Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), thị trường gạo Việt Nam trong quý I/2026 ghi nhận sự sụt giảm về cả khối lượng và giá trị so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, lũy kế 3 tháng đầu năm ước đạt 2,2 triệu tấn gạo xuất khẩu, mang về 1,1 tỷ USD, giảm lần lượt 4,4% về lượng và 12,2% về giá trị.
Diễn biến giá gạo thế giới và vị thế của gạo Việt Nam
Trong tháng 3/2026, giá gạo thế giới ghi nhận những chuyển động trái chiều giữa các quốc gia xuất khẩu lớn. Trong khi giá gạo Ấn Độ và Thái Lan có xu hướng giảm nhẹ, gạo Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định. Cụ thể, gạo 5% tấm của Việt Nam được chào bán ở mức 360-365 USD/tấn, không thay đổi so với cuối tháng 2/2026.
Ngược lại, gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ giảm xuống mức 348-353 USD/tấn (giảm 3 USD/tấn) do nguồn cung dồi dào và đồng Rupee mất giá. Gạo trắng 5% tấm của quốc gia này dao động quanh mức 346-351 USD/tấn. Các chuyên gia phân tích cho rằng, sự ổn định của gạo Việt Nam trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh giảm giá cho thấy sức cầu ổn định đối với phân khúc gạo chất lượng cao từ các thị trường truyền thống.
Thị trường nội địa: Giá lúa gạo biến động nhẹ
Tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, giá lúa gạo ghi nhận sự ổn định tại hầu hết các địa phương. Tại An Giang, giá bán lẻ gạo thường duy trì ở mức 12.500 đồng/kg, trong khi gạo thơm Jasmine giữ mức 15.000 đồng/kg. Tương tự, tại tỉnh Đồng Tháp, các chủng loại phổ biến như IR 50404 và IR 64 lần lượt đứng ở mức 13.800 đồng/kg và 14.500 đồng/kg. Ở phân khúc cao cấp, gạo Nàng Thơm đạt 20.000 đồng/kg và gạo thơm Jasmine ở mức 18.000 đồng/kg.
Đáng chú ý, giá thu mua gạo nguyên liệu thành phẩm có sự điều chỉnh tăng nhẹ 100 đồng/kg. Tính trung bình trong quý I/2026, giá thu mua gạo nguyên liệu 5% tấm đạt 14.104 đồng/kg và loại 25% tấm đạt 13.104 đồng/kg.
Rủi ro từ chi phí Logistics và xung đột địa chính trị
Mặc dù xung đột tại khu vực Trung Đông chưa gây ảnh hưởng trực tiếp đến cán cân cung - cầu gạo toàn cầu, nhưng tác động gián tiếp đến chi phí xuất khẩu là rất rõ rệt. Các doanh nghiệp xuất khẩu cho biết, chi phí vận chuyển, nhiên liệu và bảo hiểm hàng hải đến các thị trường xa như châu Phi đã tăng đáng kể, làm chậm tốc độ giao dịch.
Dự báo từ Bộ NN&MT cho thấy, trong đầu quý II/2026, giá lúa tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có thể giảm nhẹ khi vụ thu hoạch Đông Xuân đạt đỉnh. Tuy nhiên, đà giảm sẽ được kìm hãm bởi nhu cầu nhập khẩu dự trữ từ các thị trường chủ chốt trong bối cảnh bất ổn toàn cầu. Do đó, giá gạo xuất khẩu dự kiến tiếp tục dao động trong biên độ hẹp nhưng sẽ chịu áp lực tăng giá nếu các yếu tố logistics không được cải thiện.
Chiến lược thúc đẩy xuất khẩu và tận dụng FTA
Để ứng phó với tình hình mới, Bộ Công Thương đã ban hành Chỉ thị số 08/CT-BCT, yêu cầu các đơn vị tập trung giải pháp thúc đẩy tiêu thụ và xuất khẩu. Một trong những trọng tâm là việc đưa mặt hàng gạo vào lộ trình Hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA và UKVFTA.
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng đang đẩy mạnh đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh để sửa đổi danh mục gạo thơm được hưởng ưu đãi thuế quan. Đồng thời, công tác kiểm tra, giám sát thị trường nội địa sẽ được tăng cường nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại và bảo vệ uy tín thương hiệu gạo Việt trên trường quốc tế.
PHỐ HỘI