Khi người nông dân rời lưng bò để bước lên máy bay

4 giờ trướcBài gốc

Ngược dòng thời gian về những năm đầu của công cuộc đổi mới, khi đất nước vừa thoát khỏi cơ chế bao cấp, hình ảnh Anh hùng Lao động Hồ Giáo ôm con bò trên đồng cỏ đã trở thành biểu tượng của một thời đại.

Từ nông nghiệp sang dịch vụ và hội nhập sâu rộng

Ngày ấy, khái niệm "phát triển bền vững" chưa xuất hiện trong các văn kiện, nhưng làm sao để đủ ăn thì luôn hiện hữu trong đời sống mà chưa cần bất kỳ định nghĩa nào. Nhiệm vụ của ông Hồ Giáo và đàn bò khi ấy thiêng liêng vô cùng: Giải quyết bài toán lương thực, thực phẩm cho người dân.

Di sản ông để lại không chỉ là kỹ thuật chăn nuôi, mà là tinh thần lao động cần cù, chắt chiu từng giọt sữa để đẩy lùi cái đói, cái nghèo. Đó là nền tảng đầu tiên của 40 năm Đổi mới: Giải phóng sức lao động để "dân có ăn, áo có mặc".

Hình ảnh đời thường của Anh hùng Lao động Hồ Giáo. Ảnh: TL

Bước sang thế kỷ 21, thành tựu lớn nhất của đổi mới không chỉ dừng lại ở an ninh lương thực, mà là sự trỗi dậy mạnh mẽ của các thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân - một động lực quan trọng được Đảng và Nhà nước khẳng định xuyên suốt các kỳ Đại hội.

Nếu ông Hồ Giáo đưa con bò về từng hộ gia đình, thì sự ra đời của mô hình hàng không thế hệ mới tại Việt Nam với chi phí thấp đã hiện thực hóa giấc mơ "bình dân hóa" phương tiện đi lại xa xỉ này. Trước đây, máy bay là đặc quyền của giới thượng lưu. Nhưng cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã mở đường cho các doanh nghiệp tư nhân tham gia giải quyết những bài toán lớn của xã hội.

Những người nông dân chân lấm tay bùn, những công nhân xa quê lần đầu tiên cầm trên tay tấm vé máy bay giá rẻ, ánh mắt họ lấp lánh niềm vui không kém gì ngày xưa nhận được con bò giống.

Đó không chỉ là câu chuyện kinh doanh của các hãng hàng không tư nhân, mà là minh chứng cho tính ưu việt của chính sách đổi mới: Huy động mọi nguồn lực xã hội để người dân được thụ hưởng dịch vụ tốt nhất với chi phí hợp lý nhất. Từ lưng bò bước lên máy bay là bước chuyển mình từ nông nghiệp sang dịch vụ và hội nhập sâu rộng.

Giải bài toán kép về môi trường và phát triển

Tuy nhiên, văn kiện Đại hội 14 đang được xây dựng đã chỉ rõ bối cảnh mới: Đất nước đang bước vào "kỷ nguyên vươn mình", nhưng cũng đối mặt với những thách thức an ninh phi truyền thống, đặc biệt là biến đổi khí hậu.

Lúc này, hình ảnh con bò và máy bay lại đặt ra một nghịch lý. Cả nông nghiệp (đại diện bởi con bò) và công nghiệp dịch vụ (đại diện bởi máy bay) đều đang bị "soi xét" dưới lăng kính môi trường. Thế giới nói về thuế carbon, về hạn chế bay, về giảm đàn gia súc.

"Mệnh lệnh" về chuyển đổi kép trong dự thảo văn kiện Đại hội 14 sẽ không chỉ là một dòng trên giấy. Nó phải là kim chỉ nam cho một thập kỷ hành động, là sự kết tinh ý Đảng - lòng dân, giải phóng sức mạnh cộng hưởng để viết tiếp khát vọng "vươn mình", xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và thực sự bền vững cho các thế hệ mai sau.

Nhưng Việt Nam, với bản lĩnh của 40 năm đổi mới, không chọn cách cực đoan. Nếu cấm nuôi bò, nông dân mất sinh kế. Nếu ép hàng không "xanh hóa" bằng cách tăng giá vé vô tội vạ, cánh cửa bầu trời sẽ lại đóng sập trước mắt người nghèo. Đó không phải là phát triển bao trùm, không phải là mục tiêu "không để ai bị bỏ lại phía sau" mà Việt Nam theo đuổi.

Lối thoát nằm ở đâu? Chính là ở những định hướng chiến lược mà dự thảo văn kiện Đại hội 14 nhấn mạnh về chuyển đổi kép - chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Trước áp lực này, các doanh nghiệp hàng không Việt Nam đang dần thay đổi theo tư duy quản trị mới. Thay vì đẩy chi phí môi trường sang vai người tiêu dùng, họ chọn đầu tư vào chiều sâu công nghệ. Việc tham gia vào cơ chế giảm và bù trừ carbon của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (CORSIA), nghiên cứu sử dụng nhiên liệu hàng không xanh – còn được gọi với tên chuyên ngành là nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) hay tài trợ cho các dự án lưu trữ carbon không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà là sự sống còn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chủ tịch nước Lương Cường trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động cho các tập thể và cá nhân tại Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ 11, ngày 27/12/2025. Ảnh: Nhật Bắc

Thông điệp của "Kỷ nguyên vươn mình" rất rõ ràng, đó là hàng không xanh hay nông nghiệp xanh không có nghĩa là đắt đỏ. Màu xanh ấy phải được dệt nên từ khoa học công nghệ, từ năng suất lao động mới, chứ không phải đánh đổi bằng cơ hội tiếp cận của người thu nhập thấp.

Từ Anh hùng Hồ Giáo đến những doanh nhân thời đại mới, dù ở hai thế hệ khác nhau vẫn có một sợi chỉ đỏ xuyên suốt, đó là lòng yêu nước được cụ thể hóa bằng hành động.

Việt Nam hiện có quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia và vùng lãnh thổ, có quan hệ đối tác chiến lược, đối tác toàn diện với 38 quốc gia, trong đó có quan hệ đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện với cả 5 nước ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, 7 nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) và 17/20 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G20).

40 năm trước, yêu nước là làm cho con bò béo tốt để dân có sữa uống, có thịt ăn. Ngày nay, yêu nước là làm cho doanh nghiệp lớn mạnh để dân được bay, và phải bay trên những chuyến bay "sạch" để bảo vệ bầu trời Tổ quốc.

Người nông dân Việt Nam ngày nay không còn chỉ quanh quẩn bên lũy tre làng. Họ đã có thể check-in ở những sân bay quốc tế. Nhưng để hành trình ấy được kéo dài mãi mãi, để con cháu họ vẫn được hít thở bầu không khí trong lành, thì những nỗ lực "xanh hóa" như của các hãng hàng không Việt Nam là điều kiện tiên quyết.

Hành trình từ "ăn no" tới "sống xanh" là một chặng đường gian nan. Nó đòi hỏi chúng ta phải dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật nhưng cũng đòi hỏi sự bao dung và khôn khéo để không đánh đổi an sinh xã hội lấy những chỉ số môi trường đẹp đẽ trên giấy.

Chúng ta cần những con bò khỏe mạnh trên những cánh đồng cỏ xanh, và cần cả những chiếc máy bay hiện đại trên bầu trời trong vắt. Đó không phải là hai hình ảnh đối lập, mà là hai mảnh ghép của một bức tranh Việt Nam thịnh vượng và bền vững.

Và những anh hùng, dù ở thời đại nào, cầm roi chăn bò hay điều hành tập đoàn tỉ đô, cũng đều đang lao động vì phẩm giá và con người như thế.

Quy mô nền kinh tế và thu nhập bình quân đầu người tăng gần gấp đôi

Trong 10 năm gần đây (2016-2025), nền kinh tế Việt Nam đã có sự chuyển biến tích cực, toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát luôn được kiểm soát ở mức thấp; các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được bảo đảm; nợ công giảm, nợ xấu được kiểm soát.

Mặc dù chịu ảnh hưởng bởi nhiều biến động không thuận từ môi trường quốc tế, nhưng tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2016-2025 đạt khoảng 6,2%/năm. Quy mô nền kinh tế và thu nhập bình quân đầu người tăng gần gấp đôi, đạt tương ứng trên 510 tỉ USD và trên 5.000 USD/người.

Chất lượng tăng trưởng được cải thiện, năng suất lao động tăng từ 4,3%/năm giai đoạn 2011-2015 lên khoảng 6%/năm giai đoạn 2016-2020. Đời sống nhân dân được cải thiện một cách căn bản và toàn diện. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng phát triển (6 triệu người ở 130 quốc gia và vùng lãnh thổ), có tinh thần hướng về quê hương và đóng góp ngày càng tích cực cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Nguyễn Phước Thắng

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/khi-nguoi-nong-dan-roi-lung-bo-de-buoc-len-may-bay-2478144.html