Khi di sản được kể lại bằng công nghệ

2 giờ trướcBài gốc

Các chi tiết hoa văn, màu sắc, trang phục nhân vật được nhóm thực hiện nghiên cứu nhằm giữ tinh thần dân gian Việt. Ảnh: ĐVCC

Dự án của nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền cùng Không gian trải nghiệm đa giác quan X Space Immersive cho thấy nỗ lực của người trẻ trong việc làm mới cách tiếp cận văn hóa truyền thống.

Trải nghiệm truyện dân gian đa giác quan

Từng có một thời, truyện dân gian là món quà tuổi thơ được trao truyền bằng lời kể mộc mạc của ông bà, cha mẹ. Nhưng trong đời sống hiện đại, khi các hình thức giải trí ngày càng đa dạng, những lời kể cổ tích dần thưa vắng trong nhiều gia đình.

Ngô Quỳnh Chi, Trưởng dự án “Kỳ mộng dân gian”, chia sẻ, từ trăn trở đó, nhóm tìm cách đưa những câu chuyện xưa trở lại với trẻ em bằng hình ảnh chuyển động, ánh sáng, âm thanh và tương tác. Không chỉ dành cho trẻ nhỏ, dự án còn hướng đến gen Z và người nước ngoài, góp phần tạo thêm nhịp cầu giữa công chúng trẻ với di sản Việt.

Tuy nhiên, đưa văn hóa dân gian vào không gian trải nghiệm nhập vai không đơn giản là “hiện đại hóa” bằng kỹ thuật. Với nhóm thực hiện, điều khó nhất là giữ được tinh thần nguyên bản của chất liệu truyền thống trong hình thức biểu đạt mới. Công nghệ có thể tạo ấn tượng mạnh về thị giác, nhưng nếu thiếu tiết chế, phần trình diễn dễ lấn át chiều sâu và thông điệp của câu chuyện.

Chi cho biết đội ngũ thiết kế LED mapping (công nghệ trình chiếu ánh sáng và hình ảnh lên các bề mặt trong không gian) và ban nội dung phối hợp chặt chẽ để mỗi hiệu ứng hình ảnh, chuyển động âm thanh hay nhịp chuyển cảnh đều gắn với mạch cảm xúc, làm bật lên tầng sâu ý nghĩa và giá trị đạo lý trong từng câu chuyện. Nhờ vậy, người xem sẽ nhìn thấy một “Kỳ mộng dân gian” hiện đại, mãn nhãn nhưng vẫn giữ được linh hồn của di sản Việt.

Công nghệ đánh thức di sản

Để chuyển hóa các chất liệu vốn tĩnh như tranh dân gian, truyện cổ, biểu tượng truyền thống thành trải nghiệm đa giác quan, nhóm sinh viên bắt đầu từ khâu nghiên cứu. Các phân cảnh được chọn lọc nhằm bảo đảm mạch kể, đồng thời gợi mở cảm xúc.

Theo ông Nguyễn Mạnh Linh, Giám đốc X Space Immersive, sức mạnh của công nghệ nằm ở khả năng giúp công chúng tiếp cận di sản theo cách chủ động hơn. Trong không gian nhập vai, người xem có thể bước vào câu chuyện, tương tác và cảm nhận bằng nhiều giác quan. “Họ không chỉ là khách tham quan mà còn nhập cuộc, sống trọn vẹn trong câu chuyện mình yêu thích”, ông Linh nói.

Dù vậy, công nghệ không thể thay thế chiều sâu văn hóa. PGS.TS Nguyễn Việt Hùng, Phó Trưởng bộ môn Văn học Việt Nam 1, Đại học Sư phạm Hà Nội, cố vấn chuyên môn của dự án, cho biết nhóm đã lựa chọn các di sản truyền miệng tiêu biểu, tìm ngữ liệu, thẩm định và so sánh các dị bản để chọn những bản kể đáng tin cậy, phổ biến và có giá trị.

Theo ông, khi kể lại truyện dân gian bằng một ngôn ngữ khác - ngôn ngữ của ánh sáng, hình ảnh và âm thanh - điều quan trọng là phải chắt lọc được phần cốt lõi, tinh hoa và mang tính đại diện. Công việc này đòi hỏi tri thức liên ngành, từ văn học dân gian, mỹ thuật truyền thống, biểu tượng văn hóa đến tâm lý tiếp nhận của công chúng và ngôn ngữ trình diễn đương đại.

“Kỳ mộng dân gian” khởi đầu với chất liệu truyện dân gian, nhưng nhóm thực hiện cho rằng văn hóa Việt còn nhiều kho tàng có thể tiếp tục khai thác, từ chèo, tuồng đến nhạc cụ truyền thống, trang phục cổ qua các triều đại và nhiều lớp di sản tinh thần khác. Nhóm kỳ vọng dự án có thể trở thành một trong những sản phẩm tiên phong, truyền cảm hứng để thế hệ trẻ tiếp tục dùng công nghệ tái hiện vẻ đẹp đời sống tinh thần của người Việt.

Dự án “Kỳ mộng dân gian” tái hiện 4 truyện dân gian tiêu biểu gồm: Con Rồng cháu Tiên, Sự tích dưa hấu, Thánh Gióng, Sơn Tinh - Thủy Tinh bằng công nghệ LED Mapping, ánh sáng, âm thanh và tương tác trong không gian 3600.

Sự kiện diễn ra từ ngày 1-7/6 tại X Space Immersive (Vincom Mega Mall Royal City, Hà Nội).

THẢO PHƯƠNG

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/khi-di-san-duoc-ke-lai-bang-cong-nghe-3339614.html