Hải quân Mỹ đã triển khai chương trình mua sắm quy mô lớn đối với xuồng cao tốc thân cứng bơm hơi RHIB, với số lượng tối đa lên tới 474 chiếc trong khuôn khổ hợp đồng trị giá khoảng 650 triệu USD.
Quyết định này được công bố đầu tháng 5/2026, do Bộ Quốc phòng Mỹ phê duyệt và giao cho Bộ chỉ huy hệ thống hải quân phụ trách triển khai.
Hợp đồng được ký theo hình thức cung cấp linh hoạt trong thời gian 10 năm, với giá trị cơ bản khoảng 325,9 triệu USD và có thể tăng lên 650 triệu USD nếu toàn bộ tùy chọn được thực hiện.
8 nhà sản xuất tàu thuyền trong nước Mỹ đã được lựa chọn sau quá trình đấu thầu cạnh tranh với 15 đơn vị tham gia.
Các xuồng cao tốc RHIB, tức xuồng thân cứng bơm hơi, là phương tiện hải quân cỡ nhỏ nhưng có vai trò rất quan trọng trong tác chiến hiện đại.
Thiết kế của loại xuồng này kết hợp thân cứng bằng vật liệu composite nhẹ với các ống nổi bơm hơi hai bên, giúp tăng độ ổn định, khả năng chịu va đập và vận hành hiệu quả trong điều kiện biển động.
Theo cấu hình tiêu chuẩn, các xuồng được đặt hàng có chiều dài từ 7 m đến 11 m, sử dụng động cơ công suất lớn cho phép đạt tốc độ vượt 74 km/h.
Thiết kế đáy chữ V sâu giúp tăng khả năng cơ động và ổn định khi di chuyển ở tốc độ cao, đặc biệt trong môi trường biển gần bờ nhiều sóng và chướng ngại vật.
Các xuồng RHIB có thể tích hợp nhiều hệ thống nhiệm vụ như radar dẫn đường, hệ thống liên lạc bảo mật, giá lắp súng máy hoặc thiết bị chuyên dụng phục vụ đặc nhiệm.
Nhờ cấu trúc linh hoạt, chúng có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau như vận chuyển binh sĩ, đổ bộ đường biển, kiểm soát hàng hải, tìm kiếm cứu nạn và đặc biệt là nhiệm vụ kiểm tra, bắt giữ tàu khả nghi trên biển.
Việc mở rộng quy mô đội xuồng cao tốc phản ánh sự thay đổi trong tư duy tác chiến của Mỹ.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các tàu chiến cỡ lớn, hải quân Mỹ đang chuyển sang mô hình “tác chiến phân tán”, trong đó nhiều phương tiện nhỏ, nhanh và linh hoạt được triển khai đồng thời để tăng khả năng hiện diện và giảm nguy cơ bị tấn công tập trung.
Trong các khu vực chiến lược như Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi có nhiều vùng nước nông, đảo nhỏ và bờ biển phức tạp, các xuồng RHIB đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Chúng có thể tiếp cận những khu vực mà tàu chiến lớn không thể vào, hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm và duy trì kiểm soát tại các điểm nóng ven bờ.
Ngoài ra, việc phân bổ hợp đồng cho nhiều nhà sản xuất khác nhau cũng nhằm đảm bảo năng lực công nghiệp quốc phòng, tránh phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất.
Điều này giúp Mỹ duy trì khả năng sản xuất liên tục, đồng thời sẵn sàng tăng tốc khi nhu cầu chiến trường gia tăng.
Các đơn hàng đầu tiên dự kiến hoàn thành từ tháng 7/2026, cho thấy chương trình không chỉ mang tính dài hạn mà còn phục vụ nhu cầu trước mắt về tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu.
Ở góc độ chiến lược, việc đầu tư vào xuồng cao tốc RHIB cho thấy Mỹ đang thích ứng với môi trường xung đột mới, nơi các chiến dịch ven bờ, tác chiến đặc nhiệm và phản ứng nhanh ngày càng đóng vai trò quyết định.
Đây được xem là bước đi nhằm tăng tính linh hoạt, phân tán lực lượng và duy trì ưu thế trong các khu vực tranh chấp phức tạp.
Việt Hùng