Ngành chăn nuôi trước nhiều áp lực

2 giờ trướcBài gốc

Chủ động về nguồn nguyên liệu sẽ góp phần giảm giá thành chăn nuôi. Ảnh: Phạm Hòa.

Người chăn nuôi chịu tác động kép

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT), Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, với hơn 65% nguyên liệu thô và trên 90% thức ăn bổ sung phải nhập từ nước ngoài. Điều này khiến chi phí sản xuất trong nước dễ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi những biến động bên ngoài.

Về giá, theo ông Phạm Kim Đăng - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ NNMT), căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là nguy cơ gián đoạn tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, đã làm tắc nghẽn chuỗi logistics toàn cầu. Thời gian vận chuyển kéo dài thêm 15 - 20 ngày, trong khi chi phí vận chuyển tăng từ 30 - 50%, kéo theo giá thành sản xuất trong nước gia tăng. Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp (DN) đã điều chỉnh tăng giá thức ăn chăn nuôi từ 100 - 300 đồng/kg. Việc tăng giá này nhằm bù đắp chi phí nguyên liệu và vận chuyển tăng cao, đồng thời bảo đảm chất lượng sản phẩm cung ứng ra thị trường. Đến đầu tháng 3, khi căng thẳng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá nhiên liệu tiếp tục leo thang, khiến chi phí vận chuyển tăng thêm từ đó đẩy giá thức ăn chăn nuôi thành phẩm trong nước tăng cao.

Hiện thức ăn cho lợn con khoảng 480.000 đồng/bao; thức ăn cho lợn thịt dao động 360.000 - 370.000 đồng/bao; thức ăn gia cầm phổ biến từ 260.000 - 370.000 đồng/bao; một số loại thức ăn cho gia súc khác ở mức 330.000 - 350.000 đồng/bao.

Trong khi chi phí sản xuất tăng cao, nghịch lý là giá sản phẩm chăn nuôi lại giảm trên diện rộng. Cụ thể trong tháng 3, giá lợn hơi giảm mạnh ở cả 3 miền do nguồn cung dồi dào trong khi sức tiêu thụ chưa cải thiện. Miền Bắc giảm khoảng 7.500 đồng/kg, xuống còn 62.000 - 63.000 đồng/kg; miền Trung - Tây Nguyên dao động 61.000 -68.000 đồng/kg; miền Nam còn 67.000–69.000 đồng/kg. Giá thịt gà cũng giảm sâu do nguồn cung tăng nhanh trong khi sức mua yếu.

Bà Nguyễn Thị Gái - chủ trang trại nuôi gà thịt và đẻ trứng tại xã Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ, cho biết, bắt đầu từ tháng 2 trang trại với quy mô 10.000 gà mái đẻ trứng và 10.000 gà thịt đều trong tình trạng thu không đủ chi. Đáng nói là dù giá gà thịt cũng như giá trứng giảm nhưng đơn hàng rất thất thường. Có nhiều giai đoạn trang trại nhà bà lượng tồn kho lên tới vài trăm nghìn quả trứng.

“Giá thức ăn dao động ở ngưỡng từ 270.000 - 370.000/bao trong khi giá trứng chỉ từ 2.000 - 2.200/quả người chăn nuôi khó lãi nổi” - bà Gái chia sẻ.

Chủ động nguồn nguyên liệu

Thực tế, tình trạng “chi phí tăng, giá bán giảm” đang gây áp lực kép đối với người chăn nuôi. Dự báo từ tháng 4 đến tháng 6/2026, chi phí sản xuất có thể tăng thêm 10-15%, trong khi lợi nhuận của người chăn nuôi giảm từ 10 -20%, khiến nhiều hộ chăn nuôi đứng trước nguy cơ thua lỗ hoặc phải thu hẹp sản xuất.

Cục Chăn nuôi và Thú y mới đây đã đưa ra 2 kịch bản cho thị trường trong thời gian tới. Ở kịch bản tích cực, nếu xung đột tại Trung Đông sớm kết thúc và các tuyến vận tải, đặc biệt là eo biển Hormuz được khai thông, giá nguyên liệu nhập khẩu sẽ giảm dần. Khi đó, chi phí thức ăn chăn nuôi có thể giảm khoảng 3 - 5%, giúp thị trường ổn định trở lại.

Ngược lại, nếu xung đột kéo dài sang quý II/2026, tác động sẽ nghiêm trọng hơn. Giá dầu có thể duy trì ở mức 90-100 USD/thùng, kéo theo giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng thêm 5-10%. Trong kịch bản này, giá thức ăn chăn nuôi có thể tăng tới 15-20%, còn thức ăn bổ sung tăng 25-40%.

Trước những rủi ro từ đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động giá cả, theo ông Phạm Kim Đăng, để ứng phó hiệu quả, ngành nông nghiệp cần tập trung phát triển nguồn nguyên liệu trong nước, đồng thời đổi mới công nghệ sản xuất và tối ưu công thức thức ăn chăn nuôi nhằm giảm chi phí. Cùng với đó, cần tối ưu hóa hệ thống logistics, ký kết hợp đồng vận chuyển dài hạn; đa dạng hóa thị trường nhập khẩu, mở rộng sang các khu vực như Nam Mỹ, Ấn Độ, Đông Âu và một số quốc gia châu Á... là hướng đi quan trọng để giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam Nguyễn Thanh Sơn cho rằng, xung đột tại Trung Đông không chỉ mang lại thách thức mà còn mở ra một số cơ hội. Việc gián đoạn vận chuyển khiến các quốc gia xuất khẩu lớn như Brazil và Ukraine gặp khó khăn, từ đó tạo ra khoảng trống nguồn cung trên thị trường. Trong bối cảnh này, DN Việt Nam có thể tận dụng cơ hội để tiếp cận các đơn hàng thay thế, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Á hoặc các thị trường ít chịu ảnh hưởng từ tuyến vận tải qua vùng xung đột. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội, cần cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian kiểm dịch, cấp phép và hỗ trợ DN tiếp cận thị trường nhanh hơn.

Về dài hạn, Việt Nam cần phát triển mạnh vùng nguyên liệu trong nước, đặc biệt là ngô và đậu tương. Đồng thời, cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học để xây dựng công thức thức ăn tối ưu, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp nhằm giảm chi phí nhưng vẫn đảm bảo dinh dưỡng.

Khanh Lê

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/nganh-chan-nuoi-truoc-nhieu-ap-luc.html