Gấp rút triển khai 2 quy hoạch
Theo Kế hoạch tổ chức lập quy hoạch chung đô thị và nông thôn, quy hoạch khu chức năng trên địa bàn tỉnh Gia Lai được UBND tỉnh Gia Lai phê duyệt ngày 24/4/2026, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai (gọi tắt là Ban Quản lý) được giao tổ chức thực hiện 18 quy hoạch.
Trong đó, Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 Khu đô thị cửa khẩu Lệ Thanh (Phân khu 1) Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh và triển khai quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu trung tâm, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh dự kiến tiến độ hoàn thành trong quý I/2026 (cả 2 quy hoạch đã được bố trí kinh phí thực hiện).
Khu trung tâm thuộc Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đã được đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật.
Tuy nhiên trong buổi làm việc ngày 23/4/2026 liên quan đến các quy hoạch này, ông Nguyễn Tự Công Hoàng - Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu Ban Quản lý tổ chức khảo sát hiện trường, đề xuất quy hoạch các khu chức năng theo hướng đảm bảo quỹ đất để thu hút đầu tư ngay các dự án như bến xe, chợ, các khu kho bãi...
Đồng thời, Ban Quản lý rà soát, xác định tính chất các loại đất của các khu chức năng nêu trên để đề xuất hình thức lựa chọn nhà đầu tư theo đúng quy định pháp luật.
Trên cơ sở kết quả rà soát, đánh giá, Ban Quản lý khẩn trương hoàn chỉnh hồ sơ Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 Phân khu 1, trình UBND tỉnh trước 15/5/2026.
Đồng thời, Ban Quản lý hoàn thành hồ sơ Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu trung tâm Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, trình UBND tỉnh trước 30/5/2026.
Theo đại diện Ban Quản lý, đơn vị đang tích cực triển khai lập Quy hoạch phân khu 1 (đô thị cửa khẩu Lệ Thanh) tỷ lệ 1/2000 với diện tích tự nhiên khoảng 1.512 ha, trong đó quỹ đất phát triển các khu chức năng chiếm khoảng 550 ha. Đây là tiền đề quan trọng để kêu gọi thu hút đầu tư và triển khai các dự án thành phần.
Song song đó, công tác chuẩn bị lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 cho các phân khu trọng điểm (gồm Khu đô thị dịch vụ thuộc Khu trung tâm 155,12 ha; Khu phi thuế quan 65 ha; Khu Cảng cạn - ICD10 ha) để định hướng thu hút chuyên sâu các dự án về thương mại, dịch vụ, kho bãi, dịch vụ hậu cần logistics và các loại hình tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, trung chuyển hàng hóa.
Kiến nghị cơ chế đặc thù
Theo UBND tỉnh Gia Lai, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tại Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh năm 2025 đạt 215,51 triệu USD, tăng 3% so với năm 2024 (209,17 triệu USD); trong 3 tháng năm 2026 ước đạt 64,02 triệu USD, tăng 46,4% so với cùng kỳ năm trước.
Song, hạ tầng kết nối liên vùng và nội khu tại Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh hiện chưa đồng bộ, vị trí địa lý nằm sâu trong Tây Nguyên, cách xa các trung tâm kinh tế lớn và hệ thống cảng biển (Quy Nhơn, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh) khiến chi phí vận tải duy trì ở mức cao.
Hạ tầng giao thông chưa đồng bộ ảnh hưởng đến việc thu hút Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.
Cùng với đó, hệ thống hạ tầng hỗ trợ như cảng cạn (ICD), dịch vụ vận tải quốc tế chuyên nghiệp và các công trình thiết yếu (xử lý nước thải, kho bãi tập trung) vẫn chưa hình thành, làm hạn chế khả năng thu hút các luồng hàng container quy mô lớn. Đặc biệt, địa hình đồi núi phức tạp dẫn đến chi phí san lấp mặt bằng và đầu tư hạ tầng rất lớn, gây khó khăn cho việc huy động các nguồn lực xã hội hóa.
Để giải quyết các điểm nghẽn này, mới đây, UBND tỉnh Gia Lai đã chấp thuận chủ trương giao Ban Quản lý thuê đơn vị tư vấn có năng lực, kinh nghiệm để xây dựng Đề án Xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.
Ngoài ra, Ban Quản lý được giao nghiên cứu Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành vào lối thông quan Bản Vược thuộc Cửa khẩu quốc tế Lào Cai được Thủ tướng phê duyệt vào ngày 18/3/3026. Trước đó, Sở Tài chính tỉnh Gia Lai có báo cáo về chủ trương đầu tư Dự án chuyển đổi Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh theo mô hình cửa khẩu số.
Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai cũng kiến nghị các bộ, ngành liên quan tham mưu Chính phủ chỉ đạo hỗ trợ UBND tỉnh Gia Lai xây dựng Đề án cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, tạo môi trường cạnh tranh thu hútt nguồn vốn đầu tư, đặc biệt là từ nhà đầu tư chiến lược, tập đoàn lớn hướng đến phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới.
Tỉnh cũng kiến nghị ưu tiên bố trí nguồn lực từ ngân sách trung ương, có cơ chế thu hút các nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các nhà tại trợ nước ngoài cho các dự án xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng cho khu vực biên giới, đặc biệt là tuyến cao tốc Pleiku – Lệ Thanh (đã có doanh nghiệp đề xuất đầu tư).
Theo ông Nguyễn Như Trình - Phó trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai, trong giai đoạn 2026 - 2030, bên cạnh công tác triển khai quy hoạch, đơn vị cũng tập trung phát triển hạ tầng động lực tại Khu kinh tế Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh.
Theo đó, đơn vị đang triển khai mô hình Cửa khẩu số (với tổng vốn đầu tư là 15,02 tỷ đồng) tiến tới cửa khẩu thông minh cho giai đoạn sau năm 2030; đầu tư hạ tầng khung Phân khu 1 - Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh với tổng đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 là 440,9 tỷ đồng (Đường nối từ Quốc lộ 19 đến Quốc lộ 14C - Khu cảng cạn); nâng cấp trạm cấp nước hiện có và hệ thống cấp nước đến các khu chức năng gồm khu phi thuế quan, logistics và khu công nghiệp
Ngoài ra, Ban Quản lý cũng thu hút các dự án trọng tâm gồm Dự án Khu phi thuế quan (65 ha) với tổng vốn đầu tư dự kiến 700 tỷ đồng; Dự án Khu kho bãi - logistics, cảng cạn ICD (10 ha) tổng vốn đầu tư dự kiến 300 tỷ đồng; Dự án Khu công nghiệp (155 ha) với tổng vốn đầu tư dự kiến 1.000 tỷ đồng...
Sơn Thuận