Góp phần cải thiện sinh kế, ổn định đời sống cho người dân

2 giờ trướcBài gốc

Năm 2025, quỹ đã vận hành ổn định hệ thống chi trả tiền DVMTR qua ngân hàng, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng. Thông qua hợp đồng ủy nhiệm chi với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nguồn tiền được chuyển đến các chủ rừng là tổ chức, hộ gia đình, cộng đồng và UBND xã, hạn chế tối đa tình trạng chi trả thủ công, giảm thất thoát, sai sót. Việc chi trả không dùng tiền mặt tiếp tục khẳng định là phương thức phù hợp với điều kiện địa phương, vừa giảm áp lực cho đội ngũ thực hiện, vừa tạo niềm tin cho người dân nhận tiền.

Về nguồn thu, tính đến 26/10/2025, quỹ đã thu hơn 14,794 tỷ đồng tiền DVMTR; dự kiến đến hết năm đạt trên 30 tỷ đồng, hoàn thành 100,12% kế hoạch được UBND tỉnh phê duyệt. Nguồn thu chủ yếu đến từ thủy điện nội tỉnh, điều phối của Trung ương, cơ sở nước sạch và một phần nhỏ từ cơ sở công nghiệp. Tuy nhiên, trong năm còn 8 nhà máy thủy điện chậm nộp với tổng số tiền 8,8 tỷ đồng, ảnh hưởng đến tiến độ chi trả. Đây là một tồn tại cần biện pháp xử lý quyết liệt trong thời gian tới.

Ở chiều ngược lại, công tác giải ngân được đẩy mạnh. Quỹ đã chi trả 32,4 tỷ đồng tiền DVMTR năm 2024, đạt 94% kế hoạch. Riêng năm 2025, chi quản lý đạt trên 1 tỷ đồng; nguồn chi cho chủ rừng chưa thực hiện tạm ứng do mức phân bổ nhỏ lẻ nên tập trung vào chi trả theo kế hoạch năm trước. Việc giải ngân, dù còn phụ thuộc vào tiến độ thu từ các đơn vị nộp phí vẫn được thực hiện đảm bảo kịp thời nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa quỹ, ngân hàng và chính quyền địa phương.

Cùng với chi trả tiền DVMTR, hoạt động trồng rừng thay thế tiếp tục được triển khai. Lũy kế quỹ đã thu hơn 94 tỷ 786 triệu đồng tiền trồng rừng thay thế, giải ngân 22,7 triệu đồng; còn lại số tiền đã có kế hoạch chi hơn 58 tỷ đồng. Sau sáp nhập, 6 dự án nộp tiền với diện tích chuyển đổi 10,55 ha và diện tích cần trồng thay thế 26,05 ha đang được thực hiện trồng trong năm 2026. Dù vậy, diễn biến thực hiện trồng rừng thay thế vẫn gặp không ít khó khăn do diện tích đất trống nhỏ lẻ, địa hình dốc, giao thông khó khăn.

Người dân xã Cô Ba nhận tiền dịch vụ môi trường rừng.

Trong năm, quỹ cũng đẩy mạnh các hoạt động tham mưu, xây dựng văn bản, kiện toàn bộ máy, ký kết hợp đồng ủy thác và giám sát thực tế tại cơ sở. 24 hợp đồng ủy thác đã được ký, bao gồm hợp đồng với thủy điện, cơ sở nước sạch và cơ sở sản xuất công nghiệp, bảo đảm đầy đủ nền tảng pháp lý cho việc thu phí.

Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách DVMTR được chú trọng. Trong quá trình giám sát chi trả, cán bộ quỹ kết hợp tuyên truyền trực tiếp với người dân, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ rừng và quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia bảo vệ rừng. Việc duy trì truyền thông thường xuyên giúp chính sách lan tỏa rộng hơn, tạo sự đồng thuận trong thực hiện.

Đáng chú ý, hiệu quả của chính sách thể hiện rõ nét ở việc cải thiện sinh kế người dân. Có 31.918 chủ rừng, chủ yếu là hộ đồng bào dân tộc thiểu số (chiếm 99,9%), được thụ hưởng nguồn lực này. Nhiều hộ sử dụng tiền DVMTR để mua sắm vật dụng thiết yếu, cải thiện điều kiện sinh hoạt, đầu tư thiết bị phục vụ quản lý và bảo vệ rừng. Ở một số thôn, cộng đồng đã trích một phần tiền để xây dựng đường giao thông nội thôn, mua sắm trang thiết bị phục vụ sinh hoạt cộng đồng. Điều này cho thấy chính sách DVMTR không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp mà còn tạo động lực gắn kết cộng đồng trong bảo vệ rừng.

Chủ rừng là Ban quản lý rừng đặc dụng cũng được nhận trên 814 triệu đồng từ DVMTR, dùng để khoán bảo vệ rừng cho cộng đồng, tăng cường tuần tra, phòng cháy chữa cháy rừng, kịp thời ngăn chặn các hành vi xâm hại rừng. Diện tích được chi trả DVMTR lên tới 221.200,99 ha, bao gồm rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất và rừng tự nhiên ngoài quy hoạch. Đây là cơ sở quan trọng giúp duy trì độ che phủ rừng, giảm áp lực phá rừng vì nhu cầu sinh kế.

Tuy nhiên, tình trạng vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng vẫn tăng, với 254 vụ được phát hiện, trong đó 57 vụ cháy rừng và 117 vụ phá rừng xảy ra trên diện tích được hưởng tiền DVMTR. Mặc dù nguyên nhân khách quan do thời tiết nắng nóng kéo dài và hoạt động phát dọn thực bì của người dân, song con số này đặt ra yêu cầu siết chặt hơn công tác quản lý, giám sát, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các chủ rừng.

Hoạt động của Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh năm 2025 đạt nhiều kết quả rõ nét, tạo chuyển biến tích cực đối với bảo vệ rừng, đồng thời bảo đảm nguồn thu nhập ổn định cho hàng chục nghìn hộ dân sống dựa vào rừng. Từ nguồn lực DVMTR, đời sống người làm nghề rừng từng bước được nâng lên, cộng đồng được tiếp sức để chung tay gìn giữ tài nguyên rừng - nguồn sinh kế lâu dài và bền vững.

Bước sang năm 2026, quỹ đặt mục tiêu tiếp tục chi trả tiền DVMTR đúng quy định; rà soát diện tích rừng được chi trả; tham mưu tổ chức trồng rừng thay thế và giải ngân đúng tiến độ. Việc tiếp tục tháo gỡ khó khăn trong trồng rừng thay thế, xử lý nợ đọng của các nhà máy thủy điện, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa ngành chức năng và chính quyền các cấp sẽ là yếu tố then chốt giúp chính sách DVMTR phát huy hiệu quả cao hơn.

Với những kết quả đã đạt được trong năm 2025, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh tiếp tục khẳng định vai trò hạt nhân trong chính sách chi trả DVMTR, vừa duy trì bền vững hệ sinh thái rừng, vừa cải thiện sinh kế cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần quan trọng ổn định xã hội và phát triển kinh tế địa phương theo hướng xanh, bền vững.

Minh Hòa

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/gop-phan-cai-thien-sinh-ke-on-dinh-doi-song-cho-nguoi-dan-3183354.html