Với nhiều nỗ lực nhằm gỡ bỏ thẻ vàng IUU, thành phố Đà Nẵng đã hoàn thành việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá đối với tàu có chiều dài từ 15 mét trở lên. (Ảnh: Đoàn Hữu Trung/TTXVN)
Với những nỗ lực chống khai thác IUU trong nhiều năm qua, thành phố Đà Nẵng đang đạt được những kết quả thực chất, góp phần vào quyết tâm chung của cả nước để sớm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC). Theo Chi cục Biển đảo và Thủy sản thành phố Đà Nẵng, hiện địa phương đã hoàn thành đầy đủ các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu về chống khai thác IUU, đây là bước chuyển biến quan trọng của thành phố.
Giám sát chặt bằng công nghệ
Hiện nay, trên 4.000 phương tiện tàu cá của thành phố Đà Nẵng đã được nhập thông tin dữ liệu đầy đủ để quản lý chặt chẽ, nhất là các tàu đánh bắt xa bờ, trên hệ thống phần mềm giám sát tàu cá của Cục Thủy sản và Kiểm ngư.
Các tàu khai thác ở ngoài khơi sẽ hiển thị rõ thông tin vị trí đang đánh bắt trên biển, nghề khai thác, thuyền trưởng và danh sách thuyền viên cùng số điện thoại liên hệ... trên hệ thống phần mềm giám sát này.
Cán bộ Phòng Kiểm ngư, Chi cục Biển đảo và Thủy sản thành phố Đà Nẵng sẽ theo dõi 24/24 giờ các phương tiện này trên phần mềm để kiểm soát chặt chẽ các tàu cá không vi phạm quy định chống khai thác IUU.
Ông Nguyễn Hữu Trường, Trưởng phòng Kiểm ngư, Chi cục Biển đảo và Thủy sản thành phố Đà Nẵng cho biết, việc ứng dụng công nghệ vào giám sát tàu cá là một công cụ quan trọng để hướng đến xây dựng ngành khai thác thủy sản minh bạch, hiện đại và bền vững.
Cán bộ, chiến sỹ Đồn biên phòng cửa khẩu cảng Kỳ Hà (Bộ đội biên phòng Đà Nẵng) tuần tra kết hợp tuyên truyền chống khai thác bất hợp pháp, góp phần gỡ bỏ thẻ vàng IUU cho ngư dân. (Ảnh: Đoàn Hữu Trung/TTXVN)
Qua hệ thống này, trạm bờ sẽ liên hệ với các thuyền trưởng khi đến gần vị trí ranh giới được phép đánh bắt. Trường hợp vi phạm, Chi cục sẽ có văn bản gửi về địa phương, lực lượng bộ đội Biên phòng cùng các cơ quan chức năng để khi tàu vi phạm cập cảng sẽ tiến hành phối hợp xử lý theo quy định.
Đà Nẵng là một trong những trung tâm nghề cá lớn nhất của cả nước, với cảng cá loại 1 Thọ Quang và cảng cá Tam Quang, Hồng Triều. Đây là “cửa ngõ” xuất, cập bến của hàng ngàn tàu đánh bắt xa bờ mỗi năm không chỉ của địa phương mà còn từ các tỉnh, thành phố trong khu vực miền Trung, giữ vai trò mấu chốt trong việc thực hiện đúng các quy định của Luật Thủy sản và khuyến nghị của Ủy ban châu Âu trong việc gỡ thẻ vàng IUU.
Ông Nguyễn Lại, Trưởng ban Quản lý âu thuyền và cảng cá Thọ Quang cho biết, thời gian qua, Ban quản lý cảng cá đã tập trung nguồn lực, cơ sở vật chất để nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát tàu cá xuất, cập bến, giám sát sản lượng thủy sản qua cảng.
Với số lượng tàu cá ra vào cảng hàng ngày lớn, cảng cá bước đầu ứng dụng camera giám sát thông minh vào công tác quản lý, chỉ có những tàu cá hoàn thành thủ tục khai báo điện tử eCDT, cảng cá mới giải quyết các thủ tục tiếp theo.
Trong quý 1/2026, sản lượng khai thác thủy sản của thành phố Đà Nẵng ước đạt 30.000 tấn, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2025. Thành phố hiện có 25 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản; trong đó, có 4 doanh nghiệp xuất khẩu qua thị trường châu Âu.
Cơ quan chức năng của thành phố cũng thường xuyên giám sát các doanh nghiệp này trong việc cung cấp hồ sơ thu mua nguyên liệu đầu vào, đảm bảo có nguồn gốc rõ ràng, theo các quy định về chống khai thác IUU.
Chi cục trưởng Chi cục Biển đảo và Thủy sản thành phố Đà Nẵng, ông Võ Văn Long cho biết, đến nay có thể khẳng định, thành phố Đà Nẵng đã hoàn thành tất cả các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định.
Hiện tại, 100% tàu cá của thành phố đã định danh, đánh dấu tàu cá và được cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Tuy nhiên, thành phố cũng xác định không chủ quan với công tác chống khai thác IUU mà phải thực hiện thường xuyên, gắn liền với đầu tư nguồn lực, chính sách để phát triển ngành thủy sản hiện đại, bền vững.
Khẩn trương đưa chính sách hỗ trợ đến ngư dân
Đầu năm 2026, thành phố Đà Nẵng đã ban hành Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản, giai đoạn 2026-2030, với nhiều nội dung bao trùm như: hỗ trợ bảo hiểm thân tàu; hỗ trợ kinh phí mua mới thiết bị giám sát hành trình; hỗ trợ xử lý dứt điểm tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; hỗ trợ cho chủ tàu cá chi phí chuyển đổi từ nghề lưới kéo sang các nghề khác…
Theo Chi cục Biển đảo và Thủy sản thành phố Đà Nẵng, hiện nay, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương ven biển đang phổ biến, hướng dẫn bà con ngư dân thực hiện nghiên cứu kỹ các chính sách hỗ trợ và đăng ký để làm hồ sơ, thủ tục liên quan.
Các chính sách này được kỳ vọng góp phần thúc đẩy tái cơ cấu đội tàu và ngành nghề khai thác, chuyển đổi sang mô hình khai thác có trách nhiệm, hợp pháp và hướng mạnh ra ngư trường xa bờ để giảm áp lực lên nguồn lợi ven biển.
Thành phố Đà Nẵng dự kiến dành hơn 60 tỷ đồng để thực hiện Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản, giai đoạn 2026-2030. Cụ thể, thành phố hỗ trợ kinh phí mua bảo hiểm thân tàu cho tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15m trở lên: hỗ trợ 40% kinh phí hằng năm mua bảo hiểm thân tàu ngoài mức hỗ trợ 50% theo chính sách hỗ trợ của Trung ương.
Thành phố hỗ trợ kinh phí mua mới thiết bị giám sát hành trình lắp đặt trên tàu cá: hỗ trợ 50% giá trị thiết bị nhưng không quá 11 triệu đồng.Đặc biệt, thành phố hỗ trợ hủy, phá dỡ tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 6m - dưới 12m là 20 triệu đồng/tàu; từ 12m - dưới 15m là 50 triệu đồng/tàu; từ 15m trở lên là 100 triệu đồng/tàu; đồng thời, thành phố hỗ trợ kinh phí mua máy thủy để thay thế máy chính không đủ điều kiện đăng kiểm đang lắp đặt, sử dụng trên tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 12m trở lên là 50% giá trị máy nhưng không quá 50 triệu đồng.
Ngoài ra, Đà Nẵng dự kiến hỗ trợ cho chủ tàu cá chi phí chuyển đổi từ nghề lưới kéo (giã cào) sang các nghề khai thác thủy sản khác không thuộc danh mục nghề cấm là 50% chi phí chuyển đổi nghề gồm mua mới ngư cụ, trang thiết bị phục vụ khai thác, cải hoán tàu cá nhưng không quá 50 triệu đồng/tàu cá…
“Chúng tôi đang phối hợp với các xã, phường ven biển tập huấn cụ thể về quy trình, thủ tục các bước làm hồ sơ cũng như những đối tượng thụ hưởng để Nghị quyết này sớm đi vào cuộc sống, đáp ứng sự mong mỏi, kỳ vọng của bà con ngư dân,” ông Võ Văn Long, Chi cục trưởng Chi cục Biển đảo và thủy sản thành phố Đà Nẵng cho biết.
Với chính sách đồng bộ trên, thành phố Đà Nẵng hướng đến phát triển ngành thủy sản bền vững, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu, gắn với bảo vệ môi trường và bảo tồn nguồn lợi thủy sản, nâng cao thu nhập và góp phần đảm bảo an sinh xã hội cho ngư dân; đồng thời, thành phố sẽ tái cơ cấu đội tàu mạnh mẽ, tập trung đầu tư các tàu cá khai thác hải sản xa bờ nâng cao năng lực khai thác thủy sản, chất lượng sản phẩm, an toàn vệ sinh thực phẩm; giảm số lượng và chuyển đổi nghề tàu cá ven bờ./.
(TTXVN/Vietnam+)