Thảo luận về Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), liên quan đến việc xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền thành phố tại Điều 8, ĐBQH Đỗ Thị Việt Hà cho rằng đâylàsự thể chế hóa sâu sắc, đầy đủ quan điểm của Nghị quyết số 02 -NQ/TW của Bộ chính trị về “phân quyền triệt để, toàn diện” cho chính quyền thành phố Hà Nội trong lĩnh vực xây dựng, ban hành văn bản pháp luật.
Trong đó, cho phép chính quyền thành phố Hà Nội được ban hành văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) đang được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước ở trung ương và quy định về biện pháp đặc thù để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội.
Đại biểu Quốc hội Đỗ Thị Việt Hà (Bắc Ninh) phát biểu. Ảnh: Lâm Hiển
Đại biểu cũng đề nghị phân định rõ trường hợp nào HĐND ban hành, trường hợp nào UBND thành phố ban hành những văn bản quy phạm pháp luật theo quy định tại điểm a và b khoản 2 Điều 8, đồng thời đề nghị xem xét bổ sung thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật cho Chủ tịch UBND TP. Hà Nội.
Về trình tự, thủ tục và yêu cầu của việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật tại khoản 3 Điều 8, đại biểu cho rằng vẫn còn chung chung trong khi các văn bản ban hành theo quy định tại khoản 1, 2 Điều 8 đều là các văn bản khác với văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, có ảnh hưởng, tác động sâu rộng, trực tiếp tới người dân trên địa bàn Thủ đô.
Do đó, để đảm bảo cơ chế kiểm soát chặt chẽ trước, trong và sau khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc trường hợp này, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà đề nghị cần nghiên cứu, có quy định cụ thể hơn về yêu cầu bảo đảm tính công khai, minh bạch, thời hạn tối thiểu để thực hiện việc đăng tải công khai dự thảo văn bản kèm theo thuyết minh chi tiết trên Cổng Thông tin điện tử của thành phố; cơ chế tiếp nhận, phản hồi công khai các ý kiến đóng góp,…
Liên quan đến nội dung liên kết, phát triển vùng Thủ đô (Chương VII), đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung thêm điều khoản quy định phân cấp, phân quyền, trao quyền cho các tỉnh thuộc vùng Thủ đô bởi trong dự thảo Luật có nhiều nội dung quy định về liên kết vùng giữa Thủ đô Hà Nội và các tỉnh trong vùng Thủ đô. Đặc biệt đã có riêng chương VII quy định về vùng Thủ đô, trong đó quy định về mục tiêu, nguyên tắc liên kết, phát triển vùng; đầu tư, quản lý dự án liên kết, phát triển vùng; quy định trách nhiệm của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có hoạt động liên kết, phát triển vùng với Thủ đô...
“Để thực hiện và giải quyết hiệu quả các nhiệm vụ ở các lĩnh vực công việc có tính chất liên vùng như hạ tầng giao thông, ô nhiễm môi trường, phân bố dân cư, phát triển công nghiệp, logistics… các địa phương trong vùng thủ đô cũng rất cần được phân cấp, phân quyền, trao quyền để thực hiện”, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà kiến nghị.
Đại biểu cũng cho rằng, cần bổ sung cơ chế để các địa phương tham gia liên kết, phát triển vùng Thủ đô được hưởng chính sách phù hợp, bảo đảm hiệu quả triển khai; làm rõ phạm vi, nguồn lực và cơ chế vận hành của Quỹ phát triển vùng, tránh phát sinh gánh nặng ngân sách.
Về chính sách phát triển đô thị tại Chương IV, V, VI và về cơ chế kiểm soát các lĩnh vực được phân quyền, công tác kiểm tra, giám sát và giải trình ở Chương VIII, đại biểu cho rằng cần làm rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện và cơ chế thực hiện các chính sách phát triển đô thị, nhất là các nội dung về quy hoạch không gian, hạ tầng giao thông, logistics, môi trường và xử lý các điểm nghẽn, các chính sách trong lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo hướng vừa bảo đảm tính đặc thù, vượt trội song vẫn bảo đảm yêu cầu về tính khả thi, tính ổn định, lâu dài của chính sách, nhất là đối với các nội dung có tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân.
Cùng với đó, làm rõ điều kiện, giới hạn và cơ chế kiểm soát đối với các chính sách tài chính, đầu tư, tài nguyên nhằm bảo đảm tính linh hoạt nhưng không trùng lặp và hạn chế được rủi ro; Đánh giá kỹ tác động đối với ngân sách để giữ vững vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên liên quan và nâng cao yêu cầu về trách nhiệm giải trình.
Đại biểu cũng cho rằng cần quy định cụ thể trách nhiệm, thời hạn và nội dung báo cáo trong công tác giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình trong quá trình thi hành pháp luật; làm rõ căn cứ đình chỉ, bãi bỏ văn bản và thiết kế chặt chẽ cơ chế miễn, loại trừ trách nhiệm pháp lý theo hướng có thể kiểm chứng và tránh bị lợi dụng; tiếp tục rà soát các quy định chuyển tiếp để bảo đảm tính liên tục của chính sách và tách bạch rõ với các chính sách đặc thù.
Văn Anh