Sáng 11-4, tiếp tục kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về ba dự án luật, gồm Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.
Vì sao không thể ủy quyền ký giấy khai sinh, khai tử?
Thảo luận về dự án Luật Hộ tịch sửa đổi, đại biểu Nguyễn Trường Giang (đoàn Lâm Đồng) đề nghị xem xét quy định tại khoản 2 Điều 7 liên quan đến thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch của chủ tịch UBND cấp xã.
Theo dự thảo, chủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền ký một số giấy tờ hộ tịch nhưng không được ủy quyền đối với giấy khai sinh, giấy khai tử và giấy chứng nhận kết hôn. Đại biểu cho rằng cần làm rõ vì sao các loại giấy tờ này lại không thể ủy quyền?
“Không rõ những loại giấy tờ này quan trọng đến mức độ nào mà không thể ủy quyền được? Nội dung này tôi cũng đã phát biểu tại tổ nhưng phần giải trình chưa phù hợp” - đại biểu nói.
Đại biểu Nguyễn Trường Giang (đoàn Lâm Đồng) phát biểu thảo luận tại hội trường sáng 11-4. Ảnh: QH
Ông Giang dẫn thực tế khi có người qua đời, gia đình cần giấy chứng tử ngay để thực hiện các thủ tục an táng. Nếu không cho chủ tịch UBND xã ủy quyền, vậy khi chủ tịch UBND xã đi vắng, ví dụ đi họp Quốc hội cả tháng thì người dân sẽ làm thế nào?
“Giấy khai sinh có thể chờ nhưng giấy chứng nhận kết hôn cũng có trường hợp cần gấp để thực hiện các thủ tục khác” - đại biểu nói và đề nghị quy định theo hướng linh hoạt hơn để tạo thuận lợi cho người dân.
Đề xuất tích hợp dịch vụ công hộ tịch vào VNeID
Cũng thảo luận về dự án luật này, đại biểu Tô Thị Ái Vang (đoàn Cần Thơ) phân tích rõ sự khác biệt và tương đồng giữa Luật Hộ tịch và Luật Căn cước.
Theo bà, Luật Hộ tịch là “đạo luật của đời người”, quản lý các sự kiện nhân thân từ khi sinh ra đến khi qua đời, còn Luật Căn cước quy định cơ sở dữ liệu dân cư thông qua hệ thống VNeID, căn cước điện tử và số định danh cá nhân.
“Thông tin hộ tịch là dữ liệu gốc ghi nhận tình trạng nhân thân, còn thông tin căn cước là dữ liệu ngọn, phục vụ khai thác và quản lý” - bà nêu.
Dù vậy, cả hai luật đều cùng quản lý thông tin nhân thân của công dân, phục vụ công tác quản lý nhà nước và bảo đảm tính chính xác, thống nhất về định danh và hướng đến bảo vệ quyền lợi người dân.
Đại biểu Tô Thị Ái Vang (đoàn Cần Thơ) thảo luận về dự án Luật Hộ tịch sửa đổi. Ảnh: QH
Từ đó, nữ đại biểu kiến nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát, tích hợp các văn bản, thủ tục giữa Luật Hộ tịch đang sửa đổi và Luật Căn cước năm 2023, coi đây là xu thế tất yếu trong chuyển đổi số quốc gia, giúp giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho người dân.
Đại biểu sau đó đề xuất năm nhóm giải pháp cụ thể. Thứ nhất, về kỹ thuật và dữ liệu, cần liên thông 100%, đồng bộ theo thời gian thực và sử dụng số định danh cá nhân làm “chìa khóa” truy xuất thông tin hộ tịch trên VNeID.
Thứ hai, về thủ tục, thực hiện một cửa số, tích hợp dịch vụ công hộ tịch vào VNeID, sử dụng VNeID thay thế các loại giấy tờ truyền thống.
Thứ ba, về quản lý tại địa phương, cần chia sẻ quyền quản trị dữ liệu cho cấp xã, phường; cho phép cán bộ tư pháp và công an cùng truy cập, xử lý dữ liệu để kịp thời chỉnh sửa sai sót, đồng thời đẩy mạnh số hóa sổ hộ tịch cũ.
Thứ tư, nếu thông tin hộ tịch trên VNeID sai lệch so với thực tế, người dân có thể chụp ảnh giấy tờ gốc và gửi yêu cầu đính chính ngay trên ứng dụng. Cán bộ hộ tịch dựa vào đó để phê duyệt thay vì người dân phải trực tiếp đến trụ sở cơ quan nhà nước.
Thứ năm, tích hợp quy trình “3 trong 1” gồm đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 14 tuổi, qua đó có thể giảm đáng kể thời gian, chi phí đi lại cho người dân.
Theo đại biểu Tô Thị Ái Vang, nếu được Chính phủ quan tâm, các cơ quan chức năng tích cực rà soát, phân biệt và tích hợp các văn bản thủ tục trong Luật Hộ tịch đang sửa đổi với Luật Căn cước năm 2023. Điều này sẽ góp phần tích cực trong việc xây dựng Chính phủ điện tử, lấy người dân làm trung tâm, hướng đến mục tiêu: “Công dân chỉ cung cấp thông tin một lần, Nhà nước chủ động phục vụ”.
NHÓM PHÓNG VIÊN