Hành trình theo dấu chân Người từ Pác Bó tới Quảng Tây

3 giờ trướcBài gốc

Đoàn công tác chụp ảnh lưu niệm tại Khu di tích Mạch Ma, thành phố Tịnh Tây (Trung Quốc).

Từ những chứng tích lịch sử về lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ...

Những ngày cuối năm, chúng tôi theo đoàn công tác liên ngành của tỉnh khảo sát, nghiên cứu thực địa các địa danh, di tích cách mạng gắn với quá trình hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng Tây (Trung Quốc). Trong tiết trời lạnh giá, các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng các nhà báo, học giả, trí thức, văn nghệ sĩ, người có công với cách mạng tiêu biểu của tỉnh; các cơ quan thông tấn báo chí Trung ương và tỉnh đã đến điểm dừng chân đầu tiên là Khu di tích Mạch Ma, nằm sát biên giới Việt - Trung. Bên cạnh cột mốc 675 được xây dựng để phân định biên giới giữa 2 quốc gia, tấm bia đá di tích mốc 108 vẫn vững trãi, hiên ngang, chính là nơi đánh dấu cách đây 85 lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc (ngày 28/1/1941) sau 30 năm bôn ba nước ngoài tìm con đường cứu nước. Bác chọn Pác Bó, xã Trường Hà - vùng đất “phên giậu” Đông Bắc của Tổ quốc, là nơi hội tụ đủ cả “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để xây dựng căn cứ địa cách mạng của cả nước. Sự kiện Bác Hồ về nước mùa Xuân năm 1941 là dấu mốc trọng đại có ý nghĩa quyết định đối với vận mệnh của đất nước, thể hiện tầm nhìn mang tính chiến lược, về nhận thức, đoán định được hiện tại và triển vọng tương lai của cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam.

Từ Tịnh Tây đến các thành phố Hà Trì, Liễu Châu, Quế Lâm, Nam Ninh - thủ phủ của Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, dù hiện nay đã có nhiều đổi khác, kinh tế sôi động, sầm uất, nhưng tại những “địa chỉ đỏ” nơi này, qua thực sát và giới thiệu của thuyết minh viên, đều cho thấy chính quyền Quảng Tây đã chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo tồn các di tích có liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, xây dựng các phòng trưng bày ở những địa danh có sự kiện về Người, đồng thời khẳng định rõ về tình cảm sâu đậm và những đóng góp của đồng bào dân tộc Choang Quảng Tây đối với lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, với phong trào cách mạng Việt Nam.

Đó là Nhà lưu niệm Hồ Chí Minh với nhân dân dân tộc Choang (hay Di tích văn phòng “Việt Minh” Tịnh Tây), tại số 302 phố Tân Sinh hiện đang trưng bày gần 300 bức tranh, ảnh, tượng, phù điêu cùng nhiều hiện vật, bút tích của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong quá trình Người hoạt động ở Quảng Tây. Đây cũng từng là trụ sở của Mặt trận Việt Minh ở nước ngoài, dùng để chuẩn bị cho công tác trở về và lãnh đạo cách mạng trong nước.

Tại thành phố Liễu Châu năm xưa, Bác Hồ đã từng đến 4 lần. Nhà lưu niệm Hồ Chí Minh (còn có tên gọi "Nhà ở cũ của Hồ Chí Minh") tọa lạc tại số 2 - 1 phố Liễu Thạch hiện nay chính là nhà trọ Nam Dương xưa - nơi lưu trú của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sau khi được trả tự do khỏi nhà tù của Tưởng Giới Thạch (tháng 8/1943). Chính ở nơi đây, trong 1 năm (từ tháng 9/1943 - 9/1944), Người đã tiến hành nhiều hoạt động cách mạng, mở lớp huấn luyện cán bộ cách mạng; biên soạn nhiều văn kiện, tài liệu quan trọng khác. Nơi hà trọ nhìn ra ngọn núi Tây Phong Lĩnh, Người cũng đã biên soạn xong tập thơ “Nhật ký trong tù” bằng chữ Hán - sau này Bảo vật Quốc gia, di sản văn hóa và cách mạng cao quý.

Những điểm dừng chân của đoàn công tác tại Biệt thự số 1, Khách sạn Liễu Châu, Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp gỡ các nhân sĩ yêu nước và cán bộ cách mạng, hoàn thiện những kế hoạch quan trọng trước khi trở về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam; Di tích Văn phòng Bát lộ Quân, tại số nhà 14, đường Trung Sơn - Bác từng ở và làm việc bí mật khoảng năm 1939 - 1940, để tổ chức các lớp huấn luyện cán bộ và chuẩn bị lực lượng cho cách mạng Việt Nam; Tòa soạn Cứu Vong Nhật Báo, tại số 12 đường Thái Bình, thành phố Quế Lâm... Từng hiện vật, hình ảnh, nét chữ... tại tất cả những điểm di tích quý báu là di sản vô giá, bằng chứng lịch sử, cơ sở khoa học vững chắc cho thấy nhân cách vĩ đại, tầm nhìn chiến lược của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam. Đồng thời, là minh chứng ghi lại tình cảm nồng thắm của nhân dân Choang Quảng Tây với Bác Hồ, đáp ứng nguyện vọng của người dân Việt Nam muốn hiểu rõ hơn quá trình hoạt động cách mạng của Bác trên hành trình tìm đường cứu nước, cứu dân.

Phòng làm việc của Bác tại Nhà lưu niệm Hồ Chí Minh với nhân dân dân tộc Choang (hay Di tích văn phòng “Việt Minh” Tĩnh Tây) - trụ sở của Mặt trận Việt Minh.

... di sản vô giá của tình hữu nghị sắt son

Quảng Tây từ lâu đã trở thành một phần di sản không thể tách rời trong cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chi Minh. Xúc động khi được ngắm nhìn lại các kỷ vật của người, bà Đỗ Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh khẳng định: Qua những tư liệu, hiện vật còn lưu lại về quãng thời gian Nguyễn Ái Quốc - Chủ tịch Hồ Chí Minh sống và hoạt động tại Trung Quốc nói chung và tỉnh Quảng Tây nói riêng đã cho thấy sự kết hợp kỳ diệu giữa một trí tuệ sắc bén, uyên thâm và một nhân cách vô cùng giản dị ở Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dù làm bất cứ công việc gì, Người cũng làm việc với một sự nhạy bén chính trị và phong cách khoa học, tỉ mỉ nhưng lại rất linh hoạt. Trong cuộc sống với bạn bè, với đồng chí, Bác luôn cư xử bằng tất cả sự chân thành, khiêm nhường và giản dị nhất. Bác không tự đặt mình cao hơn ai cả, chính sự chân thành ấy đã tạo nên một sức hút tự nhiên, khiến những người bạn Trung Quốc sẵn sàng giúp đỡ, đùm bọc và chở che Người bằng tất cả nghĩa tình.

Đó là gia đình của ông Hứa Gia Khởi, ở thôn Nặm Quang, thành phố Tịnh Tây, Quảng Tây (Trung Quốc) sẵn sàng "nhường" ngôi nhà của mình để làm cơ sở cách mạng quan trọng và nhân dân ở đây bao bọc, bảo vệ cán bộ. Tại đây (tháng 1/1941), Bác mở lớp huấn luyện cho 43 cán bộ cách mạng Việt Nam, chuẩn bị lực lượng để về nước xây dựng căn cứ địa cách mạng. Giúp việc cho Bác có thời điểm đó có các đồng chí Phùng Chí Kiên, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Bác trực tiếp giảng bài, biên soạn tài liệu, sau in thành sách "Con đường giải phóng'.

Một trong rất nhiều những người bạn Trung Quốc nữa của Bác là liệt sĩ Dương Đào (còn gọi là Dương Thuần Cương) ở thôn Pà Mông, huyện Tịnh Tây vì xung phong dẫn đường cho Người thì lính canh trụ sở thôn của Quốc dân Đảng bắt giữ. Do bị tù đày và tra tấn, Dương Đào mắc trọng bệnh và sau khi được ra tù, sức khỏe quá yếu nên đã chết khi chưa kịp về nhà.

Lần đầu tiên cùng cha mình là ông Võ Hồng Nam được đến các điểm di tích, đặc biệt lớp huấn luyện cán bộ Hồ Chí Minh - ngôi nhà sàn của ông Hứa Gia Khởi vẫn được gìn giữ vẹn nguyên dấu tích xưa, anh Võ Hoài Nam, cháu trai của Đại tướng Võ Nguyên Giáp không nén nổi xúc động: Khi thăm lại các nơi cũ từ Bác Hồ, ông nội của mình và các cán bộ cách mạng từng sống và làm việc, được sự đùm bọc của bà con nơi đây trong những tháng ngày gian khổ, thiếu thốn, càng cảm nhận rõ hơn lý tưởng mà Bác đã lựa chọn; hiểu hơn về quá trình hoạt động cách mạng của Bác Hồ và các lãnh đạo tiền bối của dân tộc; hiểu hơn vì sao Người luôn nhấn mạnh sức mạnh của đoàn kết và tình hữu nghị giữa các dân tộc. Hành trình này như một lời nhắc nhở chúng ta, đặc biệt là thế hệ trẻ không chỉ mang trong mình niềm tự hào dân tộc mà còn mang theo trách nhiệm vun đắp hòa bình, tiếp nối tình hữu nghị giữa hai đất nước.

Di tích Văn phòng Bát lộ Quân, tại số nhà 14, đường Trung Sơn - Bác từng ở và làm việc bí mật khoảng năm 1939 - 1940.

“Hành trình theo dấu chân Bác Hồ” còn đưa đoàn đến nhiều địa điểm khác trên vùng đất Quảng Tây, như: Nhà kỷ niệm các Trường học Việt Nam tại Đại học sư phạm Quảng Tây (Quế Lâm); Trường Dục Tài Nam Ninh (Khu Tây - Đại học Quảng Tây) - cơ sở đào tạo lớn nhất của Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn từ năm 1951 đến 1958... Ở mỗi góc độ tiếp cận, nghiên cứu khác nhau, song chuyến khảo sát có ý nghĩa vô cùng đặc biệt đối với các thành viên đoàn.

Thạc sĩ Hồ Thị Liên Hương, giảng viên Khoa Lịch sử, Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn bộc bạch: Đây là cơ hội hiếm có, xúc động và tự hào. Nhiều tư liệu quý giá thu thập được rất hữu ích, phục vụ cho quá trình giảng dạy và nghiên cứu. Tôi cho rằng sinh viên có thể tự bồi đắp kiến thức, nhưng những cảm xúc, niềm tự hào, truyền thống lịch sử và những giá trị tư tưởng quý báu mà Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho các thế hệ sau thì cần được truyền tải. Từ những tư liệu quý giá thu thập được trong chuyến đi, tôi đã có thêm cơ sở để hình thành một số đề tài nghiên cứu mới, cũng như hướng dẫn sinh viên để làm rõ hơn những đóng góp, vai trò của Bác Hồ đối với cách mạng Việt Nam, đồng thời làm rõ mối quan hệ bền chặt giữa cách mạng Việt Nam và cách mạng Trung Quốc trong giai đoạn này.

Còn chị Hoàng Mai Trinh, Phó trưởng Phòng Lý luận chính trị, lịch sử Đảng, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy chia sẻ: Đối với tôi thì chuyến đi khảo sát và nghiên cứu có ý nghĩa rất thiết thực, tôi không cảm nhận được hơi thở của quá khứ, lòng biết ơn sâu sắc đối với những người dân đã âm thầm góp phần làm nên thắng lợi vĩ đại của dân tộc Việt Nam mà còn bồi đắp kiến thức, sưu tầm các tư liệu về lịch sử rất quý giá ở bên nước bạn. Qua đó, bản thân được trang bị thêm kiến thức, trên cơ sở đó góp phần thực hiện tốt hơn công tác chuyên môn, đặc biệt là công tác nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền và giáo dục lịch sử Đảng.

... đến “hành trình đỏ” theo dấu chân Bác Hồ

Bà Nông Thị Tuyến, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng quà đơn vị quản lý Nhà lưu niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại thành phố Liễu Châu (Trung Quốc).

Ở góc nhìn khác, ông Lã Văn Vinh, hội viên Hội Văn học, Nghệ thuật tỉnh cảm nhận đầu tiên và sâu sắc đó là phía nước bạn Trung Quốc, đặc biệt là nhân dân Quảng Tây rất coi trọng và gìn giữ, tôn tạo các di tích lịch sử gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông cho rằng đây cũng là tiền đề quan trọng mở ra hướng liên kết phát triển du lịch văn hóa - lịch sử giữa Cao Bằng (Việt Nam) và Quảng Tây (Trung Quốc) theo hướng bền vững, gắn với di sản và giá trị nhân văn. Tuyến du lịch này không chỉ có ý nghĩa trong giáo dục truyền thống lịch sử, mà còn là hành trình hướng về cội nguồn, đặc biệt là đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh - vĩ lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.

“Việt - Trung núi liền núi, sông liền sông”. Đó không chỉ là sự gần gũi địa lý mà còn chung khát vọng về tương lai. Những hoạt động cách mạng của Bác Hồ trong thời gian tại Quảng Tây (Trung Quốc) là một chặng đường trong cuộc đời hoạt động cách mạng cao cả của Người, song đã phản ánh chân thực về mối quan hệ thân thiết, giúp đỡ lẫn nhau, đồng cam cộng khổ của nhân dân hai nước Trung - Việt trong sự nghiệp cách mạng chung.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng chỉ rõ “Mối quan hệ cách mạng Trung Quốc và cách mạng Việt Nam thật là: Trăm ơn, nghìn nghĩa, vạn tình… Mối tình hữu nghị vinh quang muôn đời”. Tình hữu nghị truyền thống "vừa là đồng chí, vừa là anh em" - tài sản quý báu chung ngày càng được vun đắp và đã khắc sâu vào tâm trí của nhân dân hai nước. Chuyến khảo sát, nghiên cứu lần này càng thêm ý nghĩa khi được tổ chức vào dịp cả nước hướng tới sự kiện trọng đại Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026) và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Bà Nông Thị Tuyến, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định: Chuyến khảo sát nhằm thu thập được các tư liệu, hình ảnh và dữ liệu phục vụ công tác tuyên truyền, quảng bá, gắn với sự kiện kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tù đó, nâng cao nhận thức và tiếp tục tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp cách mạng và những cống hiến vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc Việt Nam, khẳng định ý nghĩa, giá trị to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh. Đồng thời, kết nối, trao đổi và học tập kinh nghiệm với phía bạn trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa, đặc biệt là các di tích lịch sử cách mạng, cũng như kinh nghiệm trong công tác quản lý, vận hành các điểm du lịch, tổ chức các hoạt động giao lưu nhân dân giữa hai địa phương Cao Bằng - Quảng Tây. Chuyến công tác này tạo cơ sở khoa học và thực tiễn để tham mưu xây dựng tuyến du lịch đỏ “Hành trình theo chân Bác Hồ” kết nối từ Pác Bó, Cao Bằng (Việt Nam) đến Quảng Tây (Trung Quốc). Đây chính là biểu tượng mới cho du lịch lịch sử văn hóa và tình hữu nghị Việt - Trung, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ song phương, thúc đẩy sự hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam - Trung Quốc nói chung, trong đó, có Cao Bằng - Quảng Tây ngày càng bền chặt.

Bảo Bình

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/hanh-trinh-theo-dau-chan-nguoi-tu-pac-bo-toi-quang-tay-3184473.html