Hải quân Mỹ đang triển khai kế hoạch hiện đại hóa toàn diện cho ba tàu khu trục lớp Zumwalt bằng việc trang bị hệ thống radar AN/SPY-6 hiện đại. Theo thông tin từ trang Naval News, các hệ thống radar này vốn được thiết kế ban đầu cho dự án tàu hộ vệ lớp Constellation nhưng đã được điều chuyển để ưu tiên cho dòng siêu khu trục hạm này.
Chương trình ZEUS và lộ trình nâng cấp Zumwalt
Việc thay thế radar AN/SPY-3 hiện tại bằng biến thể AN/SPY-6 tiên tiến là một phần cốt lõi của chương trình Zumwalt Enterprise Upgrade Solution (ZEUS). Kế hoạch này được công bố lần đầu vào tháng 11/2022, tập trung vào việc cải thiện khả năng sống sót và sức mạnh hỏa lực cho hạm đội tàu chiến mặt nước.
Dự án ZEUS không chỉ dừng lại ở việc thay đổi radar. Theo các nguồn tin quân sự công khai, lộ trình nâng cấp bao gồm việc tích hợp các hệ thống tác chiến điện tử thế hệ mới, hệ thống chống tàu ngầm SQQ-89 và các nền tảng tác chiến chung. Sự phối hợp giữa các khí tài này giúp tàu Zumwalt tăng cường khả năng phát hiện và đánh chặn các mối đe dọa đa tầng.
Công nghệ mảng pha quét chủ động hiện đại
Radar AN/SPY-6 do Raytheon sản xuất là hệ thống mảng pha quét chủ động (AESA) tối tân, dự kiến sẽ trở thành tiêu chuẩn cho nhiều loại tàu chiến của Mỹ như tàu khu trục, tàu sân bay và tàu tấn công đổ bộ. Điểm khác biệt lớn nhất của AN/SPY-6 nằm ở kiến trúc dạng module linh hoạt.
Hệ thống được cấu thành từ các module vuông độc lập có kích thước khoảng 60cm. Mỗi module đóng vai trò là một phần tử thu phát riêng lẻ, cho phép Hải quân Mỹ dễ dàng mở rộng quy mô hoặc bảo trì định kỳ. Thiết kế này không chỉ giúp tối ưu hóa diện tích lắp đặt trên tháp radar của tàu Zumwalt mà còn tăng đáng kể khả năng sống sót trước các cuộc tấn công điện tử của đối phương.
Ăng ten của đài radar AN/SPY-6.
Sự thay đổi chiến lược trong xây dựng hạm đội
Quyết định trang bị radar AN/SPY-6 cho lớp Zumwalt diễn ra trong bối cảnh Hải quân Mỹ vừa hủy bỏ chương trình đóng tàu khu trục hạng nhẹ (tàu hộ vệ tên lửa) lớp Constellation vào cuối tháng 11/2025. Những chậm trễ trong sản xuất và vấn đề quản lý dự án đã khiến Hải quân Mỹ phải cắt giảm đơn hàng, chỉ giữ lại hai tàu đầu tiên dự kiến hoàn thành vào năm 2030.
Việc tái phân bổ nguồn lực sang lớp Zumwalt được xem là bước đi nhằm tối ưu hóa chi phí và đảm bảo sức mạnh răn đe. Trong bối cảnh nhu cầu về tàu chiến mặt nước vẫn rất lớn, Hải quân Mỹ ước tính cần bổ sung khoảng 73 tàu các loại để duy trì ưu thế chiến lược. Sự hiện diện của các siêu khu trục hạm Zumwalt với hệ thống radar mới sẽ đóng vai trò then chốt trong nỗ lực hiện đại hóa lực lượng hải quân trước các thách thức an ninh mới.
Tuệ Nhân