Giá xăng dầu tăng vọt và cuộc chuyển dịch sang xe điện để bảo vệ túi tiền

2 giờ trướcBài gốc

"Cú hích" đưa xe điện vào kỷ nguyên bùng nổ

Khi giá xăng liên tục thiết lập những cột mốc cao vào cuối quý 1/2026, người tiêu dùng Việt Nam không còn đứng giữa ngã ba đường của sự lựa chọn xa xỉ, mà đang bước vào một cuộc chuyển dịch bắt buộc để bảo vệ túi tiền trước cơn bão lạm phát năng lượng.

Thị trường xăng dầu những ngày cuối tháng 3.2026 chứng kiến những biến động chưa từng có tiền lệ.

Chị Nguyễn Thu Trang (Cầu Giấy, Hà Nội), một nhân viên kinh doanh thường xuyên phải di chuyển bằng ô tô, chia sẻ rằng chi phí xăng xe hiện đã chiếm tới hơn 25% tổng thu nhập hàng tháng. "Tôi đang nghiêm túc cân nhắc việc bán chiếc xe hiện tại để chuyển hẳn sang xe điện, dù trước đây vẫn còn rất e dè về trạm sạc", chị Trang bộc bạch.

Sự "đứt gãy" tâm lý này chính là điểm khởi đầu cho một làn sóng tháo chạy khỏi động cơ đốt trong. Người tiêu dùng không còn nhìn xe điện như một món đồ công nghệ thời thượng hay một biểu tượng của lối sống bền vững đơn thuần; họ nhìn thấy ở đó một "vịnh tránh bão" kinh tế vững chắc.

Để hiểu tại sao xe điện lại trở thành "ngôi sao" giữa thời bão giá, cần nhìn vào những con số khô khan nhưng đầy sức nặng. Theo các chuyên gia phân tích dữ liệu thị trường, chi phí để di chuyển 100km bằng xe điện hiện nay chỉ bằng khoảng 1/5 so với xe xăng cùng phân khúc, ngay cả khi giá điện sinh hoạt đã có những điều chỉnh tăng nhất định.

Các trạm sạc xe điện đang được phủ sóng ở khắp nơi.

Nếu một chiếc ô tô chạy xăng hạng B tiêu thụ trung bình 7-8 lít/100km, chủ xe phải chi trả khoảng 220.000 - 250.000 đồng cho mỗi chặng đường ngắn. Trong khi đó, với cùng quãng đường, một chiếc ô tô điện chỉ tiêu tốn khoảng 15-18 kWh, tương đương chưa đầy 60.000 đồng. Sự chênh lệch này, khi nhân lên với chu kỳ sử dụng 5-10 năm, tạo ra một khoản tiết kiệm khổng lồ, đủ để bù đắp hoàn toàn sự chênh lệch về giá mua ban đầu giữa xe điện và xe xăng.

Chuyên gia kinh tế - PGS.TS Đinh Trọng Thịnh - nhận định: "Chúng ta đang chứng kiến một sự thay đổi về chất trong tư duy tiêu dùng. Trước đây, rào cản lớn nhất của xe điện là giá thành và hạ tầng. Tuy nhiên, khi giá nhiên liệu hóa thạch tăng phi mã, 'điểm hòa vốn' của xe điện đến sớm hơn dự kiến rất nhiều. Đây là thời điểm vàng để các hãng xe nội địa và quốc tế chiếm lĩnh thị phần thông qua các gói tài chính và chính sách thuê pin linh hoạt".

Mệnh lệnh "phủ xanh" và bài toán hạ tầng quốc gia

Trong khi hạ tầng trạm sạc vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thần tốc để đáp ứng nhu cầu, dòng xe Hybrid (xe lai) đã bất ngờ bứt phá, trở thành lựa chọn ưu tiên của nhóm khách hàng trung dung. Với ưu thế không phụ thuộc vào trụ sạc nhưng vẫn mang lại hiệu suất tiết kiệm nhiên liệu từ 40-60% so với xe thuần xăng, xe Hybrid đang đóng vai trò là "vùng đệm" an toàn.

Chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng từ đầu năm 2026 đã đưa giá xe Hybrid về mức tiệm cận với xe động cơ đốt trong truyền thống. Điều này tạo ra một cú hích cực mạnh tại các đại lý. Anh Lê Văn Nam, quản lý một showroom ô tô lớn tại Hà Nội, cho biết: "Hiện nay, cứ 10 khách hàng đến tìm hiểu xe thì có đến 6 người hỏi về các dòng Hybrid và EV (xe điện). Khách hàng bây giờ rất am hiểu, họ tính toán chi tiết đến từng lít xăng tiết kiệm được và giá trị bán lại của xe trong tương lai".

Tuy nhiên, thách thức vẫn còn đó khi lưới điện quốc gia cần một lộ trình nâng cấp đủ bền vững để chịu tải cho hàng triệu phương tiện sạc cùng lúc vào giờ cao điểm.

Chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nhìn nhận sự bùng nổ của xe điện đặt ra một bài toán hóc búa cho các nhà hoạch định chính sách: Hạ tầng phải đi trước một bước để không trở thành "phanh hãm" đà tăng trưởng. Theo chỉ đạo hỏa tốc của Chính phủ vào giữa tháng 3.2026, việc quy hoạch trạm sạc đã được đưa vào danh mục hạ tầng thiết yếu tương đương với điện lực và viễn thông.

Các khu đô thị mới bắt buộc phải dành quỹ đất cho trạm sạc, đồng thời các tòa chung cư cũ cũng được hỗ trợ nguồn lực để nâng cấp hệ thống phòng cháy chữa cháy và trạm biến áp phục vụ sạc xe điện. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn đó khi lưới điện quốc gia cần một lộ trình nâng cấp đủ bền vững để chịu tải cho hàng triệu phương tiện sạc cùng lúc vào giờ cao điểm.

Bên cạnh đó, xu hướng "xanh hóa" vận tải công cộng cũng đang diễn ra rầm rộ. Các thành phố lớn đang dần thay thế xe buýt truyền thống bằng xe buýt điện, đồng thời khuyến khích các hãng taxi chuyển đổi toàn bộ đội ngũ phương tiện. Điều này không chỉ giúp giảm phát thải mà còn tạo ra một hệ sinh thái trạm sạc dày đặc hơn, phục vụ chung cho cả người dân.

"Nhìn rộng ra bức tranh toàn cảnh, cơn "bão giá" xăng dầu năm 2026 không đơn thuần là một cuộc khủng hoảng, mà là một phép thử để sàng lọc và thúc đẩy những giá trị bền vững. Xu hướng chuyển đổi xanh tại Việt Nam đang nhận được sự cộng hưởng từ ba phía: Áp lực kinh tế cá nhân, cam kết phát thải ròng của Chính phủ và sự tiến bộ của công nghệ pin. Dẫu vậy, để xe điện thực sự bứt tốc bền vững, cần nhiều hơn là chỉ những cơn sốt giá xăng. Đó phải là một hệ sinh thái hoàn chỉnh từ chính sách thuế, hạ tầng sạc, quy trình tái chế pin cho đến các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật khắt khe", ông Đinh Trọng Thịnh cho hay.

Tuyết Nhung

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/gia-xang-dau-tang-vot-va-cuoc-chuyen-dich-sang-xe-dien-de-bao-ve-tui-tien-248981.html