Giá nguyên vật liệu xây dựng 'leo thang' cùng với biến động nhiên liệu

6 giờ trướcBài gốc

Giá nguyên liệu tăng cao do biến động xăng, dầu đã ảnh hưởng rất lớn đến nhà thầu thi công dự án giao thông. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Trước biến động của giá nhiên liệu trong thời gian qua, giá nguyên vật liệu xây dựng cũng đã duy trì mặt bằng giá cao và chi phí đầu tư xây dựng công trình tăng theo, sẽ có tác động lớn đến hoạt động sản xuất của ngành xây dựng.

Dự toán xây dựng tăng giá

Theo báo cáo của Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng), đến ngày 22/4/2026, giá nhiên liệu đã có điều chỉnh giảm nhờ có sự hỗ trợ từ Quỹ bình ổn giá xăng dầu, chính sách thuế. Tuy vậy, sự tăng giá của nhiên liệu vẫn duy trì áp lực dây chuyền lên giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển của hầu hết các loại vật liệu xây dựng.

Cụ thể, so với tháng 3/2026, hiện, giá xi măng tăng 4,3%; thép tăng 3,6%; cát xây dựng tăng 5,8%; các vật liệu như đá, nhựa đường tăng từ 10,7-15,6%.

“Giá vật liệu có xu hướng duy trì mặt bằng giá cao và sẽ tiếp tục tăng nếu giá nhiên liệu tăng thêm trong thời gian tới sẽ có tác động lớn đến hoạt động sản xuất của ngành xây dựng, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế và tác động không nhỏ đến các vấn đề kinh tế-xã hội khác,” ông Vũ Quyết Thắng, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế xây dựng dự báo.

Giá nhiên liệu tác động trực tiếp đến giá vật liệu xây dựng và giá ca máy, thiết bị thi công xây dựng. Giá nhiên liệu chiếm tỷ trọng từ 26,54-39,5% (tùy loại hình công trình) trong giá ca máy, thiết bị thi công xây dựng. Do đó, biến động giá nhiên liệu cũng sẽ làm giá các loại vật liệu xây dựng và chi phí đầu tư xây dựng công trình tăng theo.

Tính đến ngày 22/4, biến động giá nhiên liệu bình quân trong tháng khiến dự toán xây dựng tăng từ 1,3-3,78% (tùy từng loại hình công trình) so với tháng 3/2026.

Giá các vật liệu xây dựng như: sắt, thép, xi măng, nhựa đường đều tăng do biến động nhiên liệu. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Loại hình công trình giao thông tăng nhiều nhất (gần 17%) gây nguy cơ tăng tổng mức đầu tư xây dựng công trình do chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giá không đủ bù đắp mức độ tăng giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng chủ yếu (cát, đá, nhựa đường, thép). Tiếp đến là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn là 12,64%. Công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình dân dụng và công trình công nghiệp là 03 loại hình công trình xây dựng tăng ít nhất (lần lượt là 7%; 6,16%; 5,35%).

Theo dự báo, khi giá nhiên liệu bình quân tăng và đạt mức 100% so với đầu năm 2026, công trình giao thông sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất với dự toán chi phí xây dựng có thể tăng đến 18,45%.

Phía Viện Kinh tế xây dựng chỉ ra nguyên nhân của việc biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng trong giai đoạn vừa qua chủ yếu do xung đột quân sự khu vực Trung Đông đã gây gián đoạn, đứt gãy nguồn cung dầu thô và đẩy giá dầu lên cao; thời gian vận chuyển và chi phí logistics quốc tế, chi phí bảo hiểm tăng cao; giá năng lượng tăng ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản xuất vật liệu và giá nhập khẩu các nguyên liệu như quặng sắt, than cốc…

“Ngoài ra, việc quy hoạch và cấp phép khai thác các mỏ đất đắp, mỏ đá tại một số địa phương còn chậm; tâm lý đầu cơ, găm hàng của một số nhà cung cấp trung gian khi thấy giá nhiên liệu tăng, gây ra tình trạng thiếu hụt ảo và đẩy giá vật liệu lên cao hơn so với giá trị thực tế; các dự án thi công đồng loạt trong cùng một thời điểm tạo áp lực quá tải lên hệ thống cung ứng,” ông Thắng nhìn nhận.

Công bố sớm chỉ số giá, xử lý tình trạng “găm hàng”

Bên cạnh đó, Viện Kinh tế xây dựng cũng chỉ ra giá nhiên liệu tăng sẽ có tác động đến việc quản lý chi phí của dự án đầu tư xây dựng, thực hiện các hợp đồng xây dựng đang triển khai, nhất là các hợp đồng theo hình thức trọn gói và hợp đồng theo hình thức đơn giá cố định.

Cụ thể, các hợp đồng xây dựng theo hình thức hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định đã ký kết trước thời điểm tăng giá (trước tháng 3/2026) sẽ gặp khó khăn do ràng buộc của hợp đồng là không được điều chỉnh giá theo thực tế và do giá đã được cố định trong hợp đồng.

Các hợp đồng ký kết theo hình thức đơn giá điều chỉnh cũng sẽ gặp khó khăn do thông tin giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng theo công bố của địa phương có sự chênh lệch khá lớn so với thực tế thị trường.

Trường hợp có cơ sở để điều chỉnh giá vẫn có thể gặp vướng mắc, không có nguồn kinh phí do chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giá trong tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng không đủ bù đắp mức độ tăng giá nguyên liệu, nhiên, vật liệu.

Đối với các dự án đang chuẩn bị tổ chức lựa chọn nhà thầu, việc xác định giá gói thầu cũng như đề xuất giá dự thầu cũng dự báo gặp khó khăn khi giá nhiên, vật liệu tăng cao.

Đưa ra giải pháp hạn chế sự ảnh hưởng của biến động giá nhiên, vật liệu đến các dự án và thực hiện theo Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Viện Kinh tế xây dựng yêu cầu Sở Xây dựng các địa phương cần theo dõi sát diễn biến thị trường để công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng theo tháng hoặc sớm hơn, phản ánh kịp thời các biến động “nóng” của thị trường vào giá thành công trình; tăng cường kiểm tra, xử lý tình trạng “găm hàng”, đẩy giá cát, đá tại các mỏ vật liệu.

Giá vật liệu có xu hướng duy trì mặt bằng giá cao và sẽ tiếp tục tăng nếu giá nhiên liệu tăng thêm trong thời gian tới. (Ảnh: Việt Hùng/Vietnam+)

Cơ quan quản lý Nhà nước cần kiểm tra và đôn đốc công tác công bố giá, chỉ số giá xây dựng tại địa phương, tăng cường kiểm tra việc thực hiện công bố giá vật liệu xây dựng, giá cước vận chuyển, chỉ số giá xây dựng tại các địa phương; đảm bảo thông tin giá, mức độ biến động giá (phản ánh qua chỉ số giá xây dựng) phải sát thực tế, đầy đủ và kịp thời, tránh tình trạng “độ trễ” quá lớn giữa công bố và thị trường.

Cùng với việc nghiên cứu và ban hành văn bản hướng dẫn việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng, Viện Kinh tế xây dựng đề nghị hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, đẩy nhanh việc chuyển đổi số, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về giá vật liệu xây dựng và chỉ số giá trực tuyến để các chủ đầu tư và nhà thầu có thể tra cứu, áp dụng thống nhất trên toàn quốc.

“Các bộ, ngành cần tiếp tục xem xét chính sách miễn thuế, giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu để hỗ trợ ngành xây dựng; tăng cường kiểm soát nguồn cung nhựa đường, các nguyên liệu nhập khẩu đầu vào; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân được giao khai thác mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng có hành vi găm hàng, thao túng giá, báo giá không trung thực…,” ông Thắng kiến nghị./.

Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới đặt mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính đồng bộ của quá trình hội nhập, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị nêu rõ mục tiêu đến năm 2030 là bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng, cung cấp đủ và ổn định cho phát triển kinh tế-xã hội. Đến năm 2045, ngành năng lượng Việt Nam phát triển bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên, có thị trường cạnh tranh minh bạch, hệ thống hạ tầng hiện đại, thông minh, kết nối hiệu quả với khu vực và quốc tế, chất lượng nhân lực và trình độ công nghệ ngang bằng các nước công nghiệp phát triển.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/gia-nguyen-vat-lieu-xay-dung-leo-thang-cung-voi-bien-dong-nhien-lieu-post1106857.vnp