Đưa hàng Việt vào siêu thị nước ngoài: Từ xúc tiến thương mại đến tái cấu trúc xuất khẩu

5 giờ trướcBài gốc

Chiến lược tái cấu trúc sản xuất - xuất khẩu

Sau hơn 5 năm Hiệp định EVFTA có hiệu lực, bức tranh xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU, trong đó có Pháp, đã có nhiều gam màu sáng. Tuy nhiên, lợi thế “người đi đầu” đang dần thu hẹp khi cạnh tranh từ các đối tác khác ngày càng gia tăng.

Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết: Nếu không hành động quyết liệt, doanh nghiệp Việt Nam sẽ tiếp tục xuất khẩu theo mô hình gia công, giá trị gia tăng thấp; hàng hóa đi nhiều nhưng thương hiệu Việt vẫn mờ nhạt trong các hệ thống phân phối toàn cầu.

Tham tán thương mại Việt Nam tại Pháp Vũ Anh Sơn.

Trong bối cảnh ấy, Tham tán thương mại Vũ Anh Sơn, Thương vụ Việt Nam tại Pháp cho rằng, việc đưa hàng Việt Nam vào hệ thống phân phối nước ngoài không còn là hoạt động xúc tiến thương mại đơn thuần mà đã trở thành một cấu phần quan trọng của chiến lược tái cấu trúc sản xuất - xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Từ thực tiễn quá trình đưa hàng Việt lên kệ siêu thị tại Pháp, Thương vụ Việt Nam tại Pháp đã cho thấy rõ vai trò “cầu nối chiến lược” trong việc biến chủ trương hội nhập thành kết quả cụ thể, đo đếm được.

Thông tin cụ thể, ông Vũ Anh Sơn cho rằng, hoạt động đưa hàng Việt vào hệ thống phân phối nước ngoài được đặt trong khuôn khổ các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây không chỉ là nhiệm vụ nghiệp vụ của hệ thống thương vụ, mà là sự cụ thể hóa yêu cầu hình thành đội ngũ doanh nghiệp nòng cốt, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trên phương diện công cụ thực thi của ngành Công Thương, hoạt động này được triển khai dựa trên hai trụ cột quan trọng.

Thứ nhất là Đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài”, được ban hành từ năm 2015 và tiếp tục được gia hạn năm 2022, với mục tiêu giúp doanh nghiệp chuyển từ gia công thụ động sang chủ động tổ chức chuỗi cung ứng, đáp ứng tiêu chuẩn và cơ chế vận hành của các hệ thống phân phối hiện đại.

Thứ hai là Chương trình Thương hiệu Quốc gia (Vietnam Value), đóng vai trò nâng chuẩn nhận diện và tạo dựng niềm tin cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Sự kết hợp giữa định hướng chiến lược và công cụ thực thi đã tạo nền tảng để hệ thống thương vụ, trong đó có Thương vụ Việt Nam tại Pháp, triển khai các mô hình hỗ trợ doanh nghiệp một cách bài bản, có chiều sâu và hướng tới kết quả bền vững.

Doanh nghiệp Việt Nam giới thiệu hàng hóa trong nước đến các doanh nghiệp Pháp.

Tại Pháp - một trong những thị trường lớn, khắt khe và có hệ thống phân phối hiện đại bậc nhất châu Âu, việc đưa hàng Việt vào các chuỗi bán lẻ không chỉ là bài toán thương mại, mà còn là phép thử về năng lực chuẩn hóa, tuân thủ và tổ chức sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam.

Trong quá trình triển khai, Thương vụ Việt Nam tại Pháp đã trực tiếp hỗ trợ đưa một số mặt hàng Việt Nam, mang thương hiệu Việt Nam, lần đầu tiên hiện diện trên kệ các đại siêu thị lớn tại thị trường Pháp. Đáng chú ý, năm 2022 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi những bao gạo Việt Nam lần đầu tiên xuất hiện đồng loạt trong các hệ thống đại siêu thị tại Pháp. Hàng Việt không chỉ “đi” sang Pháp, mà đứng được trong hệ thống bán lẻ bằng tiêu chuẩn và thương hiệu.

Bên cạnh đó, các Tuần hàng Việt Nam được tổ chức định kỳ hai lần mỗi năm, vào dịp Tết và Trung thu, trong suốt 5 năm qua đã tạo nên một không gian quảng bá bền bỉ và liên tục cho hàng Việt. Tại đây, hàng hóa Việt Nam không chỉ được giới thiệu để bán, mà dần trở thành một phần quen thuộc trong không gian mua sắm hàng ngày của người tiêu dùng sở tại, góp phần định vị hình ảnh quốc gia ngay tại thị trường.

Điểm then chốt của mô hình triển khai tại Pháp nằm ở cơ chế phối hợp “một đội ngũ - một mục tiêu” giữa các đơn vị thuộc Bộ Công Thương. Vai trò của từng đơn vị được phân định rõ ràng: Vụ Phát triển thị trường nước ngoài định hướng chiến lược và điều phối tổng thể; Vụ Chính sách thương mại đa biên đảm bảo tính phù hợp với các cam kết hội nhập; Cục Xuất nhập khẩu hỗ trợ về tuân thủ quy tắc xuất xứ; Cục Xúc tiến thương mại cung cấp nguồn lực kỹ thuật và tổ chức; còn Thương vụ tại địa bàn là đơn vị trực tiếp làm việc với hệ thống phân phối, nhà nhập khẩu và đối tác bản địa.

Quy trình ba bước và bài toán “làm thật”

Tham tán thương mại Vũ Anh Sơn cho rằng, toàn bộ hoạt động đưa hàng Việt vào hệ thống phân phối tại Pháp được triển khai theo một quy trình ba bước rõ ràng, gắn với đầu ra cụ thể.

Bước thứ nhất là xác định đầu ra, thông qua nghiên cứu nhu cầu thị trường, lựa chọn đúng kênh phân phối và nhóm hàng phù hợp với yêu cầu của chuỗi. Trên cơ sở đó, Thương vụ phối hợp với Vụ Thị trường nước ngoài nghiên cứu tiềm năng và báo cáo lãnh đạo phê duyệt định hướng triển khai.

Bước thứ hai, chuẩn hóa đầu vào, với việc sàng lọc doanh nghiệp và sản phẩm theo các tiêu chuẩn khắt khe của chuỗi phân phối, từ chất lượng, truy xuất nguồn gốc, hồ sơ tuân thủ đến năng lực giao hàng. Đây là khâu then chốt, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị thuộc Bộ để lựa chọn đúng những doanh nghiệp có đủ năng lực tham gia.

Bước thứ ba, tạo thị trường, thông qua việc tổ chức các Tuần hàng và hoạt động xúc tiến thương mại nhằm tạo sức mua, tạo hiệu ứng truyền thông và từng bước hình thành thói quen tiêu dùng đối với hàng Việt tại thị trường sở tại.

Hàng Việt không chỉ “đi” sang Pháp, mà đứng được trong hệ thống bán lẻ bằng tiêu chuẩn và thương hiệu.

“Ngay cả khi thực hiện trong nước, các hoạt động này đã không hề đơn giản; khi triển khai tại thị trường nước ngoài như Pháp, nếu thiếu sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Công Thương, rất khó để đạt được kết quả thực chất”, Tham tán Thương mại Vũ Anh Sơn thông tin và cho rằng, trong quá trình làm việc với các tập đoàn phân phối lớn tại Pháp, thông điệp xuyên suốt mà Thương vụ truyền tải là: sự hiện diện của hàng Việt tại thị trường không chỉ là câu chuyện thương mại, mà còn có sự đồng hành ở cấp chính sách. Sự tham dự trực tiếp của lãnh đạo Bộ trong các chương trình đã góp phần củng cố niềm tin của đối tác, nâng mức hợp tác từ “thử nghiệm” lên “mở rộng”.

Bài học từ thực tiễn và những kiến nghị đặt ra

Cũng theo Thương vụ Việt Nam tại Pháp, từ thực tiễn quá trình triển khai đưa hàng Việt Nam vào hệ thống phân phối tại Pháp có thể rút ra ba bài học lớn.

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình là điều kiện tiên quyết để hàng hóa Việt Nam có thể vào được các hệ thống phân phối lớn. Các chuỗi bán lẻ không chỉ mua sản phẩm, mà mua cả quy trình vận hành, khả năng truy xuất và tính ổn định của chuỗi cung ứng. Nếu chỉ dừng ở xúc tiến thương mại bề nổi mà không cải thiện từ gốc - sản xuất và quản trị - thì kết quả khó bền vững.

Thứ hai, cần lựa chọn đúng chủ thể đột phá. Thực tế cho thấy, chỉ những doanh nghiệp có nền tảng tài chính và quản trị mạnh mới đủ sức trụ vững trong chuỗi bán lẻ hiện đại. Khi một “sếu đầu đàn” ký kết được hợp đồng đưa sản phẩm vào hàng trăm điểm bán, toàn bộ hệ sinh thái vệ tinh phía sau sẽ buộc phải nâng chuẩn theo.

Thứ ba, hạ tầng mềm, đặc biệt là nguồn nhân lực thương mại quốc tế tại chỗ vẫn là điểm nghẽn lớn. Quy trình có thể chuẩn, doanh nghiệp có thể mạnh, nhưng nếu thiếu người thực thi am hiểu thị trường thì hệ thống khó vận hành trơn tru.

Từ những bài học đó, Thương vụ Việt Nam tại Pháp kiến nghị tiếp tục tăng cường sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công Thương đối với các chương trình đưa hàng Việt vào hệ thống phân phối tại Pháp, nhằm nâng cao hiệu lực điều phối và tạo thêm đòn bẩy cho các thỏa thuận với các chuỗi phân phối lớn.

Với phương châm rõ mục tiêu - rõ trách nhiệm - rõ kết quả, Thương vụ Việt Nam tại Pháp tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối chiến lược, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa hàng Việt Nam chinh phục các hệ thống phân phối hàng đầu thế giới, không chỉ bằng số lượng, mà bằng chất lượng, chuẩn mực và thương hiệu.

Hoàng Hòa

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/dua-hang-viet-vao-sieu-thi-nuoc-ngoai-tu-xuc-tien-thuong-mai-den-tai-cau-truc-xuat-khau-437362.html