Hướng đi nào trước gánh nặng ung thư đường tiêu hóa tại Việt Nam?

3 giờ trướcBài gốc

Trong bối cảnh xu hướng trẻ hóa ngày càng rõ rệt, tầm soát và phát hiện sớm được các chuyên gia đánh giá là giải pháp quan trọng giúp thay đổi tiên lượng bệnh, giảm tỷ lệ tử vong và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Tình hình ung thư tại Việt Nam qua những con số “biết nói”

Ung thư đường tiêu hóa, đặc biệt là ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng, vẫn là một trong những nhóm bệnh ung thư phổ biến và gây tử vong hàng đầu trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, ung thư đại trực tràng ghi nhận khoảng 16.835 ca mắc mới mỗi năm tại Việt Nam, chiếm 9,3% tổng số ca ung thư mới. Đồng thời, căn bệnh này gây ra hơn 8.450 ca tử vong hằng năm, đứng thứ 4 về tỷ lệ mắc và thứ 5 về tỷ lệ tử vong trong các loại ung thư. Song song với đó, ung thư dạ dày ghi nhận 16.277 ca mắc mới mỗi năm, đứng thứ 5 về tỷ lệ mắc mới và đứng thứ 3 về tỷ lệ tử vong (11%).

Ung thư dạ dày thuộc nhóm các bệnh ác tính phổ biến tại Việt Nam Nguồn ảnh: Sưu tầm

Với những con số trên, ung thư đường tiêu hóa dường như không còn là câu chuyện của người cao tuổi hay nhóm người có yếu tố nguy cơ đặc thù mà đang trở thành mối đe dọa cho bất kỳ ai trong xã hội hiện đại.

Nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ tử vong cao là sự thiếu nhận thức về tầm quan trọng của tầm soát sớm. Ung thư đường tiêu hóa ở giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng hoặc dễ bị nhầm lẫn với các bệnh dạ dày thông thường như viêm loét, đầy hơi, khó tiêu. Nhiều người chủ quan uống thuốc tự điều trị khiến bệnh tiến triển âm thầm trong nhiều năm.

Theo các chuyên gia tiêu hóa, khi ung thư đại trực tràng hay dạ dày được phát hiện ở giai đoạn I, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể lên đến 90%. Nhưng nếu phát hiện ở giai đoạn IV – khi đã có di căn – con số này có thể giảm xuống chỉ còn 10-15%. Đây là lý do vì sao các chuyên gia y tế thường đưa ra nhiều khuyến nghị thực hiện nội soi tầm soát, đặc biệt với các nhóm có nguy cơ cao.

Xu hướng trẻ hóa đáng lo ngại

Một điểm đáng quan tâm trong những năm gần đây là sự trẻ hóa của ung thư đường tiêu hóa."Không chỉ người cao tuổi, mà cả những người trẻ ở độ tuổi 30-40, thậm chí 20, cũng có thể mắc bệnh. Lối sống hiện đại – ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động, căng thẳng kéo dài chính là "ngòi nổ" khiến ung thư đại trực tràng bùng phát mạnh mẽ"- PGS.TS.BS Vũ Văn Khiên, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học tiêu hóa Việt Nam cho biết. Ngoài ra, Bác sĩ Vũ Văn Khiên cho biết ung thư đại trực tràng ở người trẻ có xu hướng "hung hãn" hơn, các tế bào ung thư phát triển nhanh, xâm lấn mạnh và ít có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Điều này có thể liên quan đến yếu tố di truyền hoặc lối sống hiện đại như ăn uống thiếu chất xơ, béo phì, hút thuốc,... Trong khi đó, ở người lớn tuổi, bệnh thường tiến triển chậm hơn nhưng lại hay bị che lấp bởi các bệnh lý nền khác như tiểu đường hay tim mạch.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết: Không chỉ người trên 45 tuổi mới cần tầm soát ung thư tiêu hóa. Những ai có yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình có người mắc ung thư, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, thói quen ăn uống không lành mạnh hoặc có các triệu chứng tiêu hóa kéo dài đều nên được kiểm tra sớm.

“Giải pháp vàng” tầm soát và cải thiện tiên lượng ung thư đường tiêu hóa

Điều đáng mừng là bệnh lý ung thư đường tiêu hóa thường phát triển âm thầm qua các tổn thương tiền ung thư trong thời gian đáng kể. Đây là “khoảng thời gian vàng” tầm soát, phát hiện bất thường và can thiệp sớm, giúp nâng cao hiệu quả điều trị, cải thiện tiên lượng và giảm gánh nặng bệnh tật cho người bệnh.

Theo PGS.TS. Bác sĩ Vũ Văn Khiên, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam, Chuyên gia tiêu hóa tại Thu Cúc TCI, nội soi tiêu hóa có vai trò rất quan trọng trong tầm soát ung thư đường tiêu hóa, đặc biệt ở nhóm có nguy cơ cao.

Để nâng cao hiệu quả phát hiện các tổn thương tiền ung thư và ung thư giai đoạn sớm, việc cải tiến, cập nhật công nghệ nội soi đóng vai trò quan trọng. Mới đây, công nghệ Endocyto 520x tân tiến Nhật Bản - chính thức được Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI tiên phong đưa về Việt Nam. Điểm nổi bật của công nghệ này là khả năng siêu phóng đại lên tới 520 lần, kết hợp đồng bộ công nghệ hình ảnh hiện đại và trí tuệ nhân tạo, cho phép quan sát trực tiếp cấu trúc tế bào và vi mạch niêm mạc. Khả năng "nhìn ở cấp độ tế bào" giúp bác sĩ phát hiện các tổn thương tiền ung thư hoặc biến đổi vi thể từ rất sớm - thời điểm mà người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng rõ ràng. Đây được xem là bước tiến quan trọng, giúp vượt qua giới hạn của nội soi truyền thống vốn chủ yếu dựa vào quan sát bề mặt tổn thương.

Hiện nay, công nghệ nội soi Endocyto 520x đang được triển khai tích cực và nhận được nhiều sự tin tưởng từ người bệnh. Đại diện TCI cho biết, đơn vị tiếp tục phối hợp với các chuyên gia tiêu hóa đầu ngành trong và ngoài nước thông qua các chương trình đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và thực hành chuyên sâu nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn, tối ưu hiệu quả chẩn đoán và phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, ung thư đường tiêu hóa. Đây được xem là hướng đi quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả tầm soát, phát hiện sớm ung thư và giảm gánh nặng bệnh tật trong cộng đồng.

Kim Dung

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/huong-di-nao-truoc-ganh-nang-ung-thu-duong-tieu-hoa-tai-viet-nam-114085.html