chỉnh minh bạch, có thể dự báo được.

Đối với mức doanh thu được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, việc cân nhắc quy định cụ thể trong dự thảo Luật cũng cần lưu ý. Bởi đây không chỉ là kỹ thuật lập pháp mà còn liên quan trực tiếp đến nguồn thu ngân sách. Nếu mở rộng ngưỡng miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, về ngắn hạn có thể giảm thu ngân sách, nhưng về dài hạn lại có thể tạo dư địa để khu vực này phát triển, mở rộng việc làm và tăng cơ sở thu thuế bền vững hơn. Do vậy, đề nghị cần có đánh giá tác động đầy đủ, lượng hóa rõ hơn mức độ ảnh hưởng đến thu ngân sách nhà nước.

P. Thủy - T. Chi - H. Ngọc ghi

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/du-thao-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-4-luat-ve-thue-quy-dinh-khung-cho-nguong-mien-thue-de-bao-dam-on-dinh-chinh-sach-10414494.html